Os rhowch rai asedau penodol i elusen yn y DU, gallwch hawlio gostyngiad Treth Incwm a lleihau eich bil treth. Gallwch hefyd hawlio gostyngiad os gwerthwch yr ased i elusen yn y DU am lai na'i gwerth ar y farchnad.
Gallwch hawlio gostyngiad Treth Incwm os byddwch yn rhoi ased i elusen yn y DU neu'n ei gwerthu i elusen yn y DU am lai na'i gwerth ar y farchnad. Dyma'r asedau y gallwch hawlio gostyngiad arnynt:
Os oes arnoch angen help i benderfynu a allwch hawlio gostyngiad ar ased, gallwch ffonio Cyllid a Thollau EM ar 0845 302 0203. Mae'r llinellau ar agor rhwng 8.00 am a 6.00 pm. Neu gallwch ysgrifennu Gyllid a Thollau EM yn:
Elusennau Cyllid a Thollau EM
St John's House
Merton Road
Lerpwl
L75 1BB
Yn gyntaf, bydd angen i chi gysylltu â'r elusen o'ch dewis i sicrhau y gall dderbyn eich rhodd.
I roi cyfranddaliadau, bydd rhaid i chi lofnodi ffurflen drosglwyddo er mwyn:
Os hoffech roi tir neu eiddo, rhaid i chi drosglwyddo eich holl fudd yn y tir neu'r eiddo hwnnw i'r elusen. Mae hyn yn golygu na chewch roi eich eiddo i elusen a pharhau i fyw ynddo. Os oes mwy nag un person yn berchen ar yr eiddo, ffoniwch Gyllid a Thollau EM ar 0845 302 0203 i gael cyfarwyddyd am sut y rhoddir gostyngiadau Treth Incwm.
Bydd y ffordd o gyfrifo gostyngiad Treth Incwm yn amrywio gan ddibynu a ydych yn rhoi ased i elusen neu'n ei gwerthu i elusen am lai na'i gwerth ar y farchnad.
Gostyngiad treth ar rodd
I gyfrifo faint o ostyngiad Treth Incwm a gewch am roi rhodd i elusen, adiwch werth marchnad yr ased yr ydych yn ei rhoi ac unrhyw gostau megis ffioedd cyfreithiol. Yna, tynnwch unrhyw arian neu fuddion y byddwch chi (neu unrhyw un sy'n gysylltiedig â chi) yn eu cael am roi'r ased i'r elusen.
Gostyngiad treth wrth werthu am lai na gwerth ar y farchnad
I gyfrifo faint o ostyngiad Treth Incwm a gewch wrth werthu ased i elusen am lai na'i gwerth ar y farchnad, adiwch werth marchnad yr ased yr ydych yn ei gwerthu ac unrhyw gostau megis ffioedd cyfreithiol. Yna, tynnwch y swm y gwerthoch chi'r ased amdano. Ar ôl hynny, tynnwch unrhyw arian neu fuddion y byddwch chi (neu unrhyw un sy'n gysylltiedig â chi) yn eu cael am werthu'r ased i'r elusen.
Yn y ddau achos, gallwch gael gostyngiad Treth Incwm drwy dynnu'r hyn sy'n weddill o gyfanswm eich incwm am y flwyddyn dreth pryd gwnaethoch chi'r rhodd. Bydd blwyddyn dreth yn para o 6 Ebrill mewn un flwyddyn tan 5 Ebrill y flwyddyn nesaf. Ni allwch drosglwyddo'r gostyngiad ymlaen nac yn ôl i unrhyw flwyddyn dreth arall.
Gwerth ar y farchnad
Y gwerth ar y farcchnad yw'r gwerth y gellid disgwyl yn rhesymol i'r ased gael ei werthu amdano ar farchnad agored. Efallai y bydd rheolau gwahanol os oes rhaid i'r elusen wneud rhywbeth er mwyn cael derbyn yr ased.
Os ydych chi'n rhoi neu'n gwerthu tir neu eiddo, dylech fel arfer ei brisio ar y dyddiad y trosglwyddwch ef i'r elusen. Mae'n debygol y bydd angen i chi dalu ymgynghorydd proffesiynol i gyfrifo'r gwerth ar y farchnad. Gallwch ychwanegu'r costau hynny at y gwerth ar y farchnad pan fyddwch yn cyfrifo eich gostyngiad treth.
Ceir gwahanol reolau ar gyfer cyfrifo gwerth marchnad cyfranddaliadau a gwarantau neu fuddsoddiadau eraill.
Enghraifft o ostyngiad Treth Incwm
I gyfrifo faint y gallwch ei ddidynnu o'ch incwm, adiwch werth yr eiddo a chyfanswm y ffioedd. Yna, tynnwch werth y paentiad:
Gwerth yr eiddo £90,000
Adio ffioedd prisio £400
Tynnu gwerth y paentiad £1,000
Cyfanswm y didyniad £89,400
Felly, gallwch gael gostyngiad Treth Incwm drwy ddidynnu £89,400 o gyfanswm eich incwm trethadwy am y flwyddyn dreth pryd gwnaethoch chi'r rhodd.
Dim ond ar gyfer y flwyddyn dreth pan rydych chi'n gwneud y rhodd y cewch hawlio gostyngiad Treth Incwm.
Os ydych chi'n llenwi ffurflen dreth Hunanasesu, gallwch wneud eich hawliad ar y ffurflen. Gallwch hefyd ofyn i Gyllid a Thollau EM leihau eich taliadau Hunanasesu. Os yw eich rhodd yn golygu y cewch ad-daliad treth, gallwch ofyn i Gyllid a Thollau EM anfon yr ad-daliad i gyd, neu ran ohono, yn uniongyrchol i elusen.
Os ydych chi'n talu treth drwy PAYE (Talu Wrth Ennill) gallwch ysgrifennu at eich Swyddfa Dreth gyda manylion y canlynol:
Yna, bydd Cyllid a Thollau EM yn newid eich cod treth ar gyfer y flwyddyn bresennol, neu'n rhoi ad-daliad i chi ar gyfer blwyddyn flaenorol.
Mae angen i chi gadw'r cofnodion canlynol:
Bydd angen y dogfennau hyn arnoch i gefnogi eich hawliad am ostyngiad Treth Incwm.
Mae manteision treth eraill rhoi asedau i elusen yn cynnwys y canlynol:
Ceir ffyrdd eraill treth effeithiol o roi i elusennau, megis:
Os ydych chi'n hawlio gostyngiad Treth Incwm ar gyfer rhoddion o asedau rydych chi wedi'u rhoi i elusennau, gallai'r swm y cewch ei roi drwy Gymorth Rhodd gael ei leihau am bod cyfanswm y dreth a delir gennych yn y flwyddyn wedi'i leihau. Neu, efallai na allwch ddefnyddio Cymorth Rhodd o gwbl os caiff eich holl dreth ei ad-dalu ar gyfer y flwyddyn honno.
Gan ddibynnu ar eich amgylchiadau personol, gallai fod yn fwy cost effeithiol i chi werthu ased a gwneud rhodd Cymorth Rhodd o'r elw, yn hytrach na rhoi'r ased ei hun i'r elusen.