Gwefan llywodraeth y DU

Pryd y gellir defnyddio beilïod

Gall eich credydwr (y person y mae arnoch chi arian iddo/i) wneud hawliad yn eich erbyn yn y Llys Sirol. Efallai y gwneir Dyfarniad Llys Sirol yn datgan y bydd yn rhaid i chi dalu'r ddyled yn ôl.

Gall eich credydwr ofyn i'r llys roi 'gwarant i weithredu', sy'n golygu y gellir defnyddio beilïod i helpu i gael yr arian.

Os oes arnoch chi dreth i Gyllid a Thollau EM, neu Dreth Gyngor i'ch awdurdod lleol, efallai y byddant yn defnyddio beilïod i gael yr arian sy'n ddyledus yn ôl.

• Mynd i'r afael â phroblemau dyled
• Hawliadau a Dyfarniadau Llys Sirol

Casglwyr dyledion

Gall credydwyr ddefnyddio asiantaeth casglu dyledion i ofyn i chi dalu'r ddyled.

Nid yw casglwyr dyledion yn swyddogion llys ac nid oes ganddynt yr un pwerau â beilïod. Allan nhw ddim mynd i mewn i'ch cartref na chymryd eich eiddo personol.

Rhaid i gredydwyr a chasglwyr dyledion ddilyn canllawiau casglu dyledion y Swyddfa Masnachu Teg - mae tudalennau 14 i 19 taflen y Swyddfa Masnachu Teg 'Debt collection guidance' yn nodi'n fanwl sut y dylai casglwyr trethi ymddwyn.

• Llwytho taflen y Swyddfa Masnachu Teg 'Debt collection guidance' (dogfen PDF, 336K) Opens new window
• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Os cewch eich harasio gan gasglwr, dylech gysylltu ag adran safonau masnach eich cyngor lleol. Os cewch eich bygwth yn gorfforol, cysylltwch â'r heddlu.

• Dod o hyd i'ch cyngor lleol

Sut i osgoi cael ymweliad gan feilïod y llys sirol

Os oes Dyfarniad Llys Sirol wedi'r roi gyda golwg ar eich dyled a bod gwarant i weithredu wedi'i gyflwyno, gallwch geisio atal y beilïod rhag ymweld â'ch cartref drwy lenwi ffurflen N245 yn eich Llys Sirol lleol, gan gynnig ad-dalu'r ddyled, er enghraifft drwy dalu mewn rhandaliadau - dylai hwn bob amser fod yn gynnig y gallwch gadw ato. Os derbynnir hyn, bydd y warant yn cael ei ohirio dim ond i chi barhau i dalu'r taliadau y cytunwyd arnynt.

• Dod o hyd i'ch Llys Sirol lleol Opens new window

Yr hyn y gall a'r hyn na all beilïod ei wneud

Os daw beilïod y Llys Sirol i'ch cartref, does dim rhaid i chi adael iddynt ddod i mewn.

Ni chânt wthio'u ffordd i mewn ar eu hymweliad cyntaf, ond gallant fynd i mewn drwy ffenestr agored, neu ddrws heb ei gloi. Mae gwthio'u ffordd i mewn yn cynnwys gwthio heibio i chi ar ôl ichi agor y drws neu roi eu troed yn y drws i'ch rhwystro chi rhag ei gau. Byddai camau o'r fath yn gwneud y broses gyfan yn anghyfreithlon.

Gall beilïod sy'n ceisio adfer arian sy'n ddyledus i Gyllid a Thollau EM dorri i mewn i'ch cartref, gyhyd â bod ganddynt warant gan lys ynadon.

Ond mae gan feilïod sy'n ceisio adfer dirwyon heb eu talu a roddwyd gan lysoedd ynadon hawl i wthio'u ffordd i mewn

Negodi gyda beilïod

Gallwch negodi gyda beilïod i dalu rhywfaint neu'r cyfan o'r ddyled yn y fan a'r lle, fel eu bod yn gadael heb gymryd unrhyw beth. Os byddant yn derbyn unrhyw arian gennych, cofiwch gael derbynneb. Efallai y bydd beilïod yn fodlon cyfrannu at negodi rhesymol (yn amodol ar gyfyngiadau cyfreithiol a chytundebol) - gwnewch gytundeb dim ond os gallwch fforddio i lynu wrtho.

Mae'n debyg y bydd treuliau a ffi'r beili am bob ymweliad ychwanegol yn cael eu hychwanegu at eich dyled - gallwch ofyn am fanylion y rhain unrhyw bryd, a gellir anghytuno â ffioedd. Os oes gennych chi gwestiynau am ffioedd a threuliau'r beili, dylech gael cyngor - darllenwch 'Ble i gael help a chyngor' isod.

Beth y caiff beili ei gymryd?

Ni chaiff beilïod fynd â hanfodion megis dillad, dillad gwely, stôf, oergell, y rhan fwyaf o ddodrefn ac 'offer gweithio' (er enghraifft, cyfrifiadur a ddefnyddir gennych ar gyfer eich gwaith).

Gallant fynd ag eitemau nad ydynt yn hanfodol megis eich teledu. Gallant fynd ag eiddo sydd y tu allan i'ch cartref (er enghraifft, eich car neu offer garddio), neu eiddo mewn sied a garej heb eu cloi.

Ôlddyledion rhent a morgais - troi allan

Os ydych chi ar ei hôl hi gyda'ch taliadau rhent neu forgais, efallai y bydd eich landlord neu eich benthyciwr morgais yn cael gorchymyn meddiannu gan y Llys Sirol i'ch troi chi allan. Yn y sefyllfa hon, gall beilïod dorri i mewn i'ch cartref.

• Ôlddyledion rhent
• Ôlddyledion morgais neu anawsterau talu

Ble i gael help a chyngor

Mae delio gyda beilïod yn gymhleth; ceisiwch gymorth a chyngor annibynnol a di-dâl os oes rhaid i chi ddelio â nhw.

National Debtline

Mae National Debtline yn cynnig cyngor di-dâl i bobl gyda phroblemau dyled yng Nghymru, Lloegr a'r Alban.

• Manylion cysylltu'r National Debtline
• Cyngor a gwybodaeth am ddelio gyda dyled gan y National Debtline Opens new window

Canolfan Cyngor ar Bopeth (CAB)

Mae'r CAB yn helpu i ddatrys problemau cyffredinol, cyfreithiol ac ariannol drwy roi cyngor di-dâl, annibynnol a chyfrinachol.

• Mwy am y cyngor y gallwch ei gael gan CLS Direct Opens new window
• Llwytho taflen y CLS oddi ar y we 'Dealing with Debt - your legal rights' (PDF 304k) Opens new window
• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Mwy o wybodaeth am reoli dyled
• Darllen am y safonau cenedlaethol ar gyfer asiantau gorfodi, yn cynnwys beilïod Opens new window