Budd-dal a delir i bobl sy'n rhoi gofal anffurfiol i bobl ag anabledd difrifol yw'r Lwfans Gofalwr. Does dim rhaid i chi fod yn perthyn i'r person y byddwch yn gofalu amdano, na byw gydag ef neu hi.
Cewch hawlio Lwfans Gofalwr os ydych chi'n 16 oed neu drosodd a'ch bod yn treulio o leiaf 35 awr yr wythnos yn gofalu am yr un perthynas, ffrind neu gymydog. Dylent fod yn derbyn, er enghraifft, y Lwfans Gweini neu'r Lwfans Byw i'r Anabl (ar y gyfradd ganol neu uchaf ar gyfer gofal personol), neu Lwfans Gweini Cyson (at neu’n uwch na’r gyfradd uchaf arferol â Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol, neu gyfradd sylfaenol (diwrnod llawn) ynghyd â Phensiwn Anabledd Rhyfel).
Chewch chi ddim hawlio'r Lwfans Gofalwr os ydych chi mewn addysg amser llawn sy'n golygu 21 awr yr wythnos neu fwy o astudio dan oruchwyliaeth neu os ydych chi'n ennill mwy nag £95 yr wythnos ar ôl gwneud didyniadau penodol (fel Treth Incwm).
Y gyfradd wythnosol yw £50.55. Tynnir gwerth rhai o'ch budd-daliadau eraill, gan gynnwys Pensiwn y Wladwriaeth, o'r swm hwn. Os ydych yn derbyn budd-daliadau penodol eraill sy'n £50.55 neu fwy yr wythnos, ni chewch dderbyn Lwfans Gofalwr hefyd.
Mae’n bosib bydd angen i chi dalu treth ar y swm yr ydych yn derbyn.
Mae'n bosibl y gallwch chi gael swm ychwanegol ar gyfer eich g ŵ r, eich gwraig, eich partner sifil neu rywun arall sy'n byw gyda chi sy'n gofalu am unrhyw blant sy'n ddibynnol arnoch.
Mae'r Lwfans Gofalwr yn cael ei dalu'n uniongyrchol i unrhyw gyfrif o'ch dewis chi sy'n derbyn Taliad Uniongyrchol ar gyfer budd-daliadau. Gall hwn fod yn gyfrif banc, cymdeithas adeiladu, neu unrhyw ddarparwr cyfrif arall.
Efallai gallwch gael rhywun arall i gasglu'ch Lwfans Gofalwr os ydych eisiau. Cysylltwch â'ch banc, cymdeithas adeiladu neu ddarparwr cyfrif arall i gael cymorth i’ch hyn.
Os ydych am ragor o wybodaeth ynghylch sut allwch gael eich talu mewn modd arall, cysylltwch â'r Uned Lwfans Gofalwr - mae manylion ar gael yn yr adran 'Sut i hawlio'.
Gall hawlio Lwfans Gofalwr effeithio ar unrhyw fudd-daliadau, lwfansau, pensiynau a hawliadau eraill rydych chi, neu’r person yr ydych yn gofalu amdano/i, yn eu derbyn.
Fe allwch chi ofyn am ffurflen hawlio dros y ffôn, drwy gysylltu â’ch swyddfa budd-daliadau leol neu fe allwch chi lwytho'r ffurflen oddi ar y wefan hon. Neu fe gewch wneud cais ar-lein.
Os bydd eich amgylchiadau'n newid - neu amgylchiadau'r sawl rydych chi'n gofalu amdano/i - fe all hynny effeithio ar eich hawl i gael y Lwfans Gofalwr neu effeithio ar y swm a gewch chi. Er enghraifft, os bydd eich incwm neu'ch amgylchiadau gwaith yn newid, os byddwch chi'n mynd i fyd addysg amser llawn neu'n cymryd hoe o'ch gwaith gofalu.
Mae’r Gwasanaeth Anabledd a Gofalwyr yn rhan o’r Adran Gwaith a Phensiynau ac mae’n darparu cymorth ariannol i bobl anabl a gofalwyr. Mae’n delio gyda hawliadau am Lwfans Gofalwr yn ogystal ag amryw fudd-daliadau anabledd.
Os ydych chi’n anhapus â’r gwasanaeth a ddarparwyd gan y Gwasanaeth Anabledd a Phensiynau, mae nifer of o bethau allwch wneud i gwyno.
Mae'r ffilm fer ynghylch Lwfans Gofalwr - sydd wedi'i chyflwyno mewn Iaith Arwyddion Prydain, wedi'i hadrodd ac is-deitlau - yn gallu cael ei llwytho o Directgov. Gallwch hefyd wylio tair ffilm ynghylch budd-daliadau anabledd, yn cynnwys Lwfans Byw i'r Anabl. Mae'r wybodaeth ar gael ar DVD hefyd, a gallwch ofyn am gael copi trwy'r post.