Efallai y bydd angen cyfleusterau neu gymorth ychwanegol arnoch os ydych chi’n mynd i’r llys fel tyst, rheithiwr, dioddefwr neu ddiffynnydd. Dylai mynediad i ystafelloedd llys a mannau lle cynhelir achosion sifil neu deulu fod yn hwylus i bobl anabl.
Os oes rhaid i chi fynd i'r llys, bydd y llys yn anfon manylion atoch megis dyddiad ac amser y gwrandawiad, amseroedd agor y llys a'r lleoliad. Anfonir manylion am y llys atoch hefyd gan gynnwys:
Gallwch chi helpu'r llys trwy ddweud wrthynt ymlaen llaw os oes gennych unrhyw ofynion.
Gallwch ddod â ffrind, perthynas neu ofalwr i'r llys. Ni fyddant yn derbyn treuliau megis costau teithio, onid yw'r llys yn cytuno bod rhaid iddynt fod yno, er enghraifft, i'ch cynorthwyo chi.
Rhaid i'r llysoedd ddarparu dull rhesymol arall o sicrhau mynediad at wasanaethau i bobl anabl, pan fo nodwedd ffisegol yn ei gwneud yn amhosibl neu’n afresymol o anodd i bobl anabl ddefnyddio’r gwasanaethau hyn.
Mae'r mathau o gyfleusterau ac 'addasiadau rhesymol' y dylid eu cael mewn adeiladau llys yn cynnwys:
Cysylltwch â'r llys i gael gwybodaeth am y gwasanaethau a'r cyfleusterau sydd ar gael. Mae gan y rhan fwyaf o lysoedd 'swyddog gwasanaeth i gwsmeriaid' a all ateb unrhyw gwestiynau a allai fod gennych. Os bydd angen, gall staff drefnu i chi ymweld â'r llys er mwyn i chi ddod yn gyfarwydd â'r adeilad. Bydd y manylion am sut i gysylltu â'r llys ar unrhyw ohebiaeth yr anfonwyd atoch.
Gallwch hefyd chwilio am gyfeiriadau llysoedd, manylion cyswllt a mapiau, a llwytho taflenni gwybodaeth lleol drwy ddefnyddio gwasanaeth chwilio am lysoedd ar-lein Gwasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi.
Os ydych yn ymddangos fel tyst mewn treial troseddol a bod angen help arnoch i gyfleu eich tystiolaeth yn y ffordd orau, efallai y cewch ddefnyddio Cyfryngwr Cofrestredig. Gallwch ddefnyddio'r cyfryngwr i'ch helpu i roi tystiolaeth yn yr orsaf heddlu ac yn y llys.
Mae Cyfryngwyr Cofrestredig wedi’u cymeradwyo gan y llys i egluro i’r tyst y cwestiynau y mae’r llys, timau’r erlyniad a’r amddiffyniad am eu gofyn, ac i gyfleu'r atebion a roddir gan y tyst. Ni chaiff cyfryngwyr newid ystyr yr hyn y maent yn ei egluro.
Nid yw Cyfryngwyr yn gweithredu ar ran yr erlyniad, yr amddiffyniad na'r tyst. Maent yn niwtral.
Mae'r ffurflenni gwŷs rheithgor yn gofyn a oes gennych unrhyw ofynion ychwanegol. Unwaith y bydd swyddfa gwysio'r rheithgor wedi prosesu eich ymateb i’r wŷs, anfonir rhagor o wybodaeth atoch a fydd yn dweud wrthych am gyfleusterau'r llys.
Mae gan wefan y System Cyfiawnder Troseddol lawer o wybodaeth am fod yn rheithiwr, gan gynnwys 'rhith-daith i reithwyr' ar ddiwrnod gwasanaeth rheithgor.
Gwasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi (GLlEM) sy’n gwneud y gwaith gweinyddu a chynnal dros y Llys Apêl, yr Uchel Lys, Llys y Goron, y llysoedd ynadon, y llysoedd sirol a’r Gwasanaeth Profiant. Ei bwrpas yw gweinyddu cyfiawnder yn effeithiol ac yn effeithlon i’r cyhoedd.
Gellir cael rhagor o wybodaeth am Wasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi, gan gynnwys sut y caiff ei strwythuro, ar wefan Gwasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi.