Gwefan llywodraeth y DU

Dedfrydau cymunedol - beth ydynt

Rhoddir dedfrydau cymunedol i bobl a gaiff eu collfarnu am drosedd ond nad ydynt yn mynd i'r carchar. Mae dedfryd gymunedol yn:

• gosb a gyflawnir yn y gymuned
• ceisio rhoi budd i'r gymuned leol - er enghraifft, drwy eich gorfodi i wneud gwaith 'Talu'n Ôl i'r Gymuned', fel cael gwared ar graffiti
• ceisio eich atal rhag troseddu eto

Mathau o drosedd a all arwain at ddedfryd gymunedol

Efallai y cewch ddedfryd gymunedol os byddwch yn cyflawni trosedd fel:

• dwyn cerbyd
• difrodi eiddo
• cyflawni twyll budd-daliadau
• ymddwyn yn fygythiol
• ymosod ar rywun

Pam y gallwch gael dedfryd gymunedol

Bydd llys yn ystyried sawl peth wrth benderfynu pa ddedfryd i'w rhoi. Y ffactor pwysicaf yw pa mor ddifrifol oedd y drosedd.

Caiff dedfryd gymunedol ei hystyried o dan yr amgylchiadau canlynol:

• mae'r llys o'r farn eich bod yn fwy tebygol o roi'r gorau i gyflawni troseddau os cewch ddedfryd gymunedol nag os byddwch yn mynd i'r carchar
• dyma'r tro cyntaf i chi gyflawni trosedd
• mae gennych gyflwr iechyd meddwl, neu rydych yn gaeth i rywbeth (er enghraifft, i gyffuriau) ac mae hynny'n effeithio ar eich ymddygiad

Mathau o ddedfryd gymunedol

Gellid gorchymyn i chi wneud unrhyw rai o'r canlynol fel rhan o ddedfryd gymunedol, sef 'gofynion'.

Talu'n ôl i'r Gymuned - gwaith di-dâl

Gellid gorchymyn i chi wneud gwaith di-dâl fel cael gwared ar graffiti a chlirio llwybrau sydd wedi gordyfu. Gweler 'Talu'n Ôl i'r Gymuned' i gael mwy o wybodaeth.

• Talu'n ôl i'r gymuned

Swydd a hyfforddiant addysgol

Gall cyrsiau hyfforddi wella sgiliau fel darllen ac ysgrifennu. Gall cyrsiau eraill helpu wrth wneud cais am swyddi a meithrin sgiliau newydd.

Gweler 'Rhaglenni trin a hyfforddi ar ddedfryd gymunedol' i gael mwy o wybodaeth.

• Rhaglenni trin a hyfforddi ar ddedfryd gymunedol

Rhaglenni trin

Efallai y bydd yn rhaid i chi gwblhau rhaglen drin - er enghraifft, i ddelio ag achosion o gamddefnyddio cyffuriau neu alcohol, neu gyflwr iechyd meddwl.

Gweler 'Rhaglenni trin a hyfforddi ar ddedfryd gymunedol' am fwy o wybodaeth.

• Rhaglenni trin a hyfforddi ar ddedfryd gymunedol

Cyfyngiadau - beth y gallwch ac na allwch ei wneud

Gall fod cyfyngiadau o ran yr hyn y gallwch ei wneud. Er enghraifft, gorfod dilyn 'cyrffyw' (gorfod bod mewn man penodol ar adegau penodol) neu gael eich monitro'n electronig (cael eich 'tagio').

Gweler 'Beth y gallwch ac na allwch ei wneud ar ddedfryd gymunedol' am fwy o wybodaeth.

• Beth y gallwch ac na allwch ei wneud ar ddedfryd gymunedol

Goruchwyliaeth tra byddwch ar ddedfryd gymunedol

Efallai y cewch 'ofyniad goruchwylio' hefyd. Er enghraifft, efallai y gorchmynnir i chi gael cyfarfodydd rheolaidd â rheolwr troseddwyr.

Bydd eich rheolwr troseddwyr yn eich helpu i gwblhau eich dedfryd a'ch atal rhag troseddu eto.

Gweler 'Rheolwyr troseddau' - sut y gallant eich cefnogi' am fwy o wybodaeth.

• Rheolwyr troseddwyr - sut y gallant eich cefnogi

Os byddwch yn torri telerau eich dedfryd gymunedol

Os byddwch yn torri telerau eich dedfryd gymunedol, er enghraifft, drwy beidio â chyfarfod â'ch rheolwr troseddwyr, gallech gael eich anfon yn ôl i'r llys. Gallech gael cosb arall a hyd yn oed gael eich anfon i'r carchar.

• Beth fydd yn digwydd os byddwch yn torri rheolau eich cyfnod ar brawf

Dedfrydau cymunedol - pa mor hir y maent yn para

Mae dedfrydau cymunedol yn amrywio o ran hyd yn dibynnu ar ba mor ddifrifol yw'r drosedd. Bydd y barnwr (neu'r ynad) yn penderfynu yn ystod y gwrandawiad llys.

Er enghraifft, os cewch eich dedfrydu i wneud gwaith Talu'n Ôl i'r Gymuned, gallwch ddisgwyl cwblhau unrhyw beth o 40 awr i 300 awr o waith cymunedol di-dâl.

Os cewch eich dedfrydu i gyrffyw, gallai bara am hyd at chwe mis.

Gall cyfnod o oruchwyliaeth gyda rheolwr troseddau bara am hyd at dair blynedd.

Gweler 'Sut y pennir dedfrydau' am fwy o wybodaeth am y ffordd y mae'r llys yn gwneud penderfyniadau.

• Sut y pennir dedfrydau llys

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Eich cymdogaeth, ffyrdd a strydoedd (adran y cartref a'r gymuned)