Gwefan llywodraeth y DU
Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU
Trefn llywio pennaf
dolenni i dudalennau eraill yn yr adran hon
Y cartref a’r gymuned
Beth i'w wneud adeg llifogydd
Mae rhybuddion llifogydd yn eich hysbysu pan fydd llif ar fin digwydd. Nid peri panig yw'r bwriad a gan amlaf, fe gewch chi ddigon o amser i baratoi ar gyfer y llifogydd cyn iddyn nhw ddigwydd.
Beth i'w wneud os clywch chi rybudd llifogydd
- gwrandewch am ragor o rybuddion ar y radio a'r teledu a ffoniwch y Llinell Llifogydd ar 0845 988 1188 i gael rhagor o wybodaeth
- symudwch anifeiliaid anwes, cerbydau, pethau gwerthfawr ac eitemau eraill i fan diogel
- rhybuddiwch eich cymdogion, yn enwedig yr henoed
- gosodwch fagiau tywod neu fyrddau llifogydd, ond cofiwch sicrhau bod awyr yn dod i mewn i'ch eiddo, rhowch blwg ym mhob sinc/bath, a rhowch fag tywod ym mowlen y toiled er mwyn atal adlif
- byddwch yn barod i ddiffodd y nwy a'r trydan (gofynnwch am help os oes angen); dadblygiwch nwyddau trydanol a'u symud i fyny'r grisiau os oes modd
- cydweithredwch â'r gwasanaethau brys a'r awdurdodau lleol - mae'n bosib y byddan nhw'n eich symud i ganolfan aros
- gwnewch gymaint ag y gallwch chi yng ngolau dydd gan y bydd hi gymaint yn fwy anodd yn y tywyllwch, yn enwedig os bydd y trydan yn diffodd
Cadw'n ddiogel adeg llifogydd
Gall llifogydd eich lladd, felly peidiwch â cheisio cerdded neu yrru drwy'r dur. Gall chwe modfedd o ddur sy'n llifo'n gyflym eich taro oddi ar eich traed ac mewn dwy droedfedd o ddur fe allai eich car fynd gyda'r llif. Mae'n bosib y bydd caeadau'r tyllau archwilio wedi codi a mynd gyda'r llif hefyd, ac fe all fod peryglon eraill nad oes modd i chi eu gweld.
Peidiwch byth â cheisio nofio drwy ddur sy'n llifo'n gyflym - fe allech gael eich 'sgubo i ffwrdd neu fe allai rhywbeth yn y dur eich taro chi.
Peidiwch â cherdded ar amddiffynfa fôr, ar lan afon na chroesi pont dros afon os nad oes rhaid - fe allan nhw ddymchwel os bydd y sefyllfa'n ddifrifol, neu fe allai tonnau mawr eich 'sgubo chi i ffwrdd. Gochelwch rhag cerrig a cherigos sy'n cael eu taflu gan donnau.
Ceisiwch osgoi dod i gysylltiad â dur y llif - fe all fod carthion ynddo.
Camau i'w cymryd ar ôl llifogydd
- ffoniwch eich cwmni yswiriant cyn gynted ag y bo modd; byddan nhw'n gallu dweud wrthych sut i ddelio â'ch hawliad a rhoi help i chi i gael trefn ar bethau
- cadwch gofnod o'r difrod sydd wedi'i wneud gan y llifogydd (yn enwedig ffotograffau neu luniau fideo) a chadwch unrhyw ohebiaeth gyda'ch yswirwyr ar ôl y llifogydd
- trefnwch unrhyw waith pwmpio/atgyweirio brys ar unwaith er mwyn amddiffyn eich eiddo rhag mwy o ddifrod; gellir gwneud hyn heb gymeradwyaeth eich yswiriwr (cofiwch ofyn am dderbynebau)
- pan fo angen gwneud gwaith atgyweirio manwl a sylweddol, cysylltwch â'ch yswiriwr neu'ch addaswr colledion i gael cyngor am gontractwyr a masnachwyr ag enw da
- os oes rhaid i chi symud i lety arall dros dro, yna dywedwch hynny wrth eich yswiriwr gan fod y gost fel arfer yn dod o dan bolisi yswiriant eich cartref
- cofiwch wneud yn siur bod eich cwmni yswiriant yn gwybod ymhle mae cael gafael arnoch chi os ydych chi wedi symud allan o'ch cartref
Glanhau
Gofynnwch i'ch awdurdod lleol neu'ch awdurdod iechyd yn y lle cyntaf neu edrychwch yn y llyfr ffôn dan 'flood damage/difrod llifogydd' i weld a oes rhywun sy'n darparu deunyddiau neu offer glanhau i sychu'ch eiddo.
Cofiwch:
- agor drysau a ffenestri i gael awyr i'r tw ond cofiwch sicrhau bod yr adeilad ac unrhyw eiddo gwerthfawr yn ddiogel
- cysylltu â'ch cwmni nwy, trydan a dur, a gofyn iddyn nhw wneud yn siur bod eich cyflenwadau puer yn iawn cyn eu defnyddio eto er mwyn sicrhau eu bod wedi sychu'n iawn
- golchi'r tapiau a gadael i'r dur redeg am ychydig funudau cyn ei ddefnyddio; os ydych chi'n amau bod dur y tap wedi'i lygru, cysylltwch â'ch cwmni dur lleol a berwi'r dur am ugain munud cyn ei ddefnyddio
- peidio â cheisio sychu lluniau neu bapurau - rhowch nhw mewn bag plastig, ac os oes modd, cadwch nhw yn yr oergell
- taflu unrhyw fwyd a all fod wedi dod i gysylltiad â dur y llif - mae'n bosib ei fod wedi'i lygru.
- gall llifogydd effeithio arnoch fwy nag unwaith; gwnewch yn siur eich bod yn ailstocio fel eich bod yn barod am lifogydd rywbryd eto.
Gall dod yn ôl i drefn ar ôl llifogydd beri straen mawr, felly cofiwch ofalu amdanoch chi'ch hun a'ch teulu. Derbyniwch gymorth gan eich perthnasau, eich ffrindiau a'ch cymdogion. Siaradwch yn agored am eich teimladau i ryddhau'r tensiwn. Cofiwch fwyta'n iawn a chael digon o orffwys. Cymerwch bethau gan bwyll, gam ar y tro, a pheidiwch â bod ag ofn gofyn am help. Mae'n bosib y bydd eich Canolfan Cyngor ar Bopeth a mudiadau eraill yn gallu'ch helpu os ydych chi'n teimlo dan straen.
Additional links
Dolenni cynorthwyol
Allweddumynediad llywodraeth y DU
