Gwefan llywodraeth y DU

Er mwyn eich helpu, rydym wedi llunio rhestr atgoffa syml er mwyn eich arwain drwy'r broses. Cyn i chi ddechrau arni, byddai'n ddefnyddiol iawn pe bai'r wybodaeth ganlynol am y person a fu farw wrth law gennych. Bydd yn gwneud y dasg o lenwi unrhyw ffurflenni neu ddogfennau yn llawer haws.

• Rhif Yswiriant Gwladol Rhif GIG
• dyddiad geni a man geni
• dyddiad priodas neu bartneriaeth sifil (os yw'n berthnasol)
• Rhif Budd-dal Plant
• rhif cyfeirnod treth

• Dogfennau a gwybodaeth sy'n ofynnol pan fydd rhywun yn marw
• Cael gwybod mwy am ewyllysiau a phrofiant

Beth i'w wneud yn y pum niwrnod cyntaf

• hysbysu'ch meddyg teulu
• cofrestru'r farwolaeth mewn swyddfa gofrestru
  
• dod o hyd i'r ewyllys - efallai y bydd gan gyfreithiwr yr ymadawedig gopi os na allwch chi ddod o hyd i un
  
• dechrau trefnu'r angladd - bydd angen i chi edrych ar yr ewyllys rhag ofn bod unrhyw ofynion arbennig
  
• os yw'n berthnasol, llenwch ffurflen BD8 a roddir i chi pan fyddwch yn cofrestru'r farwolaeth, a'i hanfon at y Ganolfan Byd Gwaith leol neu at y Swyddfa Nawdd Cymdeithasol
  
• os oedd y person a fu farw yn derbyn unrhyw fudd-daliadau neu gredydau treth, dylech roi gwybod i'r swyddfeydd a oedd yn gwneud y taliadau hyn - os na allwch ddod o hyd i'r ohebiaeth berthnasol, defnyddiwch y dolenni isod ar gyfer y llinell gymorth Credydau Treth a'r Ganolfan Byd Gwaith

• Cofrestru marwolaeth
• Trefnu angladd
• Llinell gymorth Credyd Treth ac oriau agor
• Dod o hyd i'ch swyddfa Canolfan Byd Gwaith leol Opens new window
• Dod o hyd i'ch swyddfa gofrestru leol Opens new window

Os oes ewyllys

• cysylltwch â'r ysgutor os nad chi mohono (fe'i henwir fel arfer yn yr ewyllys i gael trefn ar faterion yr ymadawedig) - i'w alluogi i ddechrau ar y broses o gael profiant

Os nad oes ewyllys

• penderfynwch pwy fydd yn gwneud cais i gael trefn ar faterion yr ymadawedig
  
• cysylltwch â'r Gofrestrfa Brofiant er mwyn gwneud cais am 'lythyrau gweinyddu'

• Beth i'w wneud os nad oes ewyllys
• Beth yw profiant?
• Gwneud cais am brofiant

Pwy arall y dylech gysylltu â nhw

Yn ogystal â rhoi gwybod i bobl a oedd yn agos at y person, yn aml bydd angen i chi gau cyfrifon, neu ganslo neu newid manylion yswiriant, tanysgrifiadau, cytundebau, taliadau neu ddebydau uniongyrchol.

Dyma restr i'ch rhoi ar ben ffordd; anwybyddwch y rhai nad ydyn nhw'n berthnasol:

• perthnasau a ffrindiau
  
• cyflogwr
  
• ysgol
  
• cyfreithiwr/cyfrifydd

Cyrff y llywodraeth

• y Swyddfa Dreth berthnasol
  
• Swyddfa Cyfraniadau Yswiriant Gwladol os oedd yr ymadawedig yn hunangyflogedig (i ganslo'r taliadau)
  
• Swyddfa Budd-dal Plant (o fewn wyth wythnos fan bellaf)
  
• yr awdurdod lleol os oedden nhw'n talu Treth Cyngor, os oedd ganddyn nhw gerdyn parcio, os cawson nhw Fathodyn Glas ar gyfer parcio anabl, neu os oedden nhw'n cael cymorth gan y gwasanaethau cymdeithasol, yn mynd i ganolfan gofal dydd neu rywbeth tebyg
  
• Gwasanaeth Hunaniaeth a Phasport y DU, er mwyn dychwelyd a chanslo pasport
  
• Yr Asiantaeth Trwyddedu Gyrwyr a Cherbydau (DVLA) er mwyn dychwelyd trwydded yrru neu ganslo a dychwelyd treth car
  
• dogfennau cofrestru car/newid perchnogaeth

• Dod o hyd i'ch Swyddfa Dreth leol Opens new window
• Gwasanaethau Budd-dal Plant ar-lein
• Dod o hyd i'ch awdurdod lleol
• Y Gwasanaeth Hunaniaeth a Phasport Opens new window

Cyrff ariannol

• cwmnïau yswiriant cyffredinol - cynnwys y tŷ, car, teithio, meddygol ayb
  
• unrhyw gwmni arall yr oedd gan yr ymadawedig gytundebau rhentu, hur-bwrcas neu fenthyciad gyda hwynt
  
• os mai'r ymadawedig oedd yr enw cyntaf ar bolisi yswiriant, dylech gysylltu â'r cwmnïau hyn cyn gynted ag y bo modd i wneud yn siŵr eich bod dal dan warchodaeth yr yswiriant
  
• darparwyr pensiwn/cwmnïau yswiriant bywyd
  
• banciau a chymdeithasau adeiladu
  
• darparwr morgais
  
• cwmnïau hur-bwrcas neu fenthyciad
  
• darparwyr cerdyn credyd/cardiau siopau

Prif wasanaethau a chysylltiadau'r tŷ

• y landlord neu'r awdurdod lleol os oedden nhw'n rhentu eiddo
  
• unrhyw fudiad/asiantaeth preifat a oedd yn darparu gofal yn y cartref
  
• cwmnïau'r prif wasanaethau os oedd y cyfrifon yn enw'r ymadawedig
  
• Y Post Brenhinol, os oes angen ailgyfeirio'r post
  
• Cwmnïau teledu/rhyngrwyd yr oedd yr ymadawedig yn tanysgrifio iddynt

• Dod o hyd i'ch awdurdod lleol
• Gwasanaeth ailgyfeirio'r Post Brenhinol Opens new window

Cysylltiadau defnyddiol eraill

• Y Gofrestr Profedigaeth a DPS (Deceased Preference Service) er mwyn tynnu enw'r ymadawedig oddi ar restrau postio a chronfeydd data
  
• clybiau, undebau llafur, cymdeithasau lle mae'n rhaid ymaelodi bob tymor, er mwyn canslo aelodaeth a chael ad-daliadau
  
• eglwys/man addoli rheolaidd
  
• grwpiau cymdeithasol yr oedd yr ymadawedig yn perthyn iddynt
  
• deintydd
  
• credydwyr - unrhyw un yr oedd yr ymadawedig mewn dyled ariannol iddynt
  
• dyledwyr - unrhyw un a oedd mewn dyled ariannol i'r ymadawedig

• Cofrestru gyda'r Gofrestr Profedigaeth Opens new window
• Y Deceased Preference Service Opens new window

Cymorth ariannol a budd-daliadau

Efallai y gallwch hawlio rhai budd-daliadau a thaliadau un tro penodol os oeddech chi'n byw gyda'r ymadawedig, neu'n dibynnu arnynt. Mae yna derfyn amser ar y rhain, felly cysylltwch â'ch Canolfan Byd Gwaith leol cyn gynted â phosib er mwyn cael gwybod.

• cysylltu â’r Ganolfan Byd Gwaith
  
• gwneud cais am Lwfans Profedigaeth
  
• gwneud cais am Lwfans Rhiant Gweddw
  
• gwneud cais am Daliad Profedigaeth
  
• gwneud cais am Daliad Angladd
  
• edrychwch ar eich budd-daliadau a chredydau treth cyfredol

• Dod o hyd i'ch swyddfa Canolfan Byd Gwaith leol Opens new window
• Lwfans Profedigaeth
• Lwfans Rhiant Gweddw
• Taliad Profedigaeth
• Taliadau Angladd

Gwneud ewyllys newydd

Efallai y bydd yn rhaid i'r perthnasau sydd ar ôl a ffrindiau wneud ewyllys newydd. Mae'n bwysig gofyn i gyfreithiwr am hyn.

• Gwneud ewyllys

Profedigaeth – cwnsela a chefnogaeth

Bydd pawb yn delio â phrofedigaeth mewn ffordd wahanol. Os byddwch chi neu rywun arall angen cwnsela neu gymorth, gofynnwch i'ch meddyg teulu neu cysylltwch â sefydliad megis Gofal Galar Cruse. Eu nod yw hyrwyddo lles pobl sy'n galaru ac maent yn darparu cwnsela a chefnogaeth. Mae'r sefydliad hefyd yn cynnig gwasanaethau gwybodaeth, cyngor, addysg a hyfforddiant.

Gall eich awdurdod lleol ddarparu cefnogaeth a chyngor am y trefniadau sydd angen eu gwneud ar ôl profedigaeth, megis cofrestru'r farwolaeth a chael tystysgrif farwolaeth. Os byddwch yn dilyn y ddolen i'r gwasanaeth profedigaeth, gallwch roi manylion ble'r ydych yn byw ac yna fe'ch arweinir at wefan eich awdurdod lleol lle cewch fwy o wybodaeth.

• Gofal Galaru Cruse Opens new window
• Cael gwybod am y gwasanaeth profedigaeth Opens new window

Argraffwch y rhestr a'i chadw wrth law

Os hoffech chi gael fersiwn o'r rhestr atgoffa hon i'w hargraffu a'i chadw, llwythwch y ddogfen PDF (portable document format) drwy ddilyn y ddolen isod. Rydym hefyd wedi llunio canllawiau a all eich helpu os nad ydych yn siŵr sut mae gwneud hyn.

• Download Beth i'w wneud pan fydd rhywun yn marw - rhestr atgoffa (PDF, 67K)
• Cymorth gyda ffeiliau PDF