Gwefan llywodraeth y DU
Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU
Trefn llywio pennaf
dolenni i dudalennau eraill yn yr adran hon
Y cartref a’r gymuned
Coelcerthi
Gall coelcerthi lygru'r aer o gwmpas a chythruddo cymdogion. Dilynwch y canllawiau ar gyfer coelcerthi er mwyn osgoi achosi niwsans i bobl eraill, neu cysylltwch â'ch cyngor lleol a dod o hyd i ffyrdd eraill o gael gwared â'ch gwastraff.
Coelcerthi a'r gyfraith
Does dim cyfreithiau penodol yn rheoli'r defnydd o goelcerthi, er bod niwsans statudol dan Ddeddf Diogelu'r Amgylchedd 1990 yn cynnwys "mwg, mygdarth neu nwyon a ollyngir o eiddo sy'n niweidiol i iechyd neu sy'n niwsans"
.
Os oes mwg yn tarfu arnoch, ewch at eich cymydog ac esbonio'r broblem. Efallai y byddwch yn teimlo'n annifyr ond efallai nad ydynt yn ymwybodol o'r diflastod y maent yn ei achosi a gobeithio y byddant yn fwy ystyriol yn y dyfodol. Os bydd hyn yn methu, cysylltwch ag adran iechyd yr amgylchedd eich cyngor lleol.
Mae taflen y Gymdeithas Genedlaethol dros Aer Glân a Diogelu'r Amgylchedd (NSCA) 'Pollution, Nuisance and the Law' yn esbonio'r sefyllfa'n fanylach. Os mai dim ond yn achlysurol y ceir y tân, nid yw'n debygol o gael ei ystyried yn niwsans dan y gyfraith.
Dan Ddeddf Priffyrdd 1980, mae unrhyw un sy'n cynnau tân ac yn gadael i fwg ddrifftio ar draws ffordd yn wynebu dirwy os yw'n peryglu traffig. Cysylltwch â'r heddlu yn yr achos hwn.
Beth sydd o'i le gyda choelcerthi?
- maent yn ychwanegu at lygredd aer
- cynhyrchir mwg wrth losgi gwastraff gardd, yn enwedig os yw'n llaith ac yn mudlosgi
- trwy losgi plastig, rwber neu ddeunyddiau wedi'u peintio, cynhyrchir arogl annifyr a hefyd sawl cyfansoddyn gwenwynig
- bydd eich coelcerth hefyd yn ychwanegu at lefel gyffredinol llygredd aer
- maent yn cael effaith andwyol ar iechyd
- gall mwg coelcerth achosi problemau i bobl gydag asthma, broncitis, pobl gyda phroblemau ar y galon a phlant
- mae coelcerthi yn cythruddo cymdogion
- mae cynghorau lleol yn derbyn llawer o gwynion am fwg, parddu a'r arogl a ddaw o goelcerthi
- mae mwg yn rhwystro'ch cymdogion rhag mwynhau eu gerddi, agor ffenestri neu roi dillad ar y lein, ac mae'n gostwng y lefel welededd yn y gymdogaeth ac ar y ffyrdd
- mae unrhyw goelcerth yn gallu bod yn beryglus
- gall tân ledaenu i ffensys neu adeiladau ac mae caniau'n beryglus pan losgir sbwriel
- defnyddir pentyrrau o wastraff gardd yn aml fel lloches gan anifeiliaid, ac felly ystyriwch anifeiliaid gwyllt sy'n cysgu dros y gaeaf ac anifeiliaid anwes yn cysgu
Ffyrdd eraill o gael gwared ar wastraff gardd
Mae llawer o ffyrdd eraill o gael gwared ar eich gwastraff gardd:
- gwneud compost o'ch gwastraff gardd - cewch fwy o wybodaeth gan Gymdeithas Ymchwil Henry Doubleday (HDRA) sy'n rhoi awgrymiadau ynghylch sut i wneud compost
- efallai bod gan eich cyngor lleol gynlluniau compostio e.e. darparu biniau compost am bris gostyngol
- efallai bod eich cyngor lleol yn casglu gwastraff gardd am dâl bychan
- defnyddiwch beiriant darnio i droi canghennau a brigau bach yn sglodion pren y gellir eu taenu ar yr ardd fel mwlts er mwyn atal chwyn yn ogystal â chynnal lleithder y pridd
- efallai y gallwch fynd ag ef i ardal gompostio arbennig sy'n cael ei redeg gan eich cyngor lleol
Canllawiau ar gyfer coelcerthi
Os mai coelcerth yw'r opsiwn mwyaf ymarferol ar gyfer cael gwared ar wastraff gardd, dilynwch y canllawiau hyn gan y Gymdeithas Genedlaethol dros Aer Glân a Diogelu'r Amgylchedd (NCSA) er mwyn osgoi creu niwsans difrifol:
- llosgwch ddeunydd sych yn unig
- peidiwch byth â llosgi sbwriel tŷ, teiars rwber, nac unrhyw beth sy'n cynnwys plastig, sbwng neu baent
- peidiwch byth â defnyddio hen olew injan, meths neu betrol i gynnau'r tân neu i roi hwb iddo
- dylech osgoi cynnau tân os yw'r tywydd yn anaddas - mae mwg yn hongian yn yr awyr ar ddiwrnodau llaith a llonydd a min nos
- meddyliwch am eich cymdogion - os yw'n wyntog, bydd y mwg yn cael ei chwythu i erddi cymdogion ac ar draws ffyrdd
- dylech osgoi llosgi os yw lefel y llygredd aer yn eich ardal yn uchel neu'n uchel iawn - gwrandewch ar y rhagolygon tywydd neu ewch ar y wefan ansawdd aer
Mwy o ddolenni defnyddiol
Additional links
Allweddumynediad llywodraeth y DU
