Gwefan llywodraeth y DU

Asedau y gallwch gael gostyngiad Treth Incwm arnynt

Gallwch hawlio gostyngiad Treth Incwm os byddwch yn rhoi ased i elusen yn y DU neu'n ei gwerthu i elusen yn y DU am lai na'i gwerth ar y farchnad. Dyma'r asedau y gallwch hawlio gostyngiad arnynt:

• cyfranddaliadau a gwarantau sy'n cael eu rhestru neu eu delio i mewn yn y DU neu ar gyfnewidfa stoc gydnabyddedig arall
• unedau mewn Ymddiriedaeth Unedau Awdurdodedig
• cyfranddaliadau mewn Cwmni Buddsoddi Penagored yn y DU
• daliadau mewn rhai cynlluniau buddsoddi ar y cyd tramor penodol - yn gyffredinol, cynlluniau a sefydlir y tu allan i'r DU sy'n debyg i ymddiriedaethau unedau awdurdodedig a chwmnïau buddsoddi penagored
• tir ac eiddo yn y DU

Os oes arnoch angen help i benderfynu a allwch hawlio gostyngiad ar ased, gallwch ffonio Cyllid a Thollau EM ar 0845 302 0203. Mae'r llinellau ar agor rhwng 8.00 am a 6.00 pm. Neu gallwch ysgrifennu Gyllid a Thollau EM yn:

Elusennau Cyllid a Thollau EM
St John's House
Merton Road
Lerpwl
L75 1BB

• Cael gwybod pa gyfnewidfeydd stoc sy'n gydnabyddedig Opens new window

Rhoi ased i elusen yn y DU

Yn gyntaf, bydd angen i chi gysylltu â'r elusen o'ch dewis i sicrhau y gall dderbyn eich rhodd.

I roi cyfranddaliadau, bydd rhaid i chi lofnodi ffurflen drosglwyddo er mwyn:

• cymryd y cyfranddaliadau o'ch enw chi
• eu rhoi yn enw'r elusen

Os hoffech roi tir neu eiddo, rhaid i chi drosglwyddo eich holl fudd yn y tir neu'r eiddo hwnnw i'r elusen. Mae hyn yn golygu na chewch roi eich eiddo i elusen a pharhau i fyw ynddo. Os oes mwy nag un person yn berchen ar yr eiddo, ffoniwch Gyllid a Thollau EM ar 0845 302 0203 i gael cyfarwyddyd am sut y rhoddir gostyngiadau Treth Incwm.

Cyfrifo'r gostyngiad Treth Incwm y gallwch ei hawlio

Bydd y ffordd o gyfrifo gostyngiad Treth Incwm yn amrywio gan ddibynu a ydych yn rhoi ased i elusen neu'n ei gwerthu i elusen am lai na'i gwerth ar y farchnad.

• Cael gwybod mwy am fuddsoddiadau cymwys a gwerth ar y farchnad Opens new window

Enghraifft o ostyngiad Treth Incwm

• rydych chi'n berchen ail eiddo ac yn penderfynu ei roi i elusen yn y DU
• mae asiant eiddo cymwysedig yn prisio'r eiddo ar £90,000 ac yn codi tâl o £400 am y prisiad
• mae'r elusen yn ddiolchgar ac yn rhoi paentiad gwerth £1,000 i chi

I gyfrifo faint y gallwch ei ddidynnu o'ch incwm, adiwch werth yr eiddo a chyfanswm y ffioedd. Yna, tynnwch werth y paentiad:

Gwerth yr eiddo £90,000
Adio ffioedd prisio £400
Tynnu gwerth y paentiad £1,000
Cyfanswm y didyniad £89,400

Felly, gallwch gael gostyngiad Treth Incwm drwy ddidynnu £89,400 o gyfanswm eich incwm trethadwy am y flwyddyn dreth pryd gwnaethoch chi'r rhodd.

• Darllen mwy o gyfarwyddyd am roi asedau i elusen Opens new window

Sut mae hawlio gostyngiad treth

Dim ond ar gyfer y flwyddyn dreth pan rydych chi'n gwneud y rhodd y cewch hawlio gostyngiad Treth Incwm.

Os ydych chi'n llenwi ffurflen dreth Hunanasesu, gallwch wneud eich hawliad ar y ffurflen. Gallwch hefyd ofyn i Gyllid a Thollau EM leihau eich taliadau Hunanasesu. Os yw eich rhodd yn golygu y cewch ad-daliad treth, gallwch ofyn i Gyllid a Thollau EM anfon yr ad-daliad i gyd, neu ran ohono, yn uniongyrchol i elusen.

Os ydych chi'n talu treth drwy PAYE (Talu Wrth Ennill) gallwch ysgrifennu at eich Swyddfa Dreth gyda manylion y canlynol:

• eich rhodd neu werthiant i elusen
• faint o ostyngiad treth yr hoffech ei hawlio

Yna, bydd Cyllid a Thollau EM yn newid eich cod treth ar gyfer y flwyddyn bresennol, neu'n rhoi ad-daliad i chi ar gyfer blwyddyn flaenorol.

• Rhoi eich ad-daliad treth Hunanasesu'n uniongyrchol i elusen Opens new window
• Manylion cyswllt ar gyfer yr holl Swyddfeydd Treth Opens new window

Pa gofnodion fydd rhaid i mi eu cadw?

Mae angen i chi gadw'r cofnodion canlynol:

• dogfennau trosglwyddo cyfranddaliadau
• tystysgrif gan yr elusen sy'n cadarnhau bod y tir neu eiddo wedi'i drosglwyddo iddynt
• unrhyw gais ysgrifenedig gan elusen i werthu tir, eiddo neu gyfranddaliadau ar ei rhan

Bydd angen y dogfennau hyn arnoch i gefnogi eich hawliad am ostyngiad Treth Incwm.

Manteision treth eraill rhoi asedau i elusen

Mae manteision treth eraill rhoi asedau i elusen yn cynnwys y canlynol:

• cewch eich trin fel nad ydych yn ennill nac yn colli dim at ddibenion Treth Enillion Cyfalaf ar unrhyw asedau a roddir i elusen - nid dim ond yr asedau hynny sy'n gymwys ar gyfer gostyngiad Treth Incwm
• mae gostyngiad Treth Incwm ar gael ar eich cyfradd dreth uchaf
• caiff pob rhodd benodol i elusen yn y DU ei heithrio at ddibenion Treth Etifeddiaeth
• does dim rhaid i elusennau'r DU dalu treth stamp ar roddion penodol o eiddo neu gyfranddaliadau

Ffyrdd eraill treth effeithiol o roi i elusennau

Ceir ffyrdd eraill treth effeithiol o roi i elusennau, megis:

• Cymorth Rhodd
• Rhoi drwy'r Gyflogres drwy eich cyflog neu bensiwn

Os ydych chi'n hawlio gostyngiad Treth Incwm ar gyfer rhoddion o asedau rydych chi wedi'u rhoi i elusennau, gallai'r swm y cewch ei roi drwy Gymorth Rhodd gael ei leihau am bod cyfanswm y dreth a delir gennych yn y flwyddyn wedi'i leihau. Neu, efallai na allwch ddefnyddio Cymorth Rhodd o gwbl os caiff eich holl dreth ei ad-dalu ar gyfer y flwyddyn honno.

Gan ddibynnu ar eich amgylchiadau personol, gallai fod yn fwy cost effeithiol i chi werthu ased a gwneud rhodd Cymorth Rhodd o'r elw, yn hytrach na rhoi'r ased ei hun i'r elusen.

Rhagor o ddolenni defnyddiol

• Rhoi i elusen drwy Roi drwy'r Gyflogres - cwestiynau cyffredin Opens new window