Gwefan llywodraeth y DU
Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU
Trefn llywio pennaf
dolenni i dudalennau eraill yn yr adran hon
Llywodraeth, dinasyddion a hawliau
Cofrestru marwolaeth
Fel arfer, mae angen i chi gofrestru marwolaeth rhywun o fewn pum niwrnod. Ar ôl i chi wneud hynny, rhoddir tystysgrif marwolaeth i chi. Mae'r terfynau amser yn wahanol yn achos marw-enedigaeth. Hefyd, os caiff y farwolaeth ei chyfeirio at grwner, mae'n bosib y bydd oedi cyn cofrestru.
Pwy all gofrestru marwolaeth?
Os bu farw'r unigolyn mewn tŷ neu ysbyty, gall y canlynol gofrestru'r farwolaeth:
- perthynas
- rhywun oedd yn bresennol adeg y farwolaeth
- rhywun sy'n byw yn y tŷ/swyddog o'r ysbyty
- y sawl sy'n gwneud y trefniadau gyda'r trefnydd angladdau
Gall y bobl ganlynol gofrestru marwolaethau a ddigwyddodd mewn mannau eraill:
- perthynas
- rhywun oedd yn bresennol adeg y farwolaeth
- y sawl a ddaeth o hyd i'r corff
- y sawl sy’n gyfrifol am y corff
- y sawl sy'n gwneud y trefniadau gyda'r trefnydd angladdau
Mae'r rhan fwyaf o farwolaethau'n cael eu cofrestru gan berthynas i'r ymadawedig. Fel arfer byddai'r cofrestrydd dim ond yn gadael i un o'r bobl eraill a restrir uchod wneud os nad oes perthnasau ar gael.
Ble a phryd i gofrestru marwolaeth
Fel arfer rhaid i chi gofrestru marwolaeth rhywun o fewn pum niwrnod yng Nghymru a Lloegr. Er mwyn osgoi oedi, mae'n well mynd i'r swyddfa gofrestru yn yr ardal lle bu'r unigolyn farw. Gallwch ddewis swyddfa gofrestru arall, ond gall gymryd mwy o amser i gael y dogfennau gofynnol a gallai hyn beri oedi gyda threfniadau'r angladd.
Bydd y cofrestru'n cymryd rhyw hanner awr; efallai y bydd angen i chi wneud apwyntiad o flaen llaw. Mae manylion cysylltu swyddfeydd cofrestru lleol yn y llyfr ffôn lleol neu fe allwch chi chwilio amdanynt ar-lein.
Marw-enedigaeth
Fel arfer bydd angen cofrestru marw-enedigaeth o fewn 42 diwrnod, ac o fewn tri mis fan bellaf. Yn aml iawn gellir gwneud hyn naill ai yn yr ysbyty neu yn y swyddfa gofrestru leol.
Gallwch hefyd gael cyngor i rieni sydd wedi profi marw-enedigaeth yn ein hadran ar gyfer rhieni.
Y wybodaeth a'r dogfennau y bydd eu hangen arnoch
Dogfennau
Wrth gofrestru marwolaeth, bydd angen i chi gyflwyno'r canlynol:
- tystysgrif feddygol yn nodi achos y farwolaeth (wedi'i llofnodi gan feddyg)
Ac os ydynt ar gael:
- tystysgrif geni
- tystysgrifau priodas/partneriaeth sifil
- Cerdyn Meddygol y GIG
Gwybodaeth
Bydd angen i chi roi'r wybodaeth ganlynol i'r cofrestrydd:
- enw llawn yr ymadawedig ar ei farwolaeth
- unrhyw enwau a ddefnyddiwyd yn flaenorol, gan gynnwys cyfenw cyn priodi
- dyddiad a man geni'r ymadawedig (y dref a'r sir os ganed ef/hi yn y DU a'r wlad os ganed ef/hi dramor)
- cyfeiriad diwethaf yr ymadawedig
- ei alwedigaeth
- enw llawn, gwaith a dyddiad geni'r partner priod neu'r partner sifil sydd ar ôl
- a oedd yr ymadawedig yn derbyn pensiwn y wladwriaeth neu unrhyw fudd-daliadau eraill gan y wlad
Dogfennau y byddwch chi'n eu derbyn
Os nad oes post mortem, bydd y cofrestrydd yn rhoi'r canlynol i chi:
- Tystysgrif ar gyfer Claddu neu Amlosgi (a elwir yn 'ffurflen werdd'), sy'n rhoi caniatâd i gladdu'r corff neu i wneud cais am amlosgi'r corff (os ydych yn amlosgi'r corff, bydd y Meddyg teulu neu'r ysbyty yn trefnu bod ail feddyg yn llofnodi'r dystysgrif amlosgi).
- Tystysgrif Cofrestru Marwolaeth (ffurflen BD8); fe'i rhoddir at ddefnydd yr adran nawdd cymdeithasol os oedd yr ymadawedig yn cael pensiwn y Wladwriaeth neu fudd-daliadau (darllenwch y wybodaeth ar gefn y ffurflen, ac os yw'n berthnasol, llenwch y ffurflen a'i dychwelyd)
Gallwch brynu un neu fwy o Dystysgrifau Marwolaeth ar yr adeg hon. Bydd eu hangen ar yr ysgutor neu'r gweinyddwr wrth iddynt roi trefn ar faterion yr ymadawedig.
Os oes angen cynnal post-mortem, bydd y crwner yn cyflwyno unrhyw ddogfennau angenrheidiol cyn gynted ag y bo modd ar ôl hynny.
Bydd y cofrestrydd hefyd yn rhoi copi o'r llyfryn 'Beth i'w wneud ar ôl profedigaeth', sy'n rhoi cyngor ar brofiant a materion gweinyddu eraill y bydd angen rhoi trefn arnynt ar yr adeg hon; gallwch hefyd lwytho copi oddi ar y we isod.
Os caiff marwolaeth ei chyfeirio at grwner
Mewn nifer fach o achosion - pan nad yw achos y farwolaeth yn glir, neu os yw'r farwolaeth yn ddirybudd neu'n amheus - bydd y meddyg, yr ysbyty neu'r cofrestrydd yn cysylltu â chrwner. Mewn achosion o'r fath, bydd oedi cyn cofrestru'r farwolaeth.
Pethau eraill sydd angen eu gwneud
Ar yr adeg hon, mae'n bwysig hefyd:
- sicrhau bod pawb sydd angen gwybod yn gwybod
- trefnu i gyfarfod â chyfreithiwr yr ymadawedig a darllen yr ewyllys cyn gynted ag y bo modd; bydd hyn yn datgelu unrhyw ofynion arbennig o ran yr angladd ac yn rhoi enwau'r ysgutorion
- dechrau trefnu'r angladd
- casglu ynghyd yr holl wybodaeth a'r dogfennau y bydd eu hangen arnoch
I gael rhagor o fanylion, darllenwch ein herthyglau perthnasol isod.
Mwy o ddolenni defnyddiol
Additional links
Allweddumynediad llywodraeth y DU
