Gwefan llywodraeth y DU

Pwy sy'n gymwys?

Mae'n bosib y cewch hawlio Budd-dal Tai os ydych chi'n talu rhent a bod eich incwm a'ch cyfalaf (eich cynilion a'ch buddsoddiadau) o dan lefel benodol.

Os ydych chi'n rhentu gan landlord preifat mae ffordd newydd o gyfrifo'r Budd-dal Tai - gelwir hyn yn Lwfans Tai Lleol.

• Lwfans Tai Lleol - help gyda'r rhent

Pwy sydd ddim yn gymwys?

Fel arfer, chewch chi ddim Budd-dal Tai:

Cyfyngiadau eraill

Os ydych chi'n byw gyda phartner neu bartner sifil, dim ond un ohonoch gaiff hawlio'r Budd-dal Tai.

Os ydych chi'n sengl a dan 25 oed, dim ond ar gyfer llety ystafell byw-a-chysgu neu un ystafell mewn llety a rennir y cewch chi'r Budd-dal Tai.

Sut mae gweld a ydych yn gymwys

Os ydych chi'n meddwl eich bod yn gymwys i gael Budd-dal Tai, bydd y ddolen sy'n dilyn yn gofyn i chi roi manylion ble'r ydych yn byw ac yna'n mynd â chi at wefan eich awdurdod lleol ble cewch fwy o wybodaeth.

• Gweld os ydych yn gymwys am Fudd-daliadau Tai gyda'ch cyngor lleol Opens new window

Faint fyddwch chi'n ei gael?

Chewch chi ddim mwy o Fudd-dal Tai na'ch rhent 'cymwys'.

Dyma'r swm a ddefnyddir i gyfrifo'ch budd-dal ond mae'n bosibl na fydd hynny yr un fath â'ch rhent llawn.

Beth yw ystyr rhent 'cymwys'?

Mae rhent 'cymwys' yn cynnwys:

• rhent ar gyfer y llety
• taliadau am rai gwasanaethau, megis lifftiau, cyfleusterau golchi dillad neu ardaloedd chwarae ar y cyd

Hyd yn oed os yw hynny wedi'i gynnwys yn eich rhent, chewch chi ddim Budd-dal Tai ar gyfer:

• costau dŵr
• costau gwres, dŵr poeth, golau, neu goginio
• taliadau am fwyd neu danwydd mewn llety sy'n darparu bwyd neu hostel

Hefyd, bydd faint o Fudd-dal Tai gewch chi'n dibynnu o bosibl ar:

1. Eich amgylchiadau personol ac ariannol

Bydd eich cyngor lleol yn edrych ar:

2. Manylion eich cartref a'r rhent rydych chi'n ei dalu

Bydd eich cyngor hefyd yn ystyried:

Mae'n bosibl y bydd eich rhent 'cymwys' yn cael ei gyfyngu i swm sy'n rhesymol ar gyfer eiddo o faint addas yn eich ardal.

Sut mae'n cael ei dalu

Os ydych chi'n denant i gyngor, bydd eich cyngor yn talu unrhyw Fudd-dal Tai a gewch chi'n syth i'ch cyfrif rhent.

Os nad ydych chi'n denant i'r cyngor, ac os nad ydych chi'n byw mewn ardal Lwfans Tai Lleol, fe gewch ddewis cael talu'ch Budd-dal Tai:

Cysylltwch â'ch cyngor os ydych chi'n poeni am sut mae'ch Budd-dal Tai'n cael ei dalu.

• Cysylltwch â’ch cyngor lleol

Yr effaith ar fudd-daliadau

Chaiff y Budd-dal Tai ddim effaith ar unrhyw fudd-daliadau eraill a gewch chi.

Sut i hawlio

Fe'ch asesir ar gyfer y Budd-dal Tai a'r Budd-dal Treth Gyngor ar yr un pryd.

Os ydych chi eisoes yn hawlio budd-daliadau eraill

Fe gewch ffurflen i hawlio'r Budd-dal Tai a'r Budd-dal Treth Gyngor, (can gynnwys yr Ad-daliad Ail Oedolyn) os ydych chi'n hawlio unrhyw un o'r budd-daliadau canlynol:

• Credyd Pensiwn
• Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
• Cymhorthdal Incwm
• Lwfans Ceisio Gwaith

Dylech lenwi a dychwelyd eich ffurflen hawlio Budd-dal Tai i'ch cyngor lleol.

• Deall Credyd Pensiwn
• Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (adran pobl anabl)
• Cymhorthdal Incwm
• Lwfans Ceisio Gwaith

Os nad ydych chi'n hawlio budd-daliadau eraill

Os nad ydych chi'n hawlio Credyd Pensiwn, Cymhorthdal Incwm neu Lwfans Ceisio Gwaith, gallwch gael ffurflen gan eich cyngor lleol i hawlio Budd-dal Tai a Budd-dal Treth Gyngor (gan gynnwys yr Ad-daliad Ail Oedolyn) gan eich cyngor lleol.

• Dod o hyd i’ch cyngor lleol
• Budd-dal Treth Cyngor

Llwytho ffurflen hawlio oddi ar y we

Neu fe allwch lwytho ffurflen hawlio, isod, oddi ar wefan yr Adran Gwaith a Phensiynau.

• Llwytho Ffurflen hawlio Budd-dal tai (dogfen PDF, 179K) Opens new window
• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Hawlio ymlaen llaw

Felly os ydych chi'n gwybod eich bod am symud i gyfeiriad newydd cyn bo hir, gallwch hawlio Budd-dal Tai hyd at 13 wythnos (17 wythnos os ydych chi'n 60 oed neu'n hŷn) cyn i chi symud.

Fel arfer, chewch chi ddim arian cyn i chi symud i mewn.

Hawlio'ch cais am gyfnod sydd wedi mynd heibio

Efallai y byddwch yn gymwys i hawlio'ch cais am gyfnod sydd wedi mynd heibio. Gall eich awdurdod lleol eich cynghori am hyn.

Bydd y dolenni isod yn gofyn i chi roi manylion ble'r ydych yn byw ac yna'n mynd â chi at wefan eich awdurdod lleol ble gallwch gael mwy o wybodaeth.

• Cael gwybod yngylch ôl-ddyddio hawliau Budd-dal Tai Opens new window
• Gwneud cais am ôl-ddyddio Budd-dal Tai Opens new window

Beth i'w wneud os bydd eich amgylchiadau'n newid

Rhaid i chi roi gwybod i'ch cyngor lleol:

Nid yw'r rhestr hon yn un gyflawn. Dilynwch y dolenni isod at wefan eich awdurdod lleol er mwyn cael gwybod rhagor.

• Cael gwybod ynghylch newidiadau mewn amgylchiadau sy'n effeithio ar hawliau Budd-dal Tai Opens new window
• Rhoi gwybod ynghylch newid mewn amgylchiadau sy'n effeithio ar Fudd-dal Tai Opens new window

Sut i apelio

Os gwrthodir rhoi'r Budd-dal Tai i chi neu os nad ydych chi'n hapus gyda phenderfyniad eich cyngor, gallwch ofyn iddyn nhw ailystyried.

Os ydych chi'n dal i fod yn anhapus gyda'r canlyniad, gallwch apelio i Dribiwnlys Apêl Unedig annibynnol.

• Cael gwybod yngylch hawliau sy'n ymwneud â phenderfyniadau Budd-dal Tai Opens new window
• Apelio yn erbyn penderfyniad Budd-dal Tai Opens new window
• Sut i apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Budd-daliadau - ar incwm isel
• Cael Budd-dal Tai am gyfnod Estynedig
• Grantiau Effeithlonrwydd Ynni - arian i wella'r cartref
• Beilïod a chasglwyr dyledion
• Rhentu - beth i'w wneud pan fydd rhywbeth yn mynd o'i le (adran cartref a chymuned)
• Treth Etifeddu