Gwefan llywodraeth y DU

Beth yw twyll budd-daliadau?

Lladrad budd-daliadau yw pan fydd rhywun yn dweud celwyddau i gael budd-dal. Mae hyn yn cynnwys pobl sydd:

• yn peidio â dweud eu bod yn awr yn byw gyda phartner
  
• yn peidio â dweud eu bod yn derbyn budd-daliadau eraill
  
• yn peidio â dweud bod ganddynt gynilion neu'n peidio â rhoi'r swm cywir
  
• yn hawlio am blant sydd wedi gadael y cartref
  
• yn peidio â dweud eu bod wedi dechrau gweithio, neu wedi dechrau ennill arian
  
• yn peidio â dweud eu bod wedi etifeddu arian
  
• yn peidio â dweud eu bod yn mynd dramor, yn byw dramor, neu wedi newid cyfeiriad

Sut y gallwch chi riportio lleidr budd-daliadau

Mae tair ffordd o riportio lleidr budd-daliadau:

Ar-lein

Llenwch ffurflen ar-lein ar wefan yr Adran Gwaith a Phensiynau.

• Llenwi ffurflen ar gyfer rhoi gwybod am ladron budd-daliadau Opens new window

Dros y Ffôn

Ffoniwch y Llinell Twyll Budd-daliadau Genedlaethol ar 0800 854 440. Mae'r llinellau ar agor rhwng 7.00 am ac 11.00 pm, 7 diwrnod yr wythnos. Mae'r cyfan yn rhad ac am ddim ac yn gyfrinachol.

Os oes gennych broblemau llefaru neu broblem gyda'ch clyw, gallwch ddefnyddio gwasanaeth ffôn testun ar 0800 328 0512.

Drwy'r Post

Petai'n well gennych riportio'r lladrad trwy lythyr, anfonwch y wybodaeth i:

NBFH, PO Box 224, Preston, PR1 1GP

Pa wybodaeth i'w darparu

Mae'r gyfraith yn dweud bod rhaid cael rheswm da dros ymchwilio i ladrad budd-daliadau - felly, dylech roi cymaint o'r wybodaeth ganlynol ag y bo modd:

Gallwch riportio rhywun heb roi'ch enw

Os byddwch chi'n defnyddio'r ffurflen riportio ar-lein, yn ffonio, neu'n anfon llythyr, fe gewch ddewis peidio â rhoi'ch manylion cysylltu os yw hynny'n well gennych.

Ond cofiwch fod rhoi eich enw'n gallu bod o help, oherwydd fe all y gwasanaeth archwilio ddod yn ôl atoch chi gydag unrhyw gwestiwn.

Beth sy’n digwydd ar ôl i chi riportio rhywun?

Bydd staff yr adran lladrad budd-daliadau'n edrych ar y wybodaeth a rowch chi. Os ydych chi wedi rhoi digon o wybodaeth, byddan nhw'n edrych ar gais yr unigolyn am fudd-dal.

Bydd angen peth amser ar gyfer yr archwiliad, a chaiff y staff ddim sôn wrthych am y canlyniad.

Weithiau, ni chymerir unrhyw gamau. Mae'n bosib bod y person wedi datgan ei fod yn gwneud y gwaith wrth hawlio ac nad oes unrhyw effaith ar y budd-dal.

Dim ond os byddan nhw'n canfod bod y person wedi bod yn dwyn wrth hawlio budd-dal y bydd staff yr adran yn cymryd camau. Gall y camau hynny gynnwys dileu budd-daliadau rhywun a mynd â nhw i'r llys.

Sut mae'r llywodraeth yn delio gyda lladron budd-daliadau

Pethau eraill y mae'r llywodraeth yn eu gwneud i roi terfyn ar ladrad budd-daliadau yw:

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Gwybodaeth am dargedu lladron budd-daliadau Opens new window