Gwefan llywodraeth y DU

Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU

Gwasanaethau cyhoeddus i gyd yn un lle

Trefn llywio pennaf

Rhieni

Gweithwyr

Cynrychiolwyr iechyd a diogelwch

Mae gan eich cyflogwyr ddyletswydd i ymgynghori â phob aelod o'r staff am faterion iechyd a diogelwch yn y gweithle. Byddant yn gwneud hyn naill ai drwy sgwrsio'n uniongyrchol â'r gweithwyr neu â chynrychiolwyr diogelwch sy'n gweithredu ar ran y gweithwyr.

Cynrychiolwyr diogelwch

Os yw eich cyflogwyr yn cydnabod undeb llafur ar ran y gweithwyr sy'n gwneud eich gwaith chi, a bod yr undeb wedi penodi cynrychiolydd diogelwch (CD), rhaid i'ch cyflogwyr ymgynghori â'r CD. Os nad oes undeb llafur cydnabyddedig, rhaid i'ch cyflogwyr nail ai ymgynghori'n uniongyrchol â chi, neu os oes cynrychiolydd diogelwch gweithwyr (CDG) wedi'i ethol, cysylltu â'r CDG neu â chi'n uniongyrchol.

Bydd eich CD yn cynnig help a chyngor cyfrinachol i chi. Gallant eich helpu i ddatrys problemau ac mae ganddynt ddyletswyddau cyfreithiol, gan gynnwys:

  • cynrychioli'r gweithwyr mewn sgyrsiau gyda'r cyflogwyr neu gyda'r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch neu asiantaethau eraill yn y maes gorfodi diogelwch neu amgylcheddol
  • archwilio cwynion, peryglon posibl a digwyddiadau peryglus
  • cynnal archwiliadau rheolaidd yn y gweithle
  • cymryd rhan mewn asesiadau risg yn y gweithle

Mae gan CDG lai o awdurdod cyfreithiol nag sydd gan CD. Dyma rai o'u dyletswyddau:

  • cynrychioli buddiannau gweithwyr mewn sgyrsiau gyda'r cyflogwyr drwy ymgynghori gyda'r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch ac asiantaethau eraill yn y maes gorfodi diogelwch neu amgylcheddol
  • siarad â'r cyflogwyr am beryglon yn y gwaith a materion iechyd a diogelwch eraill

Rhaid i'ch cyflogwyr ymgynghori am iechyd a diogelwch

Mae gan eich cyflogwyr ddyletswydd gyfreithiol i:

  • ymgynghori am unrhyw beth a allai effeithio ar iechyd a diogelwch yn y gweithle
  • rhoi cyfle i chi, os ydynt yn ymgynghori'n uniongyrchol â chi, neu i'ch CD, neu'ch CDG, y cyfle i leisio barn

Rhaid iddynt ystyried y farn hon wrth benderfynu.

Rhaid i'ch cyflogwyr ymgynghori ynghylch:

  • newidiadau mewn arferion neu weithdrefnau gweithio a allai effeithio ar eich iechyd a'ch diogelwch
  • trefniadau i ddefnyddio pobl gymwys i helpu'r busnes i gydymffurfio â deddfwriaeth iechyd a diogelwch
  • darparu gwybodaeth am risgiau i iechyd a diogelwch yn y gweithle
  • cynllunio hyfforddiant iechyd a diogelwch
  • materion iechyd a diogelwch sy'n ymwneud â thechnoleg newydd

Os na fydd eich cyflogwyr yn ymgynghori'n unol â'r gyfraith, bydd hynny'n drosedd.

Sut mae dod yn gynrychiolydd diogelwch?

Rhaid i CDG gael ei ethol gan y gweithlu. Rhaid i gyflogwyr dddarparu hyfforddiant perthnasol i CDG ym maes iechyd a diogelwch a thalu amdano. Os bydd yr hyfforddiant hwnnw yn ystod eich oriau gweithio arferol, bydd gennych yr hawl i gael amser o'r gwaith gyda thâl.

Ydych chi wedi'ch gwarchod os byddwch chi'n riportio rhywbeth i'ch cynrychiolydd diogelwch ac yn cael eich cosbi amdano?

Dan y gyfraith, rydych wedi'ch gwarchod fel 'chwythwr chwiban' ynghylch diogelwch dan yr amodau hyn:

  • os oes trosedd wedi'i gyflawni
  • os torrwyd dyletswydd dan y gyfraith
  • os digwyddodd camwedd cyfiawnder
  • os oes perygl i iechyd neu ddiogelwch unrhyw unigolyn
  • os oes difrod i'r amgylchedd
  • os oes gwybodaeth am unrhyw un o'r uchod yn cael ei chuddio'n fwriadol

'Public Concern at Work' yw'r prif awdurdod ym maes chwythu'r chwiban er budd y cyhoedd. Mae modd cysylltu â nhw ar 020 7404 6609 (9.00 am - 6.00 pm, o ddydd Llun i ddydd Gwener) neu e-bost: helpline@pcaw.co.uk.

Beth i'w wneud nesaf

Os ydych chi am drafod mater iechyd a diogelwch yn y gwaith, holwch pwy yw eich cynrychiolydd diogelwch. Cysylltwch â chynrychiolydd eich undeb llafur neu ag ysgrifennydd eich cangen leol os ydych chi'n aelod o undeb. Fel arall, holwch eich rheolwr/wraig llinell.

Os ydych chi eisoes yn gynrychiolydd diogelwch, gwnewch yn siur eich bod wedi'ch hyfforddi'n briodol. Os nad yw'ch cyflogwyr yn fodlon rhoi amser i chi o'r gwaith i gael eich hyfforddi, neu os nad yw'n talu ichi am amser o'r gwaith, fe allwch fynd â nhw at Dribiwnlys Cyflogaeth.

Os nad yw eich cyflogwyr yn dilyn y rheoliadau ar gyfer ymgynghori am iechyd a diogelwch, dylech ddilyn y drefn gwyno a nodir yn eich contract cyflogaeth.

Ble i gael cymorth

Gall y Gwasanaeth Cyngor ar Bopeth (CAB) hefyd gynnig cyngor diduedd am ddim. Gallwch ddod o hyd i'ch swyddfa CAB leol yn y llyfr ffôn neu ar-lein.

Mwy o ddolenni defnyddiol

Yn yr adran hon...

Additional links

Allweddumynediad llywodraeth y DU