Gwefan llywodraeth y DU

Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU

Gwasanaethau cyhoeddus i gyd yn un lle

Trefn llywio pennaf

Yr amgylchedd a byw'n wyrdd

Arbed dŵr yn eich cartref

Cyflenwad penodol o ddŵr sydd ar gael, ac mae prinderau'n broblem mewn rhannau o'r DU. Drwy arbed dŵr, gallwch helpu i amddiffyn bywyd gwyllt fel adar a physgod sy'n byw mewn afonydd ac ar wlybdiroedd. Gallwch hefyd leihau'r ynni sydd ei angen arnoch i drin dŵr, gan helpu i leihau'r newid yn yr hinsawdd.

Gosod toiled fflysh isel neu fflysh deuol

Defnyddir tua thraean o ddŵr cartref drwy fflysio toiledau: mae'n debyg eich bod yn fflysio cymaint o ddŵr mewn diwrnod ag yr ydych yn ei yfed mewn mis cyfan. Dyma beth allwch chi ei wneud:

  • wrth brynu toiled newydd, prynwch un â fflysh isel neu fflysh deuol sy'n arbed dŵr - mae'r gosodiadau fflysio mwy effeithlon ar y rhain yn defnyddio tua thraean yn llai o ddŵr
  • os nad ydych chi'n mynd i gael toiled newydd, bydd gosod dyfais dadleoli dŵr yn eich tanc dŵr yn lleihau faint o ddŵr a ddefnyddir ar gyfer pob fflysh – fel arfer, o un neu ddwy litr (mae dyfeisiau dadleoli ar gael gan gwmnïau dŵr lleol)
  • gellir ffitio dyfeisiau fflysh amrywiol ar y toiledau sydd gennych eisoes hefyd, gan roi dewis o fflysiau i chi ac arbed dŵr - gelwir y rhain yn ddyfeisiau fflysio ôl-ffitio ac maent ar gael gan gwmnïau dŵr lleol

Newid i ddefnyddio cawodydd

Gall cawod pum munud ddefnyddio tua thraean cymaint o ddŵr â baddon. Ond gall cawodydd pwerus ddefnyddio mwy o ddŵr na baddon mewn llai na phum munud.

  • gall gosod pen cawod dŵr-effeithlon arbed 30 y cant yn fwy o ddŵr (ni ddylid gosod y rhain ar gawodydd trydanol oherwydd gall arwain at orgynhesu'r dŵr)
  • osgowch gawodydd pwerus – mae'n debygol y byddwch yn defnyddio mwy o ddŵr yn y pen draw na thrwy gael baddon

Defnyddio offer dŵr-effeithlon

Mae faint o ddŵr a ddefnyddir gan beiriannau golchi llestri a dillad yn amrywio'n sylweddol.

Mae label ynni Ewropeaidd (UE) ar bob peiriant golchi llestri a dillad newydd sy'n dangos faint o ddŵr y maent yn ei ddefnyddio ym mhob golch, yn ogystal â pha mor ynni-effeithlon ydynt. Pethau i'w hystyried:

  • os oes gennych ddewis wrth brynu peiriant golchi, canllaw da yw edrych am beiriant sy'n defnyddio llai na 50 litr ym mhob golch
  • ceisiwch chwilio am beiriant golchi llestri sy'n defnyddio llai na 15 litr ym mhob golch
  • sicrhewch fod eich peiriant golchi llestri neu ddillad wedi'i lwytho'n llawn cyn ei droi ymlaen – mae cylchau hanner llwyth yn defnyddio llawer mwy na hanner ynni a dŵr llwyth llawn

Uwchraddio eich plymio

Dyma beth allwch chi ei wneud:

  • trwsio dripiau – gall tap sy'n diferu neu'n gorlifo wastraffu llawer o ddŵr (mae dim ond dau ddiferyn yr eiliad yn gwneud tua 26 litr o ddŵr mewn diwrnod), ond dim ond rhai ceiniogau y bydd wasier newydd yn ei gostio, a gellir ei osod mewn munudau
  • mae gosod awyrydd neu ben chwistrell ar dapiau basn ymolchi yn lleihau defnydd dŵr o hyd at 50 y cant – mae awyrydd yn cymysgu aer a dŵr
  • bydd rhoi lagin ar eich pibellau allanol yn helpu i osgoi pibellau'n byrstio ac yn gollwng dŵr yn y gaeaf

Arbed dŵr yn yr ardd

Mae llawer o ffyrdd eraill o arbed dŵr yn yr ardd, er enghraifft:

  • bydd defnyddio can dŵr yn hytrach na phibell yn gwneud gwahaniaeth enfawr i faint o ddŵr a ddefnyddiwch yn eich gardd
  • ystyriwch brynu casgen ddŵr i gasglu dŵr glaw ar gyfer yr ardd – mae defnyddio dŵr glaw'n arbed dŵr o'r prif gyflenwad a'r ynni a ddefnyddir i'w drin

Osgowch dywallt dŵr yn syth i lawr y draen

Ffyrdd o osgoi hyn:

  • gellir casglu'r dŵr oer a ddaw cyn i dap boethi er mwyn rhoi dŵr i blanhigion
  • cadwch jwg o ddŵr yn yr oergell yn hytrach na rhedeg y tap i gael dŵr oer
  • gall cau'r tapiau wrth frwsio eich dannedd neu eillio arbed hyd at bum litr y funud

Y mater ehangach

Mae llai o ddŵr ar gael i bob person yn y DU nag yn Sbaen neu Bortiwgal. Y mwyaf o ddŵr a ddefnyddir yn ein cartrefi, y llai fydd ar gael mewn afonydd, llynnoedd a gwlybdiroedd naturiol – gan fygwth bywyd gwyllt a'r amgylchedd. Er enghraifft, pan fydd lefelau dŵr mewn afonydd yn disgyn, gellir colli ffynonellau bwyd i adar, a gall lefelau ocsigen fynd yn beryglus o isel i bysgod.

Caiff dŵr domestig hefyd ei drin cyn ac ar ôl ei ddefnyddio, ac mae gwresogi dŵr yn cyfrif am lawer o'r ynni a ddefnyddir mewn cartrefi, felly po fwyaf o ddŵr a ddefnyddir, y mwyaf o ynni y mae ei angen, ac mae hynny'n cyfrannu at newid yn yr hinsawdd.

Mwy o ddolenni defnyddiol

Yn yr adran hon...

Additional links

Cyfrifo eich ôl-troed carbon!

Rhowch gynnig ar gyfrifiannell Lleihau'ch CO2 a chael gwybod sut y gallwch chi fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd.

Allweddumynediad llywodraeth y DU