Gwefan llywodraeth y DU

Rhowch seibiant i'r sychwr

Bydd cymryd camau i sychu eich dillad yn fwy effeithlon yn helpu i arbed ynni ac arian:

• sychwch eich dillad yn yr awyr agored neu ar rac ddillad pan allwch chi
• os ydych yn defnyddio'r sychwr, llenwch ef bob tro, yn hytrach na gwneud sawl llwyth bach

Defnyddiwch beiriannau golchi dillad a golchi llestri yn fwy effeithlon

• mae golchi dillad ar 30 gradd yn arbed ynni - y dyddiau hyn, mae hylif a phowdr golchi yn golchi lawn cystal ar dymheredd isel
• defnyddiwch beiriannau golchi dillad a golchi llestri yn llai aml ond gyda llwythi llawn – mae hanner llwyth yn defnyddio dros hanner cyfanswm ynni a dŵr llwyth cyfan
• bydd diffodd offer a thynnu plygiau o'r soced pan na fydd offer yn cael eu defnyddio yn arbed yr ynni y mae goleuadau ac arddangosfeydd yn eu defnyddio
• mae glanhau hidlyddion yn rheolaidd yn sicrhau bod offer yn rhedeg yn effeithlon

• Waterwise - Peiriannau golchi llestri'r DU wedi'u rhestru yn ôl effeithlonrwydd dŵr Opens new window
• Waterwise - Peiriannau golchi dillad y DU wedi'u rhestru yn ôl effeithlonrwydd dŵr Opens new window

Oergelloedd a rhewgelloedd

Defnyddiwch oergelloedd a rhewgelloedd yn fwy effeithlon drwy eu dadrewi yn rheolaidd.

Prynwch offer sy'n defnyddio ynni'n effeithlon

• ystyriwch y costau rhedeg yn ogystal â'r pris prynu - gallai arbedion bach bob mis drwy ddefnyddio peiriant mwy effeithlon arwain at arbedion sylweddol dros oes eich peiriant
• edrychwch am y peiriant lleiaf ar gyfer eich anghenion er mwyn defnyddio llai o ynni ac amddiffyn yr amgylchedd - gall dwy oergell o faint gwahanol fod â'r un raddfa effeithlonrwydd (er enghraifft, label ynni 'A' yr Undeb Ewropeaidd (UE)) ond bydd yr oergell leiaf yn defnyddio llai o ynni ac yn costio llai i'w rhedeg
• yn gyffredinol, mae nwy yn ddewis fwy gwyrdd na thrydan ar gyfer coginio oherwydd mae'n cael llai o effaith ar newid yn yr hinsawdd - dyma'r eithriadau i'r rheol hon: poptai microdon, gan eu bod yn fwy ynni-effeithlon na phoptai nwy neu drydan; a hobiau anwytho trydan, sydd yr un mor ynni-effeithlon â hobiau nwy
• mae gan ambell degell nodweddion diangen sy'n defnyddio trydan ychwanegol, fel goleuadau neu ddull o 'gadw'n gynnes' - felly ceisiwch osgoi'r rhain

Edrychwch am y label

Wrth brynu peiriant newydd, cadwch lygad am ddau label egni pwysig:

• logo Energy Saving Recommended - dim ond ar y cynhyrchion sydd ymhlith y rhai mwyaf ynni-effeithlon y caiff hwn ei roi, sef fel arfer yr 20 y cant gorau ar y farchnad
• label ynni'r UE - mae bellach yn ofynnol i'r holl nwyddau gwynion a'r poptai yn y DU gynnwys label ynni'r UE; mae'n graddio cynnyrch ar faint o ynni a ddefnyddir ganddo o A (gorau) i G (gwaethaf) (mae'r raddfa bellach yn mynd hyd at A++ ar gyfer oergelloedd a rhewgelloedd)

Gallech hefyd edrych ar ba mor dda mae peiriannau newydd yn arbed dŵr – fel rheol, y gorau yw peiriant am arbed ynni, y lleiaf o ddŵr y bydd yn ei ddefnyddio. Mae labeli ynni'r UE yn dangos sawl litr o ddŵr a ddefnyddir ym mhob golch.

• wrth ddewis peiriant golchi dillad, edrychwch am beiriant sy'n defnyddio llai na 50 litr ym mhob golch
• gyda pheiriannau golchi llestri, edrychwch am un sy'n defnyddio llai na 15 litr ym mhob golch

• Labeli ynni Ewropeaidd
• Peiriannau golchi llestri'r DU wedi'u rhestru yn ôl effeithlonrwydd dŵr Opens new window
• Peiriannau golchi dillad y DU wedi'u rhestru yn ôl effeithlonrwydd dŵr Opens new window

Cael gwared ar hen offer yn ddiogel

Mae'n bwysig ailgylchu hen offer. Gall dympio hen beiriannau arwain at ollwng cemegau niweidiol ac achosi llygredd. Dyma beth y gallwch ei wneud gyda hwy:

• bydd siopau'n cael gwared ar eich hen offer pan fyddant yn dod i osod un newydd - neu byddant yn dweud wrthych ble gallwch eu hailgylchu
• mae'n rhaid i gynghorau gasglu nwyddau gwynion gan ddeiliaid tai os nad oes arnynt eu hangen mwyach
• gallwch fynd â'ch hen offer i'r domen sbwriel yn rhad ac am ddim

Oherwydd gwelliannau mewn oergelloedd, nid yw modelau mwy diweddar yn cynnwys chlorofluorocarbonau (CFCs), sy'n niweidio'r haenen oson, ond mae dal angen eu gwaredu yn ddiogel.

• Cael gwared ar eitemau mawr (adran cartref a chymuned)
• Cael gwared ag offer electronig a thrydanol

Coginio ynni-effeithlon

Gallwch hefyd ddefnyddio'r offer sydd gennych mewn ffordd effeithiol wrth goginio. Dyma bethau i'w hystyried:

• bydd rhoi caead ar sosban yn lleihau'r amser berwi yn sylweddol
• gall poptai microdon fod yn ddewis mwy gwyrdd gan eu bod yn coginio bwyd yn llawer cyflymach ac felly'n defnyddio llai o ynni na phoptai confensiynol (nwy neu drydan)
• bydd tegelli trydan yn defnyddio bron un rhan o dair o'r holl drydan y bydd cartref cyffredin yn ei ddefnyddio ar gyfartaledd i goginio, felly gall dim ond berwi hynny o ddŵr y mae ei angen arnoch helpu i arbed llawer o ynni

Y mater ehangach

• Mwy am wastraff a defnyddio adnoddau

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Arbed ynni yn eich cartref
• Siopa'n fwy gwyrdd: canllaw cyflym
• Labeli gwyrdd a honiadau ar labeli
• Yr Ymddiriedolaeth Arbed Ynni Opens new window
• Arbed dŵr yn eich cartref