Gwefan llywodraeth y DU

Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU

Gwasanaethau cyhoeddus i gyd yn un lle

Trefn llywio pennaf

Yr amgylchedd a byw'n wyrdd

Dulliau mwy gwyrdd o lanhau

Bydd mwy na £1 biliwn yn cael ei wario ar gynhyrchion glanhau yn y DU bob blwyddyn. Ond wrth ystyried bod nifer o gynhyrchion glanhau yn cael effaith negyddol ar yr amgylchedd, a ydy hwn yn bris rhy uchel i'w dalu am gartrefi glan gloyw? Gall dewis a defnyddio cynhyrchion glanhau yn ofalus wneud gwahaniaeth.

Glanhau eich tŷ mewn modd cyfeillgar

Mae nifer o bethau y gallwch eu gwneud er mwyn glanhau eich tŷ mewn modd mwy gwyrdd:

  • peidiwch â bod yn rhy hael â'ch hylif a phowdwr glanhau a golchi - peidiwch â defnyddio mwy na'r hyn a awgrymir sydd ei angen arnoch, a defnyddiwch y cynnyrch glanhau gwanaf ar gyfer y gwaith
  • defnyddiwch y dogn lleiaf posib yn dibynnu ar pa mor galed yw'r dŵr yn eich ardal chi
  • mae golchi dillad ar 30 gradd yn arbed ynni, a gall fod yr un mor effeithiol ar gyfer llwyth o ddillad budr arferol
  • golchwch eich dillad mewn peiriant golchi yn hytrach na'u sychlanhau os oes dewis: mae rhai cemegau sychlanhau yn wenwynig ac yn cynnwys sylweddau sy'n disbyddu'r oson
  • darllenwch y label a dilynwch y cyngor ynghylch storio a gwaredu'r cynhyrchion glanhau mewn dull priodol
  • ailgylchwch ddeunyddiau plastig, cardbord a phecynnau metel yn ôl label y cynnyrch
  • peidiwch ag arllwys cynhyrchion glanhau i lawr y draen heb fod angen: cofiwch mai i'r môr ac i afonydd y bydd y pethau sy'n mynd i lawr ein draeniau yn mynd yn y diwedd

Pa gynhyrchion glanhau ddylech chi eu prynu?

Pan fyddwch yn prynu cynhyrchion glanhau:

  • bydd dewis cynhyrchion crynodedig pan fo hynny'n bosib yn helpu'r amgylchedd drwy arbed costau pecynnu a chostau cludo
  • bydd prynu systemau ail lenwi hefyd yn helpu i leihau'r defnydd a wneir o ddeunydd pecynnu

Edrych ar y logo

Mae Ecolabel yr Undeb Ewropeaidd yn gwarantu y bydd y cynnyrch yn peri llai o berygl i'r amgylchedd ac i iechyd pobl, neu'n atal y perygl hwnnw.

Glanhau heb gemegau

Nid yw pob cemegyn a geir mewn cynhyrchion glanhau yn peri niwed i'r amgylchedd, ond os ydych yn dymuno peidio â'u defnyddio, efallai y cewch eich synnu o glywed y gellir gwneud hylif glanhau effeithiol allan o eitemau a ddefnyddir o ddydd i ddydd. Er enghraifft, mae finegr a dŵr cynnes yn gwneud glanhawr ffenestri gwych, a gellir defnyddio halen i sgwrio llestri budr.

Y mater ehangach

Mae'r llywodraeth wedi bod yn gweithio â'r UE er mwyn datrys y broblem a geir pan fydd cynhwysion sydd mewn hylif glanhau yn arwain at ewyn sebon gwyn mewn afonydd. Erbyn hyn, mae'n rhaid i'r rhain allu dadelfennu'n naturiol heb greu problemau yn ein hafonydd
Y dyddiau hyn, rydym yn dod i gysylltiad â mwy o sylweddau cemegol nag ar unrhyw adeg arall yn hanes y ddynoliaeth, ac mae nifer o'r sylweddau hyn wedi bod yn fanteisiol i'r gymdeithas. Fodd bynnag, bydd rhai o'r cemegau hyn yn cronni ynom ni ac yn yr amgylchedd.

Y dyddiau hyn, rydym yn dod i gysylltiad â mwy o sylweddau cemegol nag ar unrhyw adeg arall yn hanes y ddynoliaeth, ac mae nifer o'r sylweddau hyn wedi bod yn fanteisiol i'r gymdeithas. Fodd bynnag, bydd rhai o'r cemegau hyn yn cronni ynom ni ac yn yr amgylchedd.

Yr her yw cael y cydbwysedd cywir fel y gall pob un ohonom fwynhau manteision cemegau heb beri niwed i bobl na bywyd gwyllt - yn awr nac yn y dyfodol. Mae systemau da ar waith er mwyn profi cemegau newydd a chemegau sydd eisoes ar y farchnad; ond mae'n gwneud synnwyr i ni beidio â defnyddio mwy nag sydd ei angen arnom, oherwydd golyga hynny na fyddwn ni na'r amgylchedd mor agored i'r cemegau hynny.

Mae'n hawdd rhoi rhywbeth i lawr y toiled neu lawr y sinc ac anghofio amdano heb ystyried i ba le'n union y mae'n mynd. Ond mae'r pethau sy'n mynd i lawr y pwyntiau draenio yn ein tai – sinciau, toiledau, peiriannau golchi a baddonau – yn mynd i mewn i garthffosydd; bydd y dŵr gwastraff hwn yn llifo i weithfeydd lle bydd yn cael ei drin a'i ddychwelyd i'r amgylchedd dŵr: ein hafonydd, ein llynnoedd a'n moroedd. Bydd y rhan fwyaf o'r cemegau sydd mewn dŵr gwastraff yn cael eu tynnu ohono wrth gael ei drin, ond mae'n anochel y bydd rhywfaint yn cyrraedd yr afonydd a'r môr, lle gallant beri niwed i fywyd gwyllt.

Mae mwy a mwy o dai heb gysylltiadau cywir, sy'n golygu y gall dŵr gwastraff o sinciau a pheiriannau golchi ddraenio'n syth i afonydd lleol heb ei drin. Bydd y ddolen isod yn eich helpu i weld a oes unrhyw un o'ch draeniau heb eu cysylltu'n gywir.

Yn yr adran hon...

Additional links

Allweddumynediad llywodraeth y DU