Gwefan llywodraeth y DU
Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU
Trefn llywio pennaf
dolenni i dudalennau eraill yn yr adran hon
Arian, treth a budd-daliadau
Budd-daliadau a chymorth ar gyfer rhieni sy’n mynd yn ôl i weithio
Os ydych chi'n mynd yn ôl i'r gwaith a bod gennych blant fe allwch gael help ariannol ac ymarferol gyda gofal plant. Mae sawl gwahanol fath o help ar gael i wneud bywyd yn haws - o gredydau treth i drefniadau gweithio hyblyg.
Addysg blynyddoedd cynnar
Mae gan bob plentyn tair a phedair oed hawl i gael hyd at bum sesiwn dwy awr a hanner dyddiol yr wythnos, am dri thymor bob blwyddyn, gyda 'darparwr cofrestredig' megis ysgol, meithrinfa neu gylch chwarae. Bydd rhai cyflogwyr mawr yn darparu addysg blynyddoedd cynnar gofrestredig yn y gweithle. Gallwch hefyd ddefnyddio gofalwr plant cofrestredig os ydyn nhw'n rhan o rwydwaith gofal plant cymeradwy.
Credydau treth
Amser o'r gwaith ('absenoldeb rhiant')
Os ydych chi'n rhiant sy'n gweithio, bydd gennych yr hawl i fod yn absennol o'r gwaith am hyd at 13 wythnos ar gyfer pob plentyn nes eu bod yn bump oed (fe gewch fwy na hyn os oes gennych blentyn anabl). Does dim rhaid i'ch cyflogwr dalu ichi am yr amser hwn, ond mae'n bosib y byddan nhw'n dewis gwneud hynny fel rhan o'ch pecyn cyflogi. Er mwyn cael yr amser hwn o'r gwaith rhaid i'r canlynol fod yn wir:
- rhaid bod gennych gyfrifoldeb rhiant dros y plentyn hwnnw
- rhaid i chi fod wedi gweithio i'ch cyflogwyr am o leiaf flwyddyn cyn manteisio ar y cyfnod absenoldeb
- rhaid i chi roi rhybudd o 21 diwrnod o leiaf i'ch cyflogwr, gan nodi pa bryd y bwriedir dechrau a gorffen yr absenoldeb
Fel arfer, bydd rhaid i chi gymryd eich absenoldeb rhiant mewn blociau o wythnos neu fwy, hyd at bedair wythnos y flwyddyn ar gyfer pob plentyn ar y mwyaf. Ond, mae'n bosib y bydd eich cyflogwr yn gadael i chi gymryd eich absenoldeb rhiant mewn blociau llai. Os oes gan eich plentyn yr hawl i Lwfans Byw i'r Anabl, yna, fe gewch chi gymryd diwrnod ar y tro os dymunwch chi.
Os tybiwch chi y byddai eich absenoldeb yn tarfu ar y busnes, yna, fel arfer, fe all ohirio'ch absenoldeb am hyd at chwe mis ar ôl y dyddiad y gwnaethoch chi gais amdano.
Gwaith hyblyg
Mae gweithio hyblyg yn golygu y cewch chi ofyn i'ch cyflogwr am batrwm gweithio newydd i'ch helpu i ofalu am eich plentyn. Os oes gennych blentyn dan chwech oed neu blentyn anabl dan 18 oed, mae gennych chi'r hawl i ofyn am batrwm gwaith hyblyg. Mae'n rhaid i'ch cyflogwr ystyried eich cais yn ddifrifol.
Er mwyn gallu gofyn am gael patrwm gweithio hyblyg, rhaid i chi:
- fod wedi gweithio i'ch cyflogwyr am o leiaf 26 wythnos
- fod yn fam, yn dad, yn fabwysiadwr, yn warcheidwad cyfreithiol neu'n rhiant maeth i'r plentyn - neu'n bartner i un o'r rhain
- fod yn gyfrifol am fagu'r plentyn
- fod yn gwneud y cais er mwyn i chi allu gofalu am y plentyn
Bydd rhaid i chi lenwi ffurflen gais wrth wneud cais am batrwm gweithio hyblyg. Dim ond un cais y flwyddyn gewch chi ei wneud.
Grant Swydd
Un taliad di-dreth yw'r Grant Swydd y gallwch ei gael pan fyddwch chi'n dechrau gweithio am o leiaf 16 awr yr wythnos ac yn stopio cael budd-daliadau. Efallai y bydd gennych hawl cael Grant Swydd os byddwch yn dechrau gweithio am o leiaf 16 awr yr wythnos, os nad oes gennych bartner sy'n gweithio 16 awr neu fwy yr wythnos ac os ydych chi'n disgwyl i'ch gwaith bara am bum wythnos o leiaf. Rhaid eich bod hefyd wedi hawlio un o'r budd-daliadau canlynol am 26 wythnos o leiaf cyn dechrau ar eich swydd newydd:
- Lwfans Ceisio Gwaith
- Cymhorthdal Incwm
- Budd-dal Analluogrwydd
- Lwfans Anabledd Difrifol
- Taliadau Lwfans y Fargen Newydd/Canolfan Byd Gwaith lle mae'r lwfans yn seiliedig ar y Lwfans Ceisio Gwaith, Cymhorthdal Incwm, Budd-dal Analluogrwydd neu'r Lwfans Anabledd Difrifol
- Taliadau Ardal Gyflogaeth lle mae'r lwfans yn seiliedig ar y Lwfans Ceisio Gwaith
Gallwch gael gwybod rhagor am y Grant Swydd drwy ddilyn y ddolen isod:
Pecyn Dewisiadau
Mae'r Ganolfan Byd Gwaith wedi casglu Pecyn Dewisiadau at ei gilydd ar gyfer rhieni sengl sy'n meddwl am waith. Mae'n llawn cyngor am chwilio am waith, gofal plant a chymorth ariannol. Gallwch archebu un drwy ffonio 0800 085 5701 neu drwy ymweld â gwefan y Ganolfan Byd Gwaith.
Bonws Cynhaliaeth Plant a'r Premiwm Cynhaliaeth Plant
Efallai fod gennych hawl i gael y Bonws Cynnal Plant os ydych chi wedi bod yn derbyn cynhaliaeth dan hen gynllun yr Asiantaeth Cynnal Plant (a gyfrifwyd cyn 3 Mawrth 2003) a bod eich budd-dal yn dod i ben oherwydd eich bod yn ennill mwy neu oherwydd y byddwch yn gweithio am o leiaf 16 awr yr wythnos.
Nid yw Cynhaliaeth Plant ar gael i bobl sy'n derbyn cynhaliaeth dan gynllun newydd yr Asiantaeth Cynnal Plant (a gyfrifwyd ar ôl 3 Mawrth 2003). Ond os ydych yn rhiant sy'n gofalu a bod rhywun yn eich cartref yn derbyn Cymhorthdal Incwm neu Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar incwm, ar hyn o bryd cewch gadw hyd at £10 o unrhyw gynhaliaeth a delir ar gyfer eich plentyn bob wythnos (bydd hyn yn cynyddu i £20 yr wythnos ym mis Hydref 2008). Gelwir hyn yn 'Bremiwm Cynhaliaeth Plant'.
Mwy o ddolenni defnyddiol
Additional links
Ei wneud ar y we
Cysylltiadau defnyddiol
Allweddumynediad llywodraeth y DU
