Gwefan llywodraeth y DU

Pwy sy'n gymwys?

Os ydych chi'n gweithio i gyflogwr dan gontract gwasanaeth (hyd yn oed os mai dim ond newydd ddechrau ydych chi), bydd gennych hawl i'r Tâl Salwch Statudol, os yw'r canlynol yn berthnasol:

Pwy sydd ddim yn gymwys?

Chewch chi ddim Tâl Salwch Statudol os byddwch yn absennol o'r gwaith o ganlyniad i unrhyw un o'r canlynol:

Gwybodaeth i weithwyr asiantaeth

Alla'i gael Tâl Salwch Statudol?

Gall gweithwyr asiantaeth dderbyn Tâl Salwch Statudol gan yr Asiantaeth os oes ganddynt gytundeb am fwy na 3 mis. Gall hyn fod un ai mewn un cytundeb unigol, neu mewn amryw o gytundebau wedi eu rhoi at ei gilydd, ar yr amod nad oes mwy nag 8 wythnos rhwng y cytundebau. Os hoffech gael mwy o wybodaeth, ffoniwch Linell Ymholiadau Cyllid a Thollau EM ar 0845 302 1479.

Sut mae’n gweithio

Telir Tâl Salwch Statudol am bob diwrnod y byddech chi'n gweithio fel arfer. Mae'n dechrau ar bedwerydd diwrnod unrhyw gyfnod o salwch ac yn para am 28 wythnos ar y mwyaf.

Os byddwch chi'n mynd yn sâl eto o fewn wyth wythnos i'r cyfnod salwch blaenorol, fe gewch hawlio Tâl Salwch Statudol o'r diwrnod cyntaf un.

Mewn rhai achosion, fe allwch ddychwelyd at dderbyn Budd-dal Analluogrwydd os oes gennych lythyr cysylltiol, a'ch bod yn sâl eto o fewn 104 wythnos (dwy flynedd) i'ch taliad budd-dal olaf.

Os oes gan eich cyflogwr ei gynllun tâl salwch ei hun yn hytrach na'r Tâl Salwch Statudol, bydd rhaid i chi sicrhau eich bod yn deall ac yn dilyn y rheolau (a all fod yn wahanol i reolau'r Tâl Salwch Statudol).

Faint fyddwch chi’n ei gael?

Y gyfradd safonol ar gyfer Tâl Salwch Statudol yw £75.40 yr wythnos.

Sut mae'n cael ei dalu

Telir y Tâl Salwch Statudol gan eich cyflogwr, fel arfer ar eich diwrnod cyflog arferol ac yn yr un ffordd ag y telir eich cyflog.

Rhaid talu treth a chyfraniadau Yswiriant Gwladol ar y Tâl Salwch Statudol, ond efallai na fydd eich enillion yn ddigon i chi orfod gwneud hynny, oni bai eich bod yn cael taliadau eraill ar ben y Tâl Salwch Statudol.

Yr effaith ar fudd-daliadau eraill

Tâl Mamolaeth Statudol a Lwfans Mamolaeth

Os ydych chi'n derbyn Tâl Salwch Statudol am salwch sy'n gysylltiedig â beichiogrwydd, byddwch chi'n cael eich trosglwyddo fel mater o drefn i'r Tâl Mamolaeth Statudol neu i'r Lwfans Mamolaeth bedair wythnos cyn dyddiad geni tebygol y babi.

• Tâl Mamolaeth Statudol
• Tâl Tadolaeth Statudol
• Tâl Mabwysiadu Statudol

Rhoi gwybod i'ch cyflogwr

I gael y Tâl Salwch Statudol, rhaid i chi roi gwybod i'ch cyflogwr eich bod yn sâl saith niwrnod fan bellaf ar ôl i chi fynd yn sâl y tro cyntaf.

Chaiff eich cyflogwr ddim mynnu eich bod yn rhoi gwybod iddyn nhw'n bersonol, na'ch bod yn cysylltu â nhw fwy nag unwaith yr wythnos yn ystod eich salwch. Gallwch ysgrifennu llythyr atyn nhw'n esbonio eich bod yn sâl (dyddiad y marc post fydd y dyddiad hysbysu) neu gallwch eu ffonio.

Neu llenwch Ffurflen SC2 'Employee's Statement of Sickness'. Mae hon ar gael yn eich meddygfa neu gallwch ei llwytho oddi ar wefan Cyllid a Thollau EM.

Os nad ydych chi'n rhoi gwybod i'ch cyflogwr ar unwaith, gallant atal y Tâl Salwch Statudol am gyfnod yr oedi. Mae'n bosib hefyd y byddwch chi'n wynebu camau disgyblu.

Nid oed rhaid i chi roi tystiolaeth feddygol pan fyddwch chi'n mynd yn sâl i ddechrau. Ond os byddwch chi'n sâl am fwy na saith niwrnod (gan gynnwys penwythnosau a gwyliau banc), mae'n bosib y bydd eich cyflogwr yn gofyn am nodyn salwch gan eich meddyg neu'ch ysbyty.

• Ffurflen SC2 'Employee's Statement of Sickness' Opens new window
• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Beth i’w wneud os bydd eich amgylchiadau’n newid

Os byddwch yn mynd i'r ysbyty

Ni fydd mynd i'r ysbyty'n effeithio ar eich Tâl Salwch Statudol.

Os byddwch yn mynd dramor

Os byddwch yn gweithio dramor, mae'n bosib y gallwch chi gael Tâl Salwch Statudol os yw eich cyflogwr yn talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol drosoch chi.

Os byddwch chi'n mynd dramor ar ymweliad, cewch ddal i hawlio Tâl Salwch Statudol os gallwch brofi eich bod yn dal i fod yn sâl.

• Hawlio budd-daliadau yn Ewrop

Sut i apelio

Os nad yw'ch cyflogwr yn talu Tâl Salwch Statudol i chi, neu os yw'n talu llai i chi nag yr ydych chi'n meddwl y dylai ei dalu, gofynnwch am gael rheswm ar bapur.

Os ydych chi'n anghytuno â'u rheswm, gallwch gysylltu â HMRC Disputes Team Room BP 3202, Benton Park View, Longbenton, Newcastle upon Tyne, NE98 1ZZ, neu ffoniwch ar 0191 225 5221 a gofyn am benderfyniad ffurfiol. Efallai y byddant am drefnu archwiliad meddygol.

• Rhagor o wybodaeth ynghylch y broses ddadlau Opens new window

Beth arall y mae angen i chi ei wybod

Os oes gennych fwy nag un swydd

Efallai bod gennych hawl i gael Tâl Salwch Statudol gan bob cyflogwr.

Mae eich swydd yn ddiogel

All eich cyflogwr ddim terfynu eich contract gwasanaeth er mwyn osgoi talu Tâl Salwch Statudol i chi.

Pryd mae Tâl Salwch Statudol yn dod i ben

Os ydych chi'n dal i fod yn sâl ar ôl 28 wythnos, gallwch wneud cais am Fudd-dal Analluogrwydd

• Budd-dal Analluogrwydd

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Gwybodaeth budd-daliadau - Yn gyflogedig neu'n chwilio am waith
• Os ydych chi'n gweithio ac yn dod yn anabl (adran pobl anabl)
• Ymddiswyddo o swydd (adran cyflogaeth)
• Sut mae gwneud iawn am bethau os nad oes gennych lawer o bensiwn neu ddim un o gwbl