Gwefan llywodraeth y DU

Troseddwyr dan oruchwyliaeth y Gwasanaeth Prawf

Mae troseddwyr yn debygol o gael eu rhoi dan oruchwyliaeth y Gwasanaeth Prawf:

• pan fydd barnwr neu ynad yn rhoi dedfryd gymunedol iddynt
• pan fydd troseddwr yn cael ei ryddhau'n awtomatig o'r carchar ar ôl bwrw hanner neu ddwy ran o dair o'i ddedfryd
• pan fydd y Bwrdd Parôl yn penderfynu y gellir rhyddhau'r troseddwr o'r carchar yn gynnar

Bod dan oruchwyliaeth y Gwasanaeth Prawf - beth mae hyn yn ei olygu

Mae'n rhaid i droseddwyr sydd dan oruchwyliaeth y Gwasanaeth Prawf gydymffurfio â rheolau a gofynion eu dedfryd gymunedol neu â'u trwydded rhyddhau o'r carchar. Os byddant yn torri'r rheolau hyn, byddant yn wynebu camau disgyblu - gan gynnwys y risg o gael eu hanfon i'r carchar. Er enghraifft, rhaid i droseddwyr fynychu sesiynau goruchwylio rheolaidd gyda'u swyddogion prawf. Dim ond un rhybudd a gânt os ydynt yn colli sesiwn; os nad ydynt yn bresennol yn yr ail sesiwn, byddant yn cael eu hanfon yn ôl i'r llys.

Gall gofynion ychwanegol bod dan oruchwyliaeth y Gwasanaeth Prawf gynnwys:

• cwblhau triniaeth ar gyfer alcohol a chyffuriau
• aros yn un o hosteli'r gwasanaeth prawf
• cadw draw o'r ardal lle cyflawnwyd y trosedd
• cyrffyw, gyda thagio electronig

Rhaid i rai troseddwyr aros mewn hosteli prawf, a elwir yn Adeiladau Cymeradwy. Ceir mwy o oruchwyliaeth yn yr hosteli nag sy'n bosib mewn mathau eraill o lety. Maent yn cynnwys mesurau diogelwch, er enghraifft, larymau a systemau Teledu Cylch Cyfyng, cyrffyw a threfn ddyddiol gaeth i droseddwyr er mwyn ymdrin â'u hymddygiad troseddol.

• Dedfrydau cymunedol

Gwaith staff y Gwasanaeth Prawf

Prif gyfrifoldeb swyddog prawf yw gwarchod y cyhoedd drwy weithio i leihau'r risg y bydd troseddwr yn ail-droseddu - tra mae'r troseddwr dan oruchwyliaeth y Gwasanaeth Prawf ac wedi hynny. Maent wedi ymrwymo i sicrhau bod troseddwyr yn cydymffurfio ag amodau eu dedfryd gymunedol neu'u trwydded rhyddhau o'r carchar, ac i ailsefydlu'r troseddwyr dan eu goruchwyliaeth. Bob blwyddyn, bydd swyddogion prawf yn goruchwylio oddeutu 225,000 o droseddwyr.

Mae gwaith y Gwasanaeth Prawf yn dechrau cyn i'r troseddwr gael ei ddedfrydu neu'i ryddhau o'r carchar hyd yn oed. Bydd y Gwasanaeth yn ysgrifennu 'Adroddiad Cyn-Dedfrydu' i roi mwy o wybodaeth i'r barnwr neu i'r ynad am y troseddwr cyn iddynt benderfynu ar y ddedfryd. Mae'n awgrymu dedfryd, ond y llys sy'n gwneud y penderfyniad.

Bydd y swyddogion prawf hefyd mewn cysylltiad â'r troseddwr a'i deulu, ac yn monitro symudiadau'r troseddwr tra maent ar brawf. Mae'n bosib y byddant hefyd yn gweithio gyda'r troseddwr i fynd i'r afael â materion fel rheoli dicter, neu broblemau cyffuriau ac alcohol.

Cefnogi dioddefwyr troseddau

Bydd staff y Gwasanaeth Prawf yn gweithio gyda'r rheini sydd wedi dioddef troseddau treisgar neu rywiol. Os yw'r dioddefwyr yn dymuno, bydd y staff yn rhoi gwybod iddynt am y datblygiadau ynghylch dedfryd o garchar y troseddwr. Efallai y byddant hefyd yn cysylltu â'r dioddefwr am amodau rhyddhau'r troseddwr.

Sut mae'r Gwasanaeth Prawf yn gweithio gyda phartneriaid eraill

Mae'r Gwasanaeth Prawf yn gweithio'n agos gyda gwasanaethau cyfiawnder troseddol eraill, gan gynnwys yr heddlu a charchardai. Er enghraifft, pan fydd troseddwyr sydd wedi cyflawni troseddau treisgar neu rywiol difrifol yn cael eu rhyddhau o'r carchar, ceir tair asiantaeth sy'n cyd-weithio i reoli'r gwaith o'u goruchwylio yn y gymuned. Gelwir hyn yn Drefniadau Amlasiantaethol ar gyfer Diogelu'r Cyhoedd (MAPPA).

Enwebu prosiect ar gyfer Gwneud Iawn â'r Gymuned

Mae'r Gwasanaeth Prawf Cenedlaethol wedi'i ffurfio o 42 ardal brawf dros Gymru a Lloegr. Dilynwch y ddolen isod i ddod o hyd i'ch gwasanaeth lleol os hoffech enwebu prosiect ar gyfer Gwneud Iawn â'r Gymuned yn eich ardal chi, neu os hoffech ddysgu mwy am eu gwaith.

• Enwebu prosiect ar gyfer Gwneud Iawn â'r Gymuned Opens new window

Rhagor o wybodaeth

Mae'r Gwasanaeth Prawf Cenedlaethol yn cael ei fonitro a'i asesu gan Arolygiaeth Prawf Ei Mawrhydi. Cewch wybod mwy am eu gwaith drwy ddilyn y ddolen isod.

• Gwybodaeth am Arolygiaeth Prawf Ei Mawrhydi Opens new window