Os bydd y busnes yr ydych yn gweithio iddo yn newid dwylo, bydd angen i chi wybod sut y bydd hynny'n effeithio arnoch chi. Cael gwybod beth fydd e'n olygu i chi os bydd y busnes yn trosglwyddo i gyflogwr newydd, a chyfrifoldebau'ch cyflogwr i ymgynghori gyda chi.
Os yw'r busnes yr ydych yn gweithio iddo yn newid dwylo, mae eich telerau ac amodau wedi'u diogelu dan y gyfraith - Rheoliadau Trosglwyddo Ymgymeriadau (TUPE). Bydd telerau ac amodau eich contract cyflogaeth presennol trosglwyddo’n awtomatig gyda'ch cyflogwr newydd. Golygir hyn byddwch fel arfer yn parhau i weithio am y cyflogwr newydd fel o’r blaen.
Yn ogystal â'ch telerau ac amodau, diogelir hawliau cyflogaeth eraill hefyd. Mae'r rhain yn cynnwys unrhyw wyliau yr ydych wedi'u cronni ac unrhyw hawliadau yr ydych wedi'u gwneud yn erbyn y cyflogwr gwreiddiol (e.e. dan gyfreithiau gwahaniaethu).
Gallwch wrthod gweithio i'r cyflogwr newydd. Rhaid ichi roi gwybod i'ch cyflogwr presennol neu'r darpar gyflogwr eich bod yn gwrthwynebu'r trosglwyddo. Bydd hyn yn cael ei ystyried yn ymddiswyddo ar eich rhan chi ac allwch chi ddim hawlio ichi gael eich diswyddo'n annheg na chael tâl dileu swydd.
Os ydych yn cael eich cyflogi gan gontractwr (e.e. mewn swydd arlwyo neu lanhau) sy'n colli contract i gontractwr arall, dylech ddod i'r gwaith fel arfer, oni ddywedir fel arall wrthych. Fel arfer byddwch chi a'ch contract cyflogaeth yn trosglwyddo'n awtomatig i'r contractwr llwyddiannus.
Os canfyddwch nad oes swydd ichi, gallwch ystyried dwyn achos o ddiswyddo annheg yn erbyn y ddau gyflogwr mewn Tribiwnlys Cyflogaeth. Efallai hefyd y gallwch ddwyn achos am beidio ag ymgynghori cyn trosglwyddo o dan TUPE.
Rhaid i'ch cyflogwr ymgynghori â chynrychiolwyr y gweithwyr ynghylch y trosglwyddo. Y rhain fydd naill ai swyddogion yr undebau llafur (os oes gennych undeb) neu gynrychiolwyr y gweithwyr a etholir fel arfer gan y gweithwyr.
Rhaid i chi gael gwybod:
Rhaid rhoi'r wybodaeth mewn da bryd a rhaid i'r ymgynghori ddigwydd gyda'r nod o ddod i gytundeb. Os bwriedir ad-drefnu, gall eich cynrychiolydd gyflwyno'ch safbwyntiau chi. Rhaid i'ch cyflogwr ymateb i'r rhain a dweud pam os yw'n eu gwrthod.
Gall eich cynrychiolydd gwyno wrth Dribiwnlys Cyflogaeth os nad yw'r cyflogwr yn hysbysu'r gweithwyr ac yn ymgynghori. Dylai'r guyn lwyddo onid oedd amgylchiadau eithriadol yn atal eich cyflogwr rhag hysbysu ac ymgynghori (er enghraifft, digwyddiadau y tu hwnt i'w reolaeth).
Os cewch eich diswyddo mewn cysylltiad â'r trosglwyddo, mae hynny'n annheg yn awtomatig onid oes yr hyn a elwir yn rheswm 'economaidd, technegol neu drefniadol (ETO)' sy'n golygu newidiadau (h.y. mewn niferoedd neu rolau) yn y gweithlu. Mae dileu swydd yn enghraifft o reswm o'r fath.
Ar ôl i'r trosglwyddiad ddigwydd, efallai y bydd eich cyflogwr newydd am leihau nifer y gweithwyr. Os ydych wedi'ch dewis i adael, neu os cewch eich diswyddo am reswm economaidd neu dechnegol, efallai y bydd gennych hawl i gael tâl dileu swydd.
Mae eich hawliau pensiwn galwedigaethol (cwmni) yr ydych wedi'u cronni hyd at amser unrhyw drosglwyddo wedi'u diogelu gan y gyfraith. Os cynigiodd eich hen gyflogwr ichi ymuno â chynllun pensiwn galwedigaethol yn syth cyn y trosglwyddo, rhaid i'ch cyflogwr newydd gynnig i chi ymuno naill ai â
Os mai cynllun cyfraniadau penodol a gynigir, rhaid i'ch cyflogwr newydd dalu swm cyfatebol i gyfraniadau'r gweithiwr hyd at 6 y cant o dâl pensiynadwy.
Unwaith y bydd y busnes wedi'i drosglwyddo, sicrhewch eich bod yn cael datganiad cyflogaeth ysgrifenedig cyfredol. Dylai hwn roi enw'ch cyflogwr newydd a dweud nad yw eich telerau ac amodau wedi newid.
Peidiwch â dychryn os cewch P45 - yn aml y cyfan y mae hyn yn ei olygu yw bod eich cofnodion treth yn cael eu diweddaru, nid eich bod allan o waith.
Mae'r Gwasanaeth Cynghori, Cymodi a Chyflafareddu (Acas) yn cynnig cyngor cyfrinachol a diduedd am ddim am bob mater sy'n ymwneud â hawliau cyflogaeth. Fe allwch chi ffonio llinell gymorth Acas ar 08457 474747 rhwng 8.00 am a 6.00 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.
Gall y Gwasanaeth Cyngor ar Bopeth (CAB) hefyd gynnig cyngor diduedd am ddim. Gallwch ddod o hyd i'ch swyddfa CAB leol yn y llyfr ffôn neu ar-lein.