Mae gan eich cyflogwyr ddyletswydd i ymgynghori â phob aelod o'r staff am faterion iechyd a diogelwch yn y gweithle. Byddant yn gwneud hyn naill ai drwy sgwrsio'n uniongyrchol â'r gweithwyr neu â chynrychiolwyr diogelwch sy'n gweithredu ar ran y gweithwyr.
Os yw eich cyflogwyr yn cydnabod undeb llafur ar ran y gweithwyr sy'n gwneud eich gwaith chi, a bod yr undeb wedi penodi cynrychiolydd diogelwch (CD), rhaid i'ch cyflogwyr ymgynghori â'r CD. Os nad oes undeb llafur cydnabyddedig, rhaid i'ch cyflogwyr nail ai ymgynghori'n uniongyrchol â chi, neu os oes cynrychiolydd diogelwch gweithwyr (CDG) wedi'i ethol, cysylltu â'r CDG neu â chi'n uniongyrchol.
Bydd eich CD yn cynnig help a chyngor cyfrinachol i chi. Gallant eich helpu i ddatrys problemau ac mae ganddynt ddyletswyddau cyfreithiol, gan gynnwys:
Mae gan CDG lai o awdurdod cyfreithiol nag sydd gan CD. Dyma rai o'u dyletswyddau:
Mae gan eich cyflogwyr ddyletswydd gyfreithiol i:
Rhaid iddynt ystyried y farn hon wrth benderfynu.
Rhaid i'ch cyflogwyr ymgynghori ynghylch:
Os na fydd eich cyflogwyr yn ymgynghori'n unol â'r gyfraith, bydd hynny'n drosedd.
Os yw eich undeb llafur yn cael ei gydnabod a'ch bod yn awyddus i ddod yn CD, mynnwch sgwrs ag ysgrifennydd eich cangen i gael gwybod sut mae cael eich ethol neu'ch penodi i gynrychioli'r gweithlu. Fel arfer bydd angen dwy flynedd o brofiad arnoch chi yn eich swydd bresennol neu waith tebyg.
Fel CD, bydd gennych yr hawl i:
Rhaid i CDG gael ei ethol gan y gweithlu. Rhaid i gyflogwyr dddarparu hyfforddiant perthnasol i CDG ym maes iechyd a diogelwch a thalu amdano. Os bydd yr hyfforddiant hwnnw yn ystod eich oriau gweithio arferol, bydd gennych yr hawl i gael amser o'r gwaith gyda thâl.
Dan y gyfraith, rydych wedi'ch gwarchod fel 'chwythwr chwiban' ynghylch diogelwch dan yr amodau hyn:
'Public Concern at Work' yw'r prif awdurdod ym maes chwythu'r chwiban er budd y cyhoedd. Mae modd cysylltu â nhw ar 020 7404 6609 (9.00 am - 6.00 pm, o ddydd Llun i ddydd Gwener) neu e-bost: helpline@pcaw.co.uk.
Os ydych chi am drafod mater iechyd a diogelwch yn y gwaith, holwch pwy yw eich cynrychiolydd diogelwch. Cysylltwch â chynrychiolydd eich undeb llafur neu ag ysgrifennydd eich cangen leol os ydych chi'n aelod o undeb. Fel arall, holwch eich rheolwr/wraig llinell.
Os ydych chi eisoes yn gynrychiolydd diogelwch, gwnewch yn siur eich bod wedi'ch hyfforddi'n briodol. Os nad yw'ch cyflogwyr yn fodlon rhoi amser i chi o'r gwaith i gael eich hyfforddi, neu os nad yw'n talu ichi am amser o'r gwaith, fe allwch fynd â nhw at Dribiwnlys Cyflogaeth.
Os nad yw eich cyflogwyr yn dilyn y rheoliadau ar gyfer ymgynghori am iechyd a diogelwch, dylech ddilyn y drefn gwyno a nodir yn eich contract cyflogaeth.
I gael cyngor am iechyd a diogelwch yn y gwaith, ffoniwch linell wybodaeth yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch ar 0845 345 0055 (8.00 am - 6.00 pm, o ddydd Llun i ddydd Gwener).
Mae'r Gwasanaeth Cynghori, Cymodi a Chyflafareddu (Acas) yn cynnig cyngor cyfrinachol a diduedd am ddim am bob mater sy'n ymwneud â hawliau cyflogaeth. Fe allwch chi ffonio llinell gymorth Acas ar 08457 47 47 47 rhwng 8.00 am a 6.00 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.
Mae’r Asiantaeth Cysylltiadau Llafur (LRA) yn cynnig cyngor cyfrinachol a diduedd am ddim am bob mater sy'n ymwneud â hawliau cyflogaeth i bobl sy'n byw yng Ngogledd Iwerddon. Gallwch gysylltu â'r LRA ar 028 9032 1442 rhwng 9.00 am a 5.00 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.
Gall eich Canolfan Cyngor Ar Bopeth (CAB) lleol gynnig cyngor diduedd am ddim. Gallwch ddod o hyd i'ch swyddfa CAB leol yn y llyfr ffôn neu ar-lein.