Gwefan llywodraeth y DU

Pwy sy'n gymwys?

Allwch chi ddim hawlio o'r newydd am Lwfans Anabledd Difrifol.

Ond os ydych chi eisoes yn derbyn y lwfans - byddwch yn parhau i'w dderbyn.

Mae'n bosib bod gennych yr hawl i Lwfans Anabledd Difrifol cyn Ebrill 2001 os cawsoch eich asesu gydag anabledd o 80 y cant a'ch bod:

Faint fyddwch chi'n ei gael?

£51.05 os ydych chi wedi bod yn cael y Lwfans Anabledd Difrifol cyn Ebrill 2001.

Efallai eich bod yn cael swm wythnosol ychwanegol yn gysylltiedig ag oedran yn dibynnu ar eich oed pan ddaethoch yn anabl i weithio. Er enghraifft os oeddech, cyn Ebrill 2001:

• dan 40 oed, byddwch yn gymwys i gael £17.75 yn ychwanegol (cyfradd uwch)
• rhwng 40-49 oed, byddwch yn gymwys i gael £11.40 yn ychwanegol (cyfradd ganolig)
• rhwng 50-59 oed, byddwch yn gymwys i gael £5.70 yn ychwanegol (cyfradd is)

Sut mae'n cael ei dalu

Mae'r Budd-dal Anabledd Difrifol yn cael ei dalu'n syth i'ch cyfrif banc, cymdeithas adeiladu, Swyddfa'r Post® neu Gynilion Cenedlaethol sy'n derbyn Taliad Uniongyrchol.

Os ydych wedi'ch cofrestru'n ddall, neu os oes angen i'r sawl sy'n gofalu amdanoch gasglu'r arian, bydd modd anfon siec y gellir ei chyfnewid am arian yn Swyddfa'r Post®.

Yr effaith ar fudd-daliadau eraill neu gredydau treth

Mae 'na rai mathau o 'waith wedi'i eithrio' (gwaith a ganiateir) y gallwch ei wneud a chael Lwfans Anabledd Difrifol yr un pryd. Gofynnwch yn eich Canolfan Byd Gwaith neu swyddfa nawdd cymdeithasol leol am ragor o fanylion.

Ond os ydych yn cael Lwfans Anabledd Difrifol a chyflog, gallai hyn effeithio ar y budd-daliadau sy'n gysylltiedig ag incwm yr ydych yn eu derbyn megis Cymhorthdal Incwm, Budd-dal Tai a Budd-dal Treth Gyngor.

• Cymhorthdal Incwm
• Budd-dal Tai
• Budd-dal Treth Gyngor

Sut i hawlio

Allwch chi ddim hawlio Lwfans Anabledd Difrifol os nad ydych yn ei gael yn barod.

Ond efallai y bydd modd i chi wneud cais os yw hwnnw'n dyddio'n ôl cyn mis Ebrill 2001 - pan oedd gennych hawl i gael Lwfans Anabledd Difrifol.

Beth i'w wneud os bydd eich amgylchiadau'n newid

Mae'n bwysig eich bod yn cysylltu â'ch swyddfa Canolfan Byd Gwaith neu'ch swyddfa nawdd cymdeithasol os bydd eich amgylchiadau'n newid. Er enghraifft:

Os byddwch yn mynd dramor yn barhaol neu dros dro, efallai y bydd gennych hawl i gael rhyw fath o Lwfans Anabledd Difrifol dramor. Am ragor o wybodaeth, cysylltwch â'ch swyddfa Canolfan Byd Gwaith neu'ch swyddfa nawdd cymdeithasol leol.

• Cysylltu â Chanolfan Byd Gwaith Opens new window

Sut i apelio

Os byddwch chi'n anghytuno â phenderfyniad, fe allwch chi apelio i dribiwnlys annibynnol. Ond os oes gennych chi ymholiad ynghylch taliad presennol, fe allwch chi gysylltu â'r swyddfa Canolfan Byd Gwaith sy'n ymdrin â'ch cais.

• Sut mae apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal
• Cysylltu â Chanolfan Byd Gwaith Opens new window

Beth arall y mae angen i chi ei wybod

Os ydych chi'n credu y byddech chi wedi bod â hawl i gael Lwfans Anabledd Difrifol pan oedd hwnnw ar gael cyn mis Ebrill 2001, efallai y bydd modd i chi hawlio Budd-dal Analluogrwydd nawr.

I gael cyngor cyffredinol, ffoniwch y Llinell Ymholiadau am Fudd-daliadau ar 0800 882 200 (rhwng 8.30 am a 6.30 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener a rhwng 9.00 am ac 1.00 pm ar ddydd Sadwrn).

Am ragor o wybodaeth, cysylltwch â'ch swyddfa Canolfan Byd Gwaith neu'ch swyddfa nawdd cymdeithasol leol.

• Budd-dal Analluogrwydd
• Cysylltu â Chanolfan Byd Gwaith Opens new window

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Canllaw cymorth ariannol ar gyfer pobl anabl (adran pobl anabl)
• Beth i'w wneud ynghylch bylchau yn eich cofnod Yswiriant Gwladol