Gwefan llywodraeth y DU

Sut gallwch ddod yn rhan o’r broses gynllunio

Dan y gyfraith rhaid i gyrff cynllunio lleol a rhanbarthol baratoi datganiad ar gynnwys cymunedau. Mae'r rhain yn nodi'r polisi ar gyfer cynnwys y gymuned yn y gwaith o baratoi strategaethau gofodol rhanbarthol, dogfennau datblygu lleol ac ymgynghori ar geisiadau cynllunio. Mae pedair prif ffordd y gallwch ddod yn rhan o'r broses:

I gael rhagor o wybodaeth am weithredu cymunedol mewn cynllunio, ymwelwch â'r Porth Cynllunio.

• Fframweithiau Datblygu Lleol Opens new window
• Strategaethau Gofodol Rhanbarthol Opens new window

Ceisiadau cynllunio

Os effeithir arnoch gan ddatblygiad newydd sydd yn yr arfaeth, efallai na fyddwch wedi clywed am y peth nes i'r datblygwr ymgynghori'n anffurfiol â chi gan eich bod yn un o'r cymdogion.

Ar ôl i'r cais cynllunio gael ei wneud, bydd yr awdurdod cynllunio lleol yn gosod hysbysiadau gerllaw'r safle neu'n ysgrifennu llythyrau at y rhai sy'n byw agosaf at y datblygiad arfaethedig, gan ofyn am sylwadau.

Bydd datblygiadau mwy yn cael eu hysbysebu mewn papur newydd lleol hefyd. Bydd manylion y cynigion, gan gynnwys lluniadau penseiri a modelau, ar gael i'w harchwilio yn swyddfeydd y cyngor.

• Dod o hyd i'ch cyngor lleol

Rhoi eich barn

Dim ond hyn a hyn o amser fydd gennych i anfon sylwadau at y swyddfa gynllunio leol. Mae'n bwysig iawn cwrdd ag unrhyw derfyn amser neu efallai na fydd eich sylwadau'n cael eu hystyried.

Gellir mynychu cyfarfodydd pwyllgorau sy'n delio gyda cheisiadau cynllunio. Mewn sawl achos, gall aelodau'r cyhoedd siarad yn fyr i sicrhau bod y pwyllgor yn ymwybodol o'u safbwyntiau.

Fodd bynnag, dim ond aelodau etholedig o'r cyngor sy'n gallu pleidleisio ar y cais ei hun.

Ar ôl y penderfyniad

Yng Nghymru a Lloegr, ni chaiff trydydd parti apelio yn erbyn penderfyniad awdurdod cynllunio lleol.

Er enghraifft, os cafodd eich cymydog ganiatâd i adeiladu estyniad, allech chi ddim apelio yn ei erbyn - hyd yn oed os oeddech wedi gwrthwynebu'r cais yn gynharach yn y broses.

Cwyno am geisiadau

Mewn rhai achosion, gellir cyfeirio cwynion ynghylch sut y bu i awdurdod cynllunio lleol ddelio gyda chais cynllunio at yr Ombwdsmon Llywodraeth Leol.

Apeliadau

Gellwch roi sylwadau ar ddau fath o apêl: apeliadau cynllunio ac apeliadau hysbysiadau gorfodi. I gael gwybod mwy am sut i roi sylwadau ar apeliadau, darllenwch yr erthyglau canlynol ar y Porth Cynllunio.

• Rhoi sylwadau ar apêl gynllunio Opens new window
• Rhoi sylwadau ar apêl orfodi Opens new window

Torri rheolaeth gynllunio

Digwydd hyn fel arfer:

I gael gwybod mwy am dorri rheolaeth gynllunio a rhoi gwybod i'r awdurdodau am hynny, ymwelwch â'r Porth Cynllunio.

• Sut i gwyno am dorri amodau cynllunio Opens new window
• Gwefan Planning Aid Opens new window