Gwefan llywodraeth y DU

Pwy sydd ddim yn gymwys?

Os ydych chi allan o waith neu’n gweithio 16 awr yr wythnos neu llai, ar gyfartaledd, mae’n bosib y byddwch yn gallu derbyn Lwfans Ceisio Gwaith.

Mae’n rhaid eich bod:

• yn gallu gweithio
• ar gael i weithio
• wrthi’n chwilio am waith
• dan oedran pensiwn y wladwriaeth

Sut mae'n gweithio?

• Cysylltu â Chanolfan Byd Gwaith Opens new window

Faint fyddwch chi'n ei gael?

Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar gyfraniadau

Fe gewch chi gyfradd wythnosol gan ddibynnu ar eich oedran:

Efallai y bydd eich taliadau'n cael eu lleihau os byddwch chi'n cael pensiwn.

Lwfans Ceisio Gwaith yn Seiliedig ar Incwm

Dyma’r cyfraddau wythnosol mwyaf:

Efallai y caiff eich taliadau eu lleihau os cewch incwm o gyflogaeth ran-amser.

Gewch chi lai os oes gennych gynilion dros £6,000. Os oes gennych gynilion dros £16,000, mae'n debyg na fyddwch chi'n gymwys.

Hwyrach y gall eich taliadau gael eu lleihau os ydych yn cael pensiwn galwedigaethol neu bersonol. Ar gyfer Lwfans Ceisio Gwaith sy’n seiliedig ar gyfraniadau yn unig, ni fydd y Ganolfan Byd Gwaith yn ystyried £50 cyntaf eich pensiwn.

Os yw eich partner neu'ch partner sifil yn gweithio 24 awr neu fwy yr wythnos ar gyfartaledd, fel arfer, chewch chi ddim Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar incwm (nid yw hyn yn effeithio ar Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar gyfraniadau). Os yw'n gweithio llai na 24 awr, fe all hynny effeithio ar faint gewch chi.

Sut i hawlio

Ffoniwch 0800 055 6688 (rhwng 8.00am a 6.00pm o ddydd Llun i ddydd Gwener). Mae gwasanaeth ffôn testun ar gael os oes gennych nam ar eich clyw neu'ch lleferydd ar 0800 023 4888.

Neu gallwch hawlio ar-lein gan ddefnyddio'r gwasanaeth 'Hawlio ar-lein - Lwfans Ceisio Gwaith' a ddarperir gan yr Adran Gwaith a Phensiynau - gweler y ddolen isod.

Bydd cynghorydd yn esbonio sut mae'r Lwfans Ceisio Gwaith yn gweithio ac yn paratoi 'cytundeb ceisiwr gwaith' gyda chi, sy'n dangos:

Bydd rhaid i chi fynd i'r swyddfa bob pythefnos i gadarnhau'ch cais a bydd eich sefyllfa'n cael ei hadolygu mewn cyfweliadau rheolaidd.

• Hawlio ar-lein - Lwfans Ceisio Gwaith Opens new window
• Cysylltu â Chanolfan Byd Gwaith Opens new window

Sut mae'n cael ei dalu

Fel arfer, telir y Lwfans Ceisio Gwaith bob pythefnos mewn ôl-ddyledion drwy Daliad Uniongyrchol i'ch banc, eich cymdeithas adeiladu, neu'ch cyfrif Cynilion Cenedlaethol.

Beth i'w wneud os bydd eich amgylchiadau'n newid

Rhaid i chi ddweud wrth y Ganolfan Byd Gwaith cyn gynted ag y bo modd am unrhyw newid yn eich amgylchiadau. Er enghraifft, gallai hyn fod:

Mewn sawl achos, byddwch chi'n dal i allu hawlio'r Lwfans Ceisio Gwaith, ond os na fyddwch chi'n sôn am newid yn eich amgylchiadau, fe allech golli'ch budd-dal.

• Cysylltu â Chanolfan Byd Gwaith Opens new window

Sut mae apelio

Gallwch ofyn am eglurhad neu wneud cais iddynt ailystyried unrhyw benderfyniad ar ôl iddo gael ei wneud. Fel arfer, cynhwysir gwybodaeth am sut i apelio yn y llythyr sy'n rhoi'r penderfyniad.

Os ydych chi'n dymuno apelio, gofynnwch am daflen GL24DWP os credwch fod y penderfyniad yn un anghywir. Gallwch gael gafael ar y daflen yn swyddfa'ch Canolfan Byd Gwaith leol, neu ei llwytho, isod, o wefan y Ganolfan Byd Gwaith.

• llyfryn DWP: ‘Os credwch fod ein penderfyniad yn un anghywir’ (PDF, 194K) Opens new window
• Sut i apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal

Beth arall y mae angen i chi ei wybod

Os na fyddwch chi'n dod o hyd i waith

Os byddwch chi'n dal i fod yn ddi-waith ar ôl chwe mis, gofynnir i chi ddod am 'gyfweliad ailddechrau' gyda chynghorydd personol. Diben y cyfarfod hwn gyda'ch cynghorydd personol yw sicrhau:

• eich bod yn gwneud popeth o fewn eich gallu i ddod o hyd i waith
• bod y Ganolfan Byd Gwaith yn cynnig yr help sydd ei angen arnoch

Gan ddibynnu ar eich oedran a'ch sefyllfa, mae'n bosib y byddwch chi'n symud i gynllun arall, megis y Fargen Newydd.

• Y Fargen Newydd a rhaglenni eraill (adran cyflogaeth)

Mwy o gymorth ar ôl 6 mis

Gall y Ganolfan Byd Gwaith roi gwybod i chi am y cymorth ychwanegol y gallech ei gael, yn ddibynnol ar eich amgylchiadau a’r hyn sydd ar gael yn eich ardal leol sy’n cynnwys:

• mynediad at swyddi lle bydd cyflogwr yn cael cymhorthdal recriwtio o £1,000 a chymorth hyfforddiant mewn gwaith yn ddibynnol ar leoliad
• help i sefydlu busnes eich hun neu ddod yn hunangyflogedig, gan gynnwys cymorth ariannol, a chymorth arbenigol
• yr hyfforddiant sydd ar gael os bydd angen i chi wella eich sgiliau neu ddatblygu rhai newydd a fydd yn cynyddu eich rhagolygon swydd
• gwaith gwirfoddol y gallech ei wneud tra’n wneud gwaith llawn amser. Bydd gwirfoddoli yn eich helpu i ddiweddaru eich sgiliau neu ennill rhai newydd a fydd yn eich helpu i ddod o hyd i swydd.

Mae amrywiaeth o daflenni ar gael sy’n rhoi gwybod i chi am y cymorth a’r cyngor sydd ar gael i’ch helpu nôl i’r gwaith. Dosberthir y rhain gan eich Ymgynghorydd Canolfan Byd Gwaith neu gallwch eu lawrlwytho isod.

• Dewch o hyd i'ch ffordd nôl i'r gwaith - Diwrnod 1 Opens new window
• Dewch o hyd i'ch ffordd nôl i'r gwaith- Eich cyfarfod adolygu 13 wythnos Opens new window
• Dewch o hyd i'ch ffordd nôl i'r gwaith- Eich cyfarfod adolygu 26 wythnos Opens new window

Os ydych chi'n ddyn dros 60 oed

Os ydych chi'n ddyn sydd rhwng 60 a 64 oed, gallwch holi'r Ganolfan Byd Gwaith a fyddech chi'n well eich byd o hawlio Credyd Pensiwn.

• Credyd Pensiwn

Darpariaeth ar gyfer caledi

Ni allwch gael Lwfans Ceisio Gwaith os byddwch yn torri'r rheolau ar gyfer y budd-dal hwn. Gallai hyn ddigwydd:

• os na fyddwch yn sicrhau eich bod ar gael i weithio
• os nad ydych yn chwilio am waith a hyfforddiant
• os nad oes gennych gytundeb ceisiwr gwaith cyfredol

Os bydd eich Lwfans Ceisio Gwaith yn dod i ben, efallai y gallwch gael taliad caledi Lwfans Ceisio Gwaith. Er mwyn i hynny ddigwydd, rhaid i chi fod mewn grŵp sy'n agored i niwed, er enghraifft, bod gennych blant ar eich aelwyd, neu fod gennych broblem iechyd. Os nad yw hyn yn berthnasol i chi byddai angen i chi aros pythefnos cyn y gallech dderbyn taliad caledi.

Gall eich swyddfa Canolfan Byd Gwaith leol ddweud rhagor wrthych am y ddarpariaeth ar gyfer caledi.

• Cysylltu â Chanolfan Byd Gwaith Opens new window

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Yn gyflogedig neu’n chwilio am waith
• Grantiau Gofal yn y Gymuned - cymorth wrth dderbyn Lwfans Ceisio Gwaith
• Budd-daliadau i fyfyrwyr mewn addysg uwch sydd ar incwm isel
• Budd-dal y Dreth Gyngor
• Chwilio am waith (adran cyflogaeth)
• Prynu ar gredyd: dewisiadau, o blaid ac yn erbyn