Gwefan llywodraeth y DU

Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU

Gwasanaethau cyhoeddus i gyd yn un lle

Trefn llywio pennaf

Arian, treth a budd-daliadau

Arian, treth a budd-daliadau

Cymhorthdal Incwm

Os nad oes modd i chi weithio'n amser llawn ac os nad oes gennych chi ddigon o arian i fyw, mae'n bosibl y gallwch chi gael budd-dal Cymhorthdal Incwm. Eich amgylchiadau fydd yn penderfynu a fyddwch chi'n gymwys ai peidio a faint gewch chi.

Pwy sy'n gymwys?

Mae'n bosibl y byddwch chi'n gallu cael Cymhorthdal Incwm os ydych chi rhwng 16 a 59 a bod unrhyw un o'r canlynol yn berthnasol:

  • eich bod yn rhiant unigol
  • eich bod wedi'ch cofrestru'n sâl neu'n anabl
  • eich bod yn fyfyriwr a naill ai'n rhiant unigol neu'n anabl
  • eich bod yn gofalu am rywun sy'n sâl neu'n oedrannus

a bod y canlynol yn berthnasol:

  • nad oes gennych gynilion o £16,000 neu fwy
  • nad ydych chi'n gweithio, neu eich bod yn gweithio llai na 16 awr yr wythnos ar gyfartaledd

Mae'n bosibl y byddwch yn gymwys i gael Cymhorthdal Incwm hefyd os yw eich incwm yn isel ac:

  • eich bod yn sâl a bod eich Tâl Salwch Statudol yn llai na'r Cymhorthdal Incwm y byddai gennych yr hawl i'w gael
  • nad ydych chi neu'ch partner neu bartner sifil yn gweithio oherwydd absenoldeb rhiant
  • eich bod ar absenoldeb tadolaeth

Ble i gael cyngor

I gael gwybod a ydych chi'n gymwys i gael Cymhorthdal Incwm, cysylltwch â'ch swyddfa Canolfan Byd Gwaith (neu'ch swyddfa fudd-daliadau leol).

Petai'n well gennych, fe allech siarad ag un o gynghorwyr y Ganolfan Cyngor ar Bopeth.

Pwy sydd ddim yn gymwys?

Os byddwch chi'n gweithio mwy na 16 awr yr wythnos ar gyfartaledd, neu fod gennych bartner neu bartner sifil sy'n gweithio 24 awr neu fwy yr wythnos ar gyfartaledd, fe arfer, fyddwch chi ddim yn gallu hawlio Cymhorthdal Incwm.

Faint fyddwch chi'n ei gael?

Bydd faint o Gymhorthdal Incwm gewch chi'n amrywio yn ôl eich amgylchiadau fel unigolyn. Dyma rai o'r ffactorau sy'n gallu effeithio ar faint gewch chi:

  • eich oedran
  • ydych chi'n byw ar eich pen eich hun ynteu'n un o gwpwl
  • oedran ac incwm pobl eraill sy'n byw gyda chi ond heb fod yn dibynnu arnoch
  • anabledd - gan gynnwys anabledd dibynyddion
  • ydych chi'n gofalu am rywun
  • unrhyw enillion dros £6,000 sydd gennych chi neu gan eich partner neu'ch partner sifil
  • unrhyw enillion sydd gennych chi neu gan eich partner neu'ch partner sifil

Sut mae'n cael ei dalu

Caiff y Cymhorthdal Incwm ei dalu'n syth i'ch cyfrif banc, cymdeithas adeiladu, Swyddfa'r Post® neu Gynilion Cenedlaethol sy'n derbyn Taliad Uniongyrchol.

Ond mae'n bosib i chi gael siec i'w chyfnewid yn Swyddfa'r Post® os na allwch chi agor neu reoli cyfrif.

Yr effaith ar fathau eraill o gymorth ariannol

Os oes gennych hawl i i gael Cymhorthdal Incwm, byddwch yn gymwys fel mater o drefn i gael:

  • gofal deintyddol am ddim
  • presgripsiynau am ddim
  • prydau ysgol am ddim
  • Budd-dal Tai
  • Budd-dal Treth Gyngor

Sut i hawlio

Holwch eich swyddfa Canolfan Byd Gwaith agosaf sut mae hawlio Cymhorthdal Incwm.

Neu gallwch hawlio ar-lein, isod.

Galw'n ôl

Ar ôl i chi siarad â swyddog, bydd hwnnw/honno'n eich ffonio chi'n ôl i drefnu apwyntiad i chi weld asesydd ariannol a chynghorydd personol.

Bydd yr asesydd ariannol yn sicrhau eich bod wedi rhoi'r holl wybodaeth sydd ei hangen i gefnogi'ch hawliad cyn i chi gael cyfweliad gyda phwyslais ar waith â'r cynghorydd personol, a fydd yn eich helpu i ddod o hyd i waith.

Beth i'w wneud os bydd eich amgylchiadau'n newid

Soniwch wrth eich swyddfa Canolfan Byd Gwaith neu'ch swyddfa fudd-daliadau cyn gynted ag y bydd unrhyw un o'r canlynol yn berthnasol:

  • os byddwch yn mynd i'r ysbyty neu'n gadael yr ysbyty
  • os oes rhywun yr ydych yn cael budd-dal ar ei gyfer yn mynd i'r ysbyty neu'n gadael yr ysbyty
  • os byddwch chi'n mynd i gartref gofal
  • os byddwch chi'n mynd i fyw dramor neu ar ymweliad
  • os byddwch chi'n dechrau gweithio, neu os bydd eich oriau gweithio'n newid, hyd yn oed os mai gwaith gwirfoddol ydyw
  • cael cyfalaf (gan gynnwys cynilion a buddsoddiadau) er enghraifft os bydd rhywun yn gadael eiddo i chi

Sut i apelio

Os gwrthodwyd Cymhorthdal Incwm i chi neu os ydych chi'n meddwl eich bod wedi derbyn y swm anghywir, gallwch ofyn i'r swyddfa a fu'n delio gyda'ch hawliad ailystyried eu penderfyniad.

Os ydych chi'n dal i fod yn anhapus gyda'r canlyniad, gallwch apelio drwy lenwi taflen GL24 'Os credwch fod ein penderfyniad yn anghywir'.

Mwy o ddolenni defnyddiol

Yn yr adran hon...

Additional links

Cyfryngu Teuluol

Angen cymorth i ddatrys anghydfod o fewn y teulu? Ffoniwch 0845 60 26 627

Cysylltiadau defnyddiol

Allweddumynediad llywodraeth y DU