Gwefan llywodraeth y DU

Beth yw hyn?

Defnyddir y geiriau 'gweithio hyblyg' i ddisgrifio unrhyw batrwm gweithio sydd wedi'i addasu i gwrdd â'ch gofynion. Dyma'r mathau mwyaf cyffredin o weithio hyblyg:

• rhan-amser: gweithio llai o oriau na'r arfer, llai o ddiwrnodau yr wythnos efallai
• oriau hyblyg: dewis pryd i weithio (fel arfer bydd rhaid gweithio oriau craidd)
• oriau dros flwyddyn: cyfrifir eich oriau dros y flwyddyn gyfan (yn aml iawn, bydd shifftiau penodol ac wedyn fe gewch chi benderfynu pa bryd i weithio'r oriau eraill)
• oriau cywasgedig: gweithio'r oriau y cytunwyd arnynt dros lai o ddiwrnodau
• amrywio oriau: gweithwyr yn yr un gweithle'n dechrau, yn cael amser egwyl ac yn gorffen ar wahanol adegau
• rhannu swyddi: rhannu swydd a fwriadwyd ar gyfer un person gyda rhywun arall
• gweithio gartref: gweithio yn eich cartref eich hun

Gallwch gyfuno unrhyw un o'r patrymau gweithio hyn i greu system sy'n hwylus i'ch amgylchiadau.

Help rhyngweithiol

Os oes angen help arnoch gyda gweithio hyblyg, mae yna offerynnau rhyngweithiol i’ch helpu:

• i gael gwybod os oes gennych hawl statudol i wneud cais
• i ddewis y math o weithio sy’n addas i chi
• i baratoi achos i argyhoeddi eich cyflogwr

• Cael help i gael gwybod a oes gennych yr hawl statudol
• Cael help i ddewis patrwm gweithio a pharatoi eich dadleuon

Pwy gaiff ofyn am hyn?

Gall unrhyw un ofyn i'w cyflogwyr am drefniadau gweithio hyblyg, ond mae'r llywodraeth wedi cyflwyno hawl statudol er mwyn annog pobl i wneud cais am hyn. Cyn belled â'ch bod yn gyflogai (ond nid yn weithiwr asiantaeth neu yn y lluoedd arfog) a'ch bod wedi gweithio i'ch cyflogwr am 26 wythnos yn ddi-dor cyn gwneud cais, mae gennych hawl statudol i ofyn:

Ar ôl 6 Ebrill 2007, mae gennych hefyd hawl statudol:

• os ydych chi'n ofalwr sy'n gofalu, neu'n disgwyl y byddwch yn gofalu, am briod, am bartner, am bartner sifil neu berthynas, neu sy'n byw yn yr un cyfeiriad â'r person y gofelir amdano

• A oes gennych yr hawl statudol i wneud cais am weithio hyblyg?

Sut i wneud cais

Os oes gennych chi hawl statudol i wneud cais, yna rhaid i chi ddilyn proses benodol.

Hyd yn oed os nad oes gennych hawl, bydd y broses statudol yn ddefnyddiol i chi.

• Gweithio hyblyg a'r cydbwysedd rhwng bywyd a gwaith: y broses ymgeisio statudol
• Cael gwybod pa drefniadau gweithio hyblyg sy'n addas i chi

Hawliau eraill

Dyma'r hawliau eraill sy'n eich helpu i gael amser i ffwrdd o'r gwaith i ofalu am eraill:

absenoldeb rhiant - gallwch drefnu eich bod yn cael cyfnodau o amser i ffwrdd o'r gwaith heb dâl i ofalu am blant ifanc

amser i ffwrdd ar gyfer y sawl sy'n ddibynnol arnoch - gallwch gael amser i ffwrdd heb dâl er mwyn delio gydag argyfwng teuluol

• Mwy am absenoldeb rhiant
• Darllen mwy am amser i ffwrdd ar gyfer y sawl sy'n ddibynnol arnoch
• Cael gwybod mwy am ofalu am rywun
• Hawliau a chyfrifoldebau rhieni - dysgu mwy

Lle i gael cymorth

Mae’r Gwasanaeth Cynghori, Cymodi a Chyflafareddu (Acas) yn cynnig cyngor cyfrinachol a diduedd am ddim am bob mater sy'n ymwneud â hawliau cyflogaeth. Fe allwch chi ffonio llinell gymorth Acas ar 08457 47 47 47 rhwng 8.00 am a 6.00 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener

• Acas Opens new window

Mae’r Asiantaeth Cysylltiadau Llafur (LRA) yn cynnig cyngor cyfrinachol a diduedd am ddim am bob mater sy'n ymwneud â hawliau cyflogaeth i bobl sy'n byw yng Ngogledd Iwerddon. Gallwch gysylltu â'r LRA ar 028 9032 1442 rhwng 9.00 am a 5.00 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

• Asiantaeth Cysylltiadau Llafur Opens new window

Gall eich Canolfan Cyngor Ar Bopeth (CAB) leol gynnig cyngor diduedd am ddim. Gallwch ddod o hyd i'ch swyddfa CAB leol yn y llyfr ffôn neu ar-lein.

• Dod o hyd i'ch canolfan Cyngor ar Bopeth leol (yn agor ffenestr newydd) Opens new window

Os ydych chi'n aelod o undeb llafur, fe allwch chi gael help, cyngor a chefnogaeth ganddyn nhw hefyd

• Mwy am undebau llafur

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Canllawiau manwl am yr hawl statudol i ofyn am gael gweithio oriau hyblyg gan yr Adran Busnes, Menter a Diwygio Rheoleiddio (BERR) Opens new window
• Canllawiau manwl am yr hawl statudol i ofyn am drefniadau gweithio hyblyg yng Ngogledd Iwerddon gan Yr Adran Cyflogaeth a Dysgu (DELNI) Opens new window
• Help rhyngweithiol i weld a ydych chi'n gymwys ar gyfer gweithio hyblyg
• Help rhyngweithiol i gael gwybod pa drefniadau gweithio hyblyg sydd orau i chi
• Cael cyngor am gymorth gofal plant Opens new window
• Cyngor i gyflogwyr am fanteision gweithio hyblyg gan Business Link Opens new window
• Cyngor i gyflogwyr yng Ngogledd Iwerddon am fanteision gweithio hyblyg gan nibusinessinfo Opens new window