Gwefan llywodraeth y DU

Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU

Gwasanaethau cyhoeddus i gyd yn un lle

Trefn llywio pennaf

Budd-dal Analluogrwydd - archwiliad meddygol

Taliad wythnosol yw'r Budd-dal Analluogrwydd (BA) i bobl dan oedran pensiwn y wladwriaeth na allan nhw weithio oherwydd anabledd neu salwch.

Pan fyddwch chi'n gwneud cais am Fudd-dal Analluogrwydd, fel arfer, fe gewch Asesiad Galluogrwydd Personol, oni bai bod gennych chi anabledd neu salwch difrifol sy'n golygu eich bod mewn categori sy'n cael ei eithrio (gall y swyddfa sy'n delio â'ch cais roi mwy o wybodaeth i chi am y drefn eithrio).

Fe all yr Asesiad Galluogrwydd Personol olygu archwiliad meddygol, os oes angen rhagor o wybodaeth am eich cyflwr cyn prosesu'ch cais.

Beth yw Asesiad Galluogrwydd Personol?

Asesiad Galluogrwydd Personol yw'r prif asesiad ar gyfer hawliadau Budd-dal Analluogrwydd. Bydd meddyg cymeradwy, sydd wedi'i hyfforddi i drin hawliadau Budd-dal Analluogrwydd, yn asesu eich hawliad ac yn cynghori'r Adran Gwaith a Phensiynau sy'n gyfrifol am hawliadau budd-dal.

Mae'n bosib y bydd y meddyg yn argymell y dylech chi gael archwiliad meddygol os teimla bod angen rhagor o wybodaeth am eich cyflwr.

Bydd yr Asesiad Galluogrwydd Personol yn cael ei wneud:

  • cyn gynted ag y byddwch chi'n hawlio os nad ydych wedi gweithio mewn swydd am o leiaf wyth o'r 21 wythnos flaenorol
  • o'r 29ain wythnos o analluogrwydd ym mhob achos arall

Beth mae hynny'n ei olygu?

Pan fyddwch chi'n hawlio Budd-dal Analluogrwydd, rhaid i chi lenwi holiadur am sut mae'ch anabledd neu'ch salwch yn effeithio ar eich gallu i gwblhau tasgau beunyddiol. Mae'n bosib y gofynnir i'ch meddyg eich hun ddarparu adroddiad meddygol.

Bydd meddyg cymeradwy'n ystyried yr holiadur ac unrhyw adroddiadau meddygol, ochr yn ochr ag unrhyw wybodaeth yr ydych chi o bosib wedi'i darparu. Os bydd y meddyg yn teimlo y bydd angen rhagor o wybodaeth ar yr Adran Gwaith a Phensiynau cyn iddynt allu gwneud penderfyniad am eich hawliad am fudd-dal, byddant yn argymell y dylech gael archwiliad meddygol.

Gwaith a Ganiateir

Gallwch wneud rhywfaint o waith wrth eich bod yn hawlio Budd-dal Analluogrwydd, o fewn terfynau. Gelwir hyn yn 'Waith a Ganiateir' ac mae'n fodd i chi brofi eich gallu eich hun i wneud rhywfaint o waith a dysgu sgiliau newydd o bosib.

Ni fydd y ffaith eich bod wedi dechrau gwneud gwaith a ganiateir yn golygu o anghenraid y bydd rhaid i chi gael archwiliad meddygol. Fodd bynnag, os gofynnir i chi ddod am archwiliad meddygol am ryw reswm arall, ni fydd y ffaith eich bod yn gwneud gwaith a ganiateir yn cyfri yn erbyn eich hawliad.

Pam y gofynnwyd i chi ddod am archwiliad meddygol

Mae'n bosib bod sawl rheswm dros ofyn i chi ddod am archwiliad meddygol. Yn aml iawn, y rheswm yw bod angen mwy o wybodaeth cyn cymeradwyo'ch cais. Nid yw'n golygu bod y wybodaeth roesoch chi ar eich ffurflen gais yn cael ei hystyried yn amheus nac y bydd eich cais yn cael ei wrthod.

Ni chaiff eich cais am fudd-dal ei wrthod heb i chi naill ai gael archwiliad meddygol neu gael cynnig un.

Yr archwiliad meddygol - eich hawliau

Fel arfer, cynhelir yr archwiliad meddygol yn un o'r Canolfannau Archwiliadau Meddygol yn eich ardal chi. Fodd bynnag, os nad ydych chi'n ddigon iach i deithio neu os ydych chi'n byw fwy na 90 munud o waith teithio o'r ganolfan agosaf, mae'n bosib y daw'r meddyg i'ch gweld gartref.

Rhoddir rhybudd i chi am yr apwyntiad ac fe gewch gyfle i newid yr amser os nad yw'n gyfleus. Mae'n bwysig iawn i chi ddod am archwiliad meddygol oherwydd os na wnewch chi, fe allai hynny effeithio ar eich budd-dal.

Os, am ryw reswm, na allwch chi ddod yno, dylech gysylltu â'r Ganolfan Archwiliadau Meddygol ymlaen llaw a threfnu apwyntiad arall.

Mae gennych yr hawl i'r canlynol:

  • cael ffrind, perthynas neu weithiwr cefnogi gyda chi yn yr archwiliad meddygol
  • gofyn am gyfieithydd os oes angen
  • gofyn am gael archwiliad gan feddyg o'r un rhyw â chi

Rhaid i chi roi gwybod i'r Ganolfan Archwiliadau Meddygol ymlaen llaw os ydych chi'n dymuno cael cyfieithydd neu feddyg o'r un rhyw â chi. Byddant yn gwneud eu gorau i ddod o hyd i un i chi, ond ni fydd hyn bob tro'n bosib mewn rhai ardaloedd.

Allweddumynediad llywodraeth y DU