Gwefan llywodraeth y DU

Beth yw rhif Yswiriant Gwladol?

Mae pob rhif YG yn wahanol. Mae'n cynnwys llythrennau a rhifau fel hyn:

AB 12 34 56 C.

(Cofiwch mai dim ond rhif enghreifftiol yw'r Rhif Yswiriant Gwladol, ac ni ddylech ei ddefnyddio fel eich rhif chi'ch hun.)

Eich rhif personol chi'ch hun yw eich rhif YG a bydd yr un rhif gennych drwy'ch oes. Dim ond chi gaiff ei ddefnyddio.

Defnyddir eich rhif YG fel cyfeirif ar gyfer yr holl system budd-daliadau a chredydau treth. Fe'i defnyddir hefyd ar gyfer:

Derbyn Rhif Yswiriant Gwladol yn awtomatig

Fe gewch eich cofrestru'n awtomatig ac fe anfonir rhif YG atoch fymryn cyn eich pen-blwydd yn 16 oed:

Pryd i wneud cais am rif Yswiriant Gwladol

Os oes angen i chi hawlio budd-dal (neu os bydd angen i'ch partner hawlio budd-dal ar eich cyfer chi) bydd rhaid i chi wneud cais am rif YG os nad oes gennych un eisoes. Cewch wneud cais os ydych chi'n 16 oed neu'n hŷn a'ch bod yn byw yn un o wledydd Prydain:

Fe gewch wneud cais am rif YG hefyd:

• os ydych chi'n dechrau gweithio
• os ydych chi'n dechrau bod yn hunangyflogedig
• os ydych chi'n chwilio am waith
• os ydych chi'n dymuno gwneud cyfraniadau YG gwirfoddol ac y byddech chi'n cael budd o'u talu

Sut i wneud cais

Os oes angen rhif YG arnoch i hawlio budd-daliadau, fe wneir hyn fel rhan o’r proses hawlio pryd y byddwch chi neu’ch partner yn hawlio budd-daliadau.

Os ydych chi’n dymuno gwneud cais am rif YG i ddechrau gweithio neu wneud cyfraniadau gwirfoddol - ffoniwch 0845 600 0643 (8am - 6pm o ddydd Llun i ddydd Gwener).

• Cysylltu â Chanolfan Byd Gwaith Opens new window

Cyfweliad 'profi pwy ydych chi'

Fel arfer, cyfweliad un-ac-un fydd hwn (oni bai fod angen cyfieithydd arnoch, er enghraifft). Bydd y cyfwelydd yn gofyn cwestiynau i chi am eich cefndir a'ch amgylchiadau.

• Profi pwy ydych chi – gwybodaeth bellach Opens new window

Os nad oes gennych unrhyw ddogfennau swyddogol

Os nad oes gennych unrhyw ddogfennau swyddogol, bydd yn rhaid i chi fynd i'r cyfweliad o hyd. Mae'n bosib y gallwch chi brofi pwy ydych gyda'r wybodaeth rowch chi yn y cyfweliad.

Os ydych chi wedi colli neu'n methu cofio'ch rhif YG

Os ydych chi'n meddwl bod gennych chi rif yn barod ond na allwch chi mo'i gofio, mae'n bosib y gallwch ddod o hyd iddo ar waith papur swyddogol sydd gennych gartref, er enghraifft:

Nid yw eich rhif YG byth yn newid, hyd yn oed os ewch chi dramor, os priodwch chi neu gofrestru fel partner sifil, newid eich enw ayb.

Os na allwch chi ddod o hyd i'ch rhif ar ôl chwilio, cysylltwch â'ch Canolfan Byd Gwaith leol, eich swyddfa nawdd cymdeithasol neu Swyddfa Cyfraniadau YG Cyllid a Thollau EM, ac fe gewch wybod beth i'w wneud.

• Cysylltu â Chanolfan Byd Gwaith Opens new window

Os ydych chi wedi colli'ch cerdyn rhif YG

Os ydych chi wedi colli'ch cerdyn rhif YG, dywedwch wrth eich Canolfan Byd Gwaith neu'ch swyddfa nawdd cymdeithasol leol. I gael cerdyn newydd yn lle'r hen un, bydd rhaid i chi lenwi ffurflen gais. Dim ond un cerdyn newydd gewch chi.

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Mwy am Yswiriant Gwladol
• Cwestiynau a ofynnir yn aml am rifau YG ar wefan Cyllid a Thollau EM Opens new window