Gwefan llywodraeth y DU

Mae dwy ran i'r Lwfans Byw i'r Anabl - yr elfen ofal a'r elfen symudedd. Efallai mai dim ond un elfen a gewch - neu efallai y bydd modd i chi gael y ddwy.

Bydd eich amgylchiadau unigol yn effeithio ar y swm a gewch. Mae'r pecyn hawlio'n rhoi rhai enghreifftiau o wahanol lefelau o anghenion gofal a symudedd.

Sut i hawlio

Hawliwch yn syth – os na wnewch chi, efallai y byddwch chi'n colli'r budd-dal.

Gallwch hawlio ar-lein neu gael pecyn hawlio drwy:

Ceir dwy ffurflen – un os ydych chi'n hawlio ar gyfer rhywun 16 oed neu hŷn ac un arall os ydych chi'n hawlio ar gyfer rhywun o dan 16.

Ym mis Ebrill 2007 cyflwynwyd ffurflen newydd ar gyfer hawlio Lwfans Byw i'r Anabl (oedolion). Mae gwaith yn mynd rhagddo i ddatblygu'r fersiwn ar-lein – fe fydd ar gael mor fuan â phosib.

Yn y cyfamser, mae'n dal yn bosib i chi hawlio ar-lein neu fe allwch lwytho'r ffurflen hawlio newydd oddi ar y dudalen hon.

Hawlio ar-lein

I wneud cais am Lwfans Byw i'r Anabl ar-lein, defnyddiwch y ddolen isod a dilyn y cyfarwyddiadau ar y sgrin.

• Gwasanaeth budd-daliadau ar-lein Opens new window

Ffonio'r Llinell Ymholiadau Budd-daliadau

Gwasanaeth rhadffôn cyfrinachol yw hwn i bobl anabl a gofalwyr. Gallwch ffonio'r Llinell Ymholiadau a gofyn iddynt anfon pecyn hawlio atoch. Gallant anfon y pecyn hawlio atoch mewn fformat gwahanol os oes angen – er enghraifft, mewn Braille.

Gallant hefyd drefnu i rywun eich helpu i lenwi'r ffurflen os oes angen. Cofiwch, efallai y bydd y person ar ochr arall y ffôn yn gorfod trefnu i rywun eich ffonio'n ôl.

Rhif ffôn: 0800 88 22 00

Ffôn testun: 0800 24 33 55

Gallwch hefyd ddefnyddio gwasanaeth Typetalk RNID.

Mae'r Llinell Ymholiadau Budd-daliadau ar agor rhwng 8.30 am a 6.30 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener a rhwng 9.00 am a 1.00 pm ar ddydd Sadwrn.

Os byddwch yn gofyn am ffurflen gan y Llinell Ymholiadau Budd-daliadau, bydd dyddiad eich cais yn cael ei drin fel eich dyddiad hawlio, sef o pryd y gall y Lwfans Byw i'r Anabl gael ei dalu, ar yr amod bod y ffurflen y byddwch yn ei derbyn yn cael ei dychwelyd o fewn chwe wythnos i'r dyddiad hwnnw. Os byddwch yn oedi gyda hawlio'r lwfans, efallai y byddwch yn colli arian.

Ni fydd eich papurau personol gan y person ar ochr arall y ffôn ond bydd yn gallu rhoi cyngor cyffredinol i chi. Ni ddylid cymryd y cyngor hwn fel penderfyniad am eich hawliad.

Cysylltu â'ch swyddfa Canolfan Byd Gwaith neu swyddfa nawdd cymdeithasol leol

Os byddwch yn gofyn am ffurflen gan eich Canolfan Byd Gwaith yn lleol neu'r swyddfa nawdd cymdeithasol leol, bydd dyddiad eich cais am y ffurflen yn cael ei drin fel eich dyddiad hawlio, sef o pryd y gall y Lwfans Byw i'r Anabl gael ei dalu, dim ond bod y ffurflen y byddwch yn ei derbyn yn cael ei dychwelyd o fewn chwe wythnos i'r dyddiad hwnnw. Os byddwch yn oedi gyda hawlio'r lwfans, efallai y byddwch yn colli arian.

• Dod o hyd i swyddfa'ch Canolfan Byd Gwaith Opens new window

Llwytho ffurflen hawlio oddi ar y we i'w hargraffu gartref

Gallwch hefyd lwytho ffurflen i'w hargraffu oddi ar y we a'i llenwi â beiro. Mae nodiadau'n dod gyda phob ffurflen a fydd yn eich helpu i'w llenwi ac yn dweud wrthych at bwy i'w hanfon. Yn y naill achos neu'r llall, dyddiad yr hawliad fydd y dyddiad pan dderbynnir y ffurflen gan eich swyddfa leol.

• Llwytho’r ffurflen Lwfans Byw i’r Anabl (dogfen PDF, 541K) Opens new window
• Llwytho Ffurflen Lwfans Byw i'r Anabl i bobl sy'n iau na 16 (dogfen PDF, 259KB) Opens new window
• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Llwytho ffurflen hawlio oddi ar y we i'w llenwi ar eich cyfrifiadur

Gallwch lenwi ffurflen hawlio ar eich cyfrifiadur. Awgrymwn eich bod yn cadw'r ffurflen ar eich cyfrifiadur cyn ei llenwi: y cyfan y mae angen i chi ei wneud yw clicio botwm de'r llygoden ar y ddolen isod a dewis yr opsiwn 'Cadw'r targed dan yr enw' ('Save Target As'). (Allwch chi ddim cadw'r ffurflen unwaith i chi ei hagor mewn porydd rhyngrwyd.)

Ar ôl i chi lenwi'r ffurflen, gallwch ei hargraffu a'i llofnodi. Sylwch nad yw'r ffurflenni ar-y-sgrîn ar gael yng Ngogledd Iwerddon.

• Llwytho’r ffurflen Lwfans Byw i’r Anabl ar-y-sgrîn ar gyfer pobl dros 16 oed Opens new window
• Llwytho ffurflen Lwfans Byw i'r Anabl ar-y-sgrîn ar gyfer pobl dan 16 oed Opens new window
• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Os byddwch yn cael problemau technegol gyda'r ffurflen hawlio

Os byddwch yn cael problemau technegol, er enghraifft, llwytho'r ffurflen, llywio o gwmpas y ffurflen ac argraffu copi caled - cysylltwch â'r ddesg gymorth eWasanaeth:

Rhif ffôn: 0845 601 80 40

Ffôn testun: 0845 601 80 39

E-bost: eservicehelpdesk@dwp.gsi.gov.uk

Mae'r ddesg gymorth eWasanaeth ar agor rhwng 8.00 am a 9.00 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener a rhwng 8.00 am a 4.00 pm ar ddydd Sadwrn a dydd Sul. Codir y gyfradd leol am bob galwad.

Unwaith i chi wneud eich hawliad

Unwaith i chi wneud eich hawliad, gallwch gael cyngor am y Lwfans Byw i'r Anabl gan linell gymorth Lwfans Byw i'r Anabl a ddylai allu cael gafael ar eich cofnodion.

Rhif ffôn: 08457 123 456

Ffôn testun: 08457 22 44 33

Mae'r llinellau ar agor rhwng 7.30 am a 6.30 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

E-bost: DCPU.Customer-Services@dwp.gsi.gov.uk

Gallwch hefyd ddefnyddio gwasanaeth Typetalk RNID.

Fel arfer bydd yn cymryd oddeutu 39 diwrnod gwaith i ddelio gyda hawliad newydd, oni wneir yr hawliad o dan y rheolau arbennig, ac os felly, bydd yn cael sylw'n llawer cynt.

Yr effaith ar fudd-daliadau a hawliadau eraill

Os bydd eich hawliad am Lwfans Byw i'r Anabl yn llwyddiannus, efallai y bydd rhagor o arian yn cael ei dalu gyda'r canlynol:

Os oes rhywun yn cael Lwfans Gofalwr am ddarparu gofal i chi, efallai na fyddwch yn cael swm ychwanegol am anabledd difrifol gyda'r budd-daliadau a'r credydau hyn.

Am ragor o wybodaeth, dylech gysylltu â'r swyddfa sy'n delio gyda'ch hawliad am y budd-dal neu'r credyd dan sylw, neu gysylltu â'r llinell gymorth Lwfans Byw i'r Anabl.

Mae'r wybodaeth hon a chyngor am y Lwfans Gofalwr i'w cael mewn taflen y gellir ei llwytho oddi ar y we drwy'r ddolen isod. Gallwch ei hargraffu a'i rhoi i'ch gofalwr, os oes gennych ofalwr.

• Llwytho gwybodaeth ychwanegol am y Lwfans Byw i'r Anabl (dogfen PDF, 45K) Opens new window
• Cymorth gyda ffeiliau PDF
• Lwfans Gofalwr (adran gofalu am rywun)

Os ydych chi'n teimlo bod penderfyniad am eich budd-dal yn anghywir

Os byddwch chi'n meddwl bod penderfyniad am eich budd-dal yn anghywir, gofynnwch i'r swyddfa a wnaeth y penderfyniad ei esbonio. Gallwch ofyn am gael ailystyried y penderfyniad, ac os ydych chi'n dal i fod yn anhapus, gan amlaf, fe allwch apelio yn erbyn y penderfyniad.

• Sut i apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal (arian, treth a budd-daliadau - cyffredinol)

Os na fyddwch chi'n hapus â'r gwasanaeth a dderbyniwch

Os oes gennych unrhyw sylwadau am y ffordd y cafodd eich hawliad am fudd-dal ei drin a/neu'r gwasanaeth a gawsoch, gallwch gysylltu â'r Gwasanaeth Anabledd a Gofalwyr.

• Cwyno am y Gwasanaeth Anabledd a Gofalwyr