Mae'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG) yn darparu'r driniaeth ddeintyddol sy'n angenrheidiol ar gyfer iechyd eich ceg a'ch dannedd. Mae ar gael i bawb, hyd yn oed os nad ydych wedi cofrestru gyda'r GIG. Gallwch ddod o hyd i’ch deintydd GIG agosaf yn yr erthygl hon. Gallwch ddefnyddio deintydd preifat hefyd a gan ddibynnu ar eich amgylchiadau, efallai y bydd yn rhaid i chi dalu am driniaeth y GIG.
Gallwch ddewis deintydd y GIG neu ddeintydd preifat, yn dibynnu ar y math o driniaeth yr hoffech ei chael a faint allwch chi fforddio talu.
Dyma rai o'r triniaethau y gallwch chi eu cael gan eich deintydd GIG:
Canfod a chofrestru gyda deintydd GIG lleol
Gall unrhyw un wneud cais i gofrestru gyda deintydd y GIG. Bydd y deintydd yn penderfynu ac yn cytuno gyda'r claf ar y driniaeth y bydd ei hangen ac yn llunio ac yn cytuno ar gynllun triniaeth. Yna caiff cleifion eu rhoi ar restr cleifion y deintydd hwnnw dros gyfnod y driniaeth. Yna gall y claf ddychwelyd at yr un deintydd yn y dyfodol os bydd yn dymuno.
Ni ddylai deintyddion asesu cleifion cyn eu derbyn i gael triniaeth. Byddai'r asesiad yn cynnwys rhan o hyd y driniaeth.
Gallwch dderbyn amrywiaeth eang o driniaethau os ydych yn dewis mynd yn breifat, naill ai gyda'ch deintydd GIG neu mewn practis arall. Mae triniaeth ddeintyddol breifat yn darparu rhai triniaethau arbenigol na ellir eu cael dan y GIG, megis triniaeth ddeintyddol gosmetig. Er enghraifft, gallwch gael llenwadau gwyn ar eich dannedd cefn - nid yw hyn ar gael dan y GIG.
Mae orthodeintyddion yn arbenigo mewn symud a sythu dannedd drwy ddefnyddio offer orthodeintyddol, megis bresys. Maent yn helpu i wella iechyd eich dannedd a'ch deintgig ac yn eu gwneud yn fwy effeithiol wrth gnoi oherwydd bod pob dant yn cael ei ddefnyddio i'r un graddau.
Mae glanweithwyr deintyddol yn gweithio mewn practis deintyddol ac maent yn crafu ac yn glanhau dannedd yn drylwyr, rhoi triniaethau periodontol (y deintgig) a rhoi cyngor ar hybu iechyd y geg.
Er mwyn atal problemau difrifol rhag datblygu, bydd eich deintydd yn argymell pa mor aml y bydd angen archwiliad arnoch. Mae canllawiau gan y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth Glinigol yn argymell y dylech gael archwiliad deintyddol yn dibynnu ar eich anghenion ac ar sail asesiad o lefelau clefydau a'r risg o glefydau deintyddol. Ar gyfer pobl ifanc dan 18 oed, maent yn argymell bwlch rhwng 3 a 12 mis rhwng archwiliadau. Ar gyfer oedolion, maent yn argymell bwlch rhwng 3 a 24 mis rhwng archwiliadau.
Y deintydd neu'r practis unigol sy'n pennu prisiau triniaethau preifat, felly maent yn amrywio o bractis i bractis. Mae'n syniad da cael amcan bris ysgrifenedig a chynllun triniaeth cyn cychwyn unrhyw driniaeth ddeintyddol breifat.
Erbyn hyn mae tri phris safonol ar gyfer holl driniaethau deintyddol y GIG. Mae hyn ei gwneud yn haws i wybod faint y bydd angen i chi ei dalu ac mae hefyd yn sicrhau eich bod yn talu am ofal y GIG (yn hytrach na gofal preifat).
Uchafswm ffi ar gyfer triniaeth gymhleth yw £198.
Mae'r rhan fwyaf o driniaethau yn costio £16.20 neu £44.60.
Gallwch gael triniaeth ddeintyddol dan y GIG am ddim o hyd os ydych yn bodloni'r meini prawf esemptio. I gael mwy o wybodaeth, dilynwch y ddolen isod i gael gweld costau gofal deintyddol NHS Choices.
Dylai eich deintydd:
Fel un o gleifion y GIG:
Mae rheidrwydd ar ddeintyddion preifat i ddarparu'r un math o ofal mewn argyfwng i'w cleifion hwythau hefyd.
Os ydych chi'n aelod o gynllun yswiriant deintyddol preifat, bydd rheolau'r cynllun fel arfer yn golygu bod yn rhaid i'r deintydd roi cyfnod penodedig o rybudd cyn dod â'r cynllun i ben. Rhaid i'ch deintydd orffen eich triniaeth bresennol a darparu unrhyw driniaeth frys fydd ei hangen arnoch yn y cyfamser.
Nid oes gan ddarparwyr deintyddiaeth y GIG hawl codi tâl am golli apwyntiadau. Efallai y bydd gwahanol reolau'n berthnasol os byddwch yn defnyddio practis preifat, felly holwch i weld beth yw eu polisi.