Gwefan llywodraeth y DU

Budd-daliadau yr effeithir arnynt

Mae'r penderfyniad yn effeithio ar:

• Lwfans Byw i’r Anabl (elfen ofal yn unig)
• Lwfans Gweini
• Lwfans Gofalwr

Nid yw'r penderfyniad hwn yn effeithio ar yr elfen symudedd o'r Lwfans Byw i'r Anabl.

• Lwfans Byw i'r Anabl
• Lwfans Gweini
• Lwfans Gofalwr (adran gofalu am rywun)

Pwy all barhau i gael y budd-daliadau

Os byddwch yn symud o'r DU i fyw mewn gwlad AEE neu'r Swistir, gallwch barhau i gael budd-daliadau os ydych:

• yn cael Pensiwn Ymddeoliad y Wladwriaeth, Budd-dal Analluogrwydd tymor hir neu Fudd-daliadau Profedigaeth gan y DU
• wedi gwneud digon o gyfraniadau yswiriant gwladol fel bod gennych yr hawl i gael budd-daliadau salwch ar sail cyfraniadau y DU
• yn aelod o deulu (partner, partner sifil neu'n blentyn dibynnol) rhywun sy'n cael y budd-daliadau

Mae budd-daliadau yn seiliedig ar gyfraniadau'n cynnwys y Budd-dal Analluogrwydd tymor byr. I gael y budd-daliadau'n seiliedig ar gyfraniadau, fel arfer bydd yn rhaid i chi fod wedi gweithio am o leiaf blwyddyn o'r tair blynedd dreth diwethaf. Mae'n rhaid i chi hefyd fod wedi talu swm penodol o gyfraniadau yswiriant gwladol yn ystod y flwyddyn honno.

Gall yr Adran Gwaith a Phensiynau edrych ar eich cofnodion yswiriant gwladol a rhoi gwybod i chi p'un a ydych wedi talu digon ai peidio.

Os gallwch gael budd-dal salwch gan wlad arall o'r AEE neu'r Swistir neu os ydych yn gweithio yno, gall hyn effeithio ar eich hawl i fynd â'r budd-dal anabledd gyda chi pan fyddwch yn symud.

Os oes gennych hawl fel aelod o'r teulu, mae'n bosibl yr effeithir ar eich hawl i fynd â'r budd-dal anabledd gyda chi pan fyddwch yn symud os all eich partner, partner sifil neu riant gael budd-dal salwch neu os ydynt yn gweithio mewn gwladwriaeth arall yn yr AEE neu'r Swistir.

Os ydych yn cael pensiwn y wladwriaeth neu'r budd-dal analluedd gan wlad arall yr AEE neu'r Swistir, efallai y gallwch hawlio budd-dal anabledd o'r wlad honno yn hytrach nag o'r DU.

Mae'n rhaid i chi fodloni'r amodau hawlio budd-daliadau arferol o hyd er mwyn hawlio'r budd-daliadau. Yr unig wahaniaeth ar ôl i chi symud yw na fydd yn rhaid i chi bellach:

• breswylio'n arferol ym Mhrydain Fawr
• byw ym Mhrydain Fawr
• fod wedi bod ym Mhrydain Fawr, Gogledd Iwerddon, Ynys Manaw, Jersey neu Guernsey am o leiaf 26 wythnos o'r 52 wythnos diwethaf

Am ba hyd y telir y budd-daliadau

Os gallwch fynd â'ch budd-dal anabledd gyda chi pan fyddwch yn symud i fyw i wlad arall yn yr AEE neu'r Swistir, bydd yr amser y byddwch yn parhau i gael eich talu yn dibynnu ar eich amgylchiadau:

• os ydych yn cael Pensiwn y Wladwriaeth, Budd-dal Analluogrwydd tymor hir neu Fudd-daliadau Profedigaeth gan y DU, caiff eich budd-dal ei dalu dros gyfnod eich dyfarniad presennol
• os ydych wedi talu digon o gyfraniadau yswiriant gwladol i allu hawlio budd-dal salwch ar sail cyfraniadau, caiff eich budd-dal ei dalu tra byddwch wedi'ch yswirio rhag y cyfraniadau hyn, neu yn ystod eich dyfarniad os bydd hynny'n llai
• os ydych yn aelod o deulu rhywun sydd wedi talu digon o gyfraniadau yswiriant gwladol fel y gallant hawlio budd-dal salwch yn seiliedig ar gyfraniadau, caiff eich budd-dal ei dalu am y cyfnod y mae'r unigolyn hwnnw yn cael ei yswirio am ei gyfraniadau neu am gyfnod eich dyfarniad os bydd hynny'n llai

Hawlio budd-dal anabledd o wlad yr AEE

Mae'r Adran Gwaith a Phensiynau yn parhau i ystyried y goblygiadau cyfreithiol o ran talu budd-dal i bobl sydd eisoes yn byw mewn gwladwriaeth arall yn yr AEE neu'r Swistir ac yn dymuno hawlio o dramor. Mae hyn yn cynnwys pobl sy'n dymuno hawlio am y tro cyntaf a phobl sydd wedi cael budd-daliadau yn y gorffennol a ddaeth i ben pan wnaethant symud i wlad AEE neu'r Swistir.

Nid yw'r Adran Gwaith a Phensiynau yn gallu penderfynu eto ar hawliau newydd a wneir gan bobl sy'n byw mewn gwladwriaeth arall yn yr AEE neu'r Swistir.

Y tîm allforio s'n delio â'r mater hwn. Gallwch ofyn iddynt sut i wneud cais nawr. Os oes gennych hawl, gellir eich talu i chi o'r dyddiad y gwnaethoch y cais.

Byddwn yn darparu mwy o wybodaeth pan ddaw ar gael.

Beth i'w wneud nesaf

Os ydych yn symud i fyw i wlad arall yn yr AEE neu'r Swistir, bydd angen i chi roi gwybod i'r tîm allforio am y newid yn eich amgylchiadau. Pan fyddwch yn cysylltu â'r tîm allforio, dywedwch wrthynt:

• eich rhif yswiriant gwladol
• a ydych yn mynd i weithio mewn gwladwriaeth arall yn yr AEE neu'r Swistir
• a ydych eisoes yn cael unrhyw fudd-daliadau eraill gan wladwriaeth arall neu os allwch gael rhai

Os ydych yn symud i fyw i wlad arall yn yr AEE neu'r Swistir a'ch bod yn credu bod gennych hawl fel aelod o'r teulu, dywedwch wrthynt hefyd:

• pwy yw'r aelod o'r teulu (eich rhiant, partner neu bartner sifil)
• eu rhif yswiriant gwladol
• a ydynt yn mynd i weithio mewn gwladwriaeth arall yn yr AEE neu'r Swistir
• a ydynt eisoes yn cael budd-daliadau eraill gan wladwriaeth arall neu os allant gael rhai

Efallai y bydd yn rhaid i'r tîm allforio ofyn rhagor o gwestiynau i chi er mwyn sicrhau bod gennych hawl i fynd â'r budd-dal anabledd gyda chi.

Os ydych yn credu y gallai penderfyniad y llys effeithio arnoch ac nad ydych yn siŵr beth i'w wneud, neu os oes angen unrhyw wybodaeth bellach arnoch, dylech gysylltu â'r Adran Gwaith a Phensiynau cyn gynted â phosibl:

Manylion cyswllt

Os ydych yn byw yng Nghymru, yr Alban neu yn Lloegr:

• ysgrifennwch at: Exportability Co-ordinator, Room B120D, Pension, Disability and Carers Service, Warbreck House, Warbreck Hill Road, FY2 0YE
• e-bost: exportability.team@dwp.gsi.gov.uk

Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon:

• ysgrifennwch at: Exportability Team, Room 222, Castlecourt, Royal Avenue, Belfast, BT1 1HR
• e-bost: dcs.exportabilityteam@nissa.gsi.gov.uk

Os ydych eisoes wedi cysylltu â'r tîm allforio ynghylch y penderfyniad, ni fydd angen i chi gysylltu â nhw eto. Ceisir ymdrin â'ch ymholiad gwreiddiol cyn gynted â phosibl. Gall gymryd rhai wythnosau cyn y gellir clirio pob ymholiad.

Mwy o wybodaeth

Gellir cael rhagor o wybodaeth fanwl ar wefan yr Adran Gwaith a Phensiynau.

Mae'r penderfyniad llawn yn yr achos, sef achos C-299/05, wedi'i gyhoeddi ar wefan Llys Cyfiawnder Ewrop.

Ardal Economaidd Ewrop (AEE)

Mae Ardal Economaidd Ewrop wedi'i ffurfio o holl wledydd yr Undeb Ewropeaidd - Awstria, Gwlad Belg, Bwlgaria, Gweriniaeth Tsiec, Cyprus, Denmarc, Estonia, y Ffindir, Ffrainc, Yr Almaen, Groeg, Hwngari, Iwerddon, Yr Eidal, Latfia, Lithwania, Lwcsembwrg, Malta, Yr Iseldiroedd, Gwlad Pŵyl, Portiwgal, Romania, Slofacia, Slofenia, Sbaen a Sweden yn ogystal â Gwlad yr Iâ, Liechtenstein a Norwy.

Mae'r DU hefyd yn rhan o'r AEE. Mae'r DU yn golygu Cymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon, ond nid Ynysoedd y Sianel nac Ynys Manaw.

Mae'r DU yn trin Gibraltar fel gwlad arall yn yr AEE. Mae gwledydd eraill yr AEE yn trin Gibraltar fel rhan o'r DU.