Mae'r cynllun Bathodyn Glas yn darparu ystod o gonsesiynau parcio i bobl â phroblemau symudedd difrifol sy'n cael anhawster wrth ddefnyddio cludiant cyhoeddus. Mae'r cynllun yn cael ei weithredu ar draws y DU.
Mae'r consesiynau'n berthnasol i barcio ar y stryd ac maent yn cynnwys y defnydd di-dâl o glociau parcio a mannau talu-ac-arddangos. Efallai hefyd y bydd deiliaid y bathodyn yn cael eu heithrio o'r cyfyngiadau ar amseroedd aros a roddir ar eraill, ac y cânt barcio am hyd at dair awr ar linellau melyn sengl a dwbl (ac eithrio lle na chaniateir llwytho a dadlwytho neu lle mae cyfyngiadau eraill) cyn belled nad ydynt yn peri rhwystr i bobl eraill sy'n defnyddio'r ffordd.
Er bod y cynllun ar waith ledled y DU, ceir mân eithriadau yn y ffordd y mae'n cael ei weithredu yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon o'i gymharu â'r ffordd y mae'n cael ei weithredu yn Lloegr. Gweler y wefan berthnasol am fwy o wybodaeth.
Byddwch yn gymwys yn awtomatig i wneud cais am fathodyn os ydych yn hŷn na dwy oed a bod un o'r canlynol yn berthnasol i chi:
Efallai y byddwch hefyd yn gymwys i gael bathodyn os ydych yn hŷn na dwy oed a bod un o'r canlynol yn berthnasol i chi:
Os ydych yn rhiant i blentyn sy'n iau na dwy oed, cewch wneud cais am fathodyn ar ran eich plentyn os oes ganddynt gyflwr meddygol penodol sy'n golygu:
Gellir defnyddio'r bathodynnau - a elwir weithiau'n gardiau parcio i bobl anabl - ar draws y DU ac wrth deithio dramor o fewn yr Undeb Ewropeaidd (UE) ac mewn rhai gwledydd Ewropeaidd eraill a gwledydd nad ydynt yn Ewrop.
Mae'r Sefydliad Gyrwyr Safon Uwch, elusen annibynnol ar ddiogelwch ar y ffordd, yn cyhoeddi llyfryn sy'n cynnwys gwybodaeth fanwl am ddefnyddio'r Bathodyn Glas yng ngwledydd yr UE. Gellir llwytho’r llyfryn oddi ar wefan y Sefydliad Gyrwyr Safon Uwch.
Nid yw'r cynllun Bathodyn Glas yn weithredol mewn meysydd parcio oddi ar y stryd, ar ffyrdd preifat nac yn y rhan fwyaf o feysydd awyr.
Defnyddiwch wasanaeth rhyngweithiol Directgov i ddod o hyd i fannau parcio Bathodyn Glas yn eich ardal chi, neu ar draws y DU.
Eich awdurdod lleol sy'n gyfrifol am roi Bathodynnau Glas ar gyfer parcio - cysylltwch â nhw i gael rhagor o wybodaeth. Bydd y ddolen isod yn gofyn i chi roi manylion ble'r ydych yn byw ac yna'n mynd â chi at wefan eich awdurdod lleol ble gallwch gael mwy o wybodaeth a/neu wneud cais ar-lein.
Mae deiliaid y Bathodyn Glas yn cael eu heithrio'n gyfan gwbl rhag talu'r Tâl Atal Tagfeydd Llundain, ond mae'n rhaid i chi gofrestru gyda Transport for London (TfL) o leiaf 10 diwrnod cyn teithio a thalu ffi gofrestru untro o £10. Gallwch lwytho ffurflen gofrestru gan wefan TfL.
Ffôn: 0845 900 1234
Defnyddwyr minicom: 020 7649 9123
Mae'n drosedd parcio cerbyd nad yw'n arddangos bathodyn mewn man parcio Bathodyn Glas. Os gwelwch hyn, dylech roi gwybod i warden traffig (neu swyddog gorfodi parcio), yr heddlu lleol neu'r cyngor lleol (sy'n gyfrifol am roi bathodynnau).
Mae gan yr heddlu, wardeiniaid traffig, swyddogion parcio awdurdodau lleol a swyddogion gorfodi sifil hawl i archwilio Bathodynnau Glas. Mae gwrthod dangos neu fethu â dangos bathodyn i'w archwilio, heb esgus rhesymol, yn drosedd. Y ddirwy uchaf ar gyfer y trosedd hwn yw £1,000.
Nid yw'r rhan fwyaf o fannau parcio ar gyfer pobl anabl mewn meysydd parcio oddi ar y stryd - er enghraifft, meysydd parcio archfarchnadoedd - yn dod o dan reoliadau cynllun y Bathodyn Glas.
Mae'n debyg fod y meysydd parcio a'r mannau parcio hyn yn breifat ac yn cael eu rheoli gan y busnes unigol. Bydd y cytundeb, ac unrhyw bris am eu defnyddio, rhwng y perchennog a'r modurwyr/cwsmeriaid.
Os ydych yn fodurwr anabl (neu'n deithiwr) a chithau'n cwyno, er enghraifft, wrth archfarchnad bod modurwr abl wedi parcio mewn man ar gyfer pobl anabl, gallai gweithiwr ofyn i'r gyrrwr symud oddi yno ond ni all fynnu hynny dan y gyfraith.
Os ydych yn teimlo bod pobl yn parcio'n annheg mewn mannau ar gyfer pobl anabl, siaradwch â rheolwr y siop neu'r maes parcio, neu ysgrifennu atynt.
Mae'r llywodraeth (yr Adran Drafnidiaeth) yn cefnogi 'Baywatch' - partneriaeth rhwng sawl archfarchnad fawr a mudiadau anabledd - gan gynnwys y Gymdeithas Gyrwyr Anabl. Nod yr ymgyrch yw rhoi terfyn ar gamddefnyddio mannau parcio ar gyfer pobl anabl.
Gall cynghorau lleol gymryd bathodyn oddi ar berson sy'n ei gamddefnyddio - er enghraifft, drwy adael i bobl eraill ddefnyddio'r bathodyn, neu os bydd anabledd person yn gwella fel nad ydynt bellach yn gymwys ar gyfer y cynllun.
Os oes gennych fathodyn glas, dim ond er eich budd chi y gellir ei ddefnyddio. Os yw'r daith ar gyfer rhywun arall, a chithau'n deithiwr ac yn aros yn y cerbyd, allwch chi ddim defnyddio'r bathodyn dim ond i adael iddyn nhw fanteisio ar barcio am ddim.
Rhaid i Fathodynnau Glas gael eu rhoi'n iawn a'u harddangos yn briodol. Mae'n drosedd peidio â thynnu bathodyn o gerbyd a phobl eraill ar wahân i ddeilydd y bathodyn yn manteisio ar gonsesiynau parcio dan y cynllun.
Mae'r camddefnydd o'r bathodyn ei hun gan berson nad yw'n anabl yn drosedd. Os ceir person yn euog gall gael hyd at £1,000 o ddirwy ynghyd ag unrhyw gosb am y trosedd parcio cysylltiedig.