Gwefan llywodraeth y DU

Sut mae Cymorth Rhodd yn gweithio

Mae Cymorth Rhodd yn gweithio drwy alluogi elusennau i gymryd rhodd (sef yr arian y mae'r rhoddwr eisoes wedi talu treth arno), ac yna adhawlio'r dreth ar y 'gros' sy'n cyfateb i'r rhodd (ei werth cyn y tynnwyd y dreth) ar y gyfradd sylfaenol. Bydd hyn yn 20 y cant o 6 Ebrill 2008.

Yn ymarferol, golyga hyn y gall yr elusen hawlio 25 ceiniog ychwanegol gan CTEM am bob punt a roddir i elusen drwy ddefnyddio Cymorth Rhodd. Hefyd, bydd CTEM yn talu 3 ceiniog yn ychwanegol i'r elusen yn awtomatig am bob punt o Gymorth Rhodd y bydd yn ei gael rhwng 6 Ebrill 2008 a 5 Ebrill 2011; darparwyd y rhyddhad trosiannol hwn gan y Llywodraeth er mwyn galluogi elusennau i addasu i'r gwymp yng nghyfradd sylfaenol treth (o 22% i 20%) o 6 Ebrill 2008. Golyga hyn y bydd yr elusen yn parhau i gael 28 ceiniog am bob punt a roddir drwy Cymorth Rhodd.

Gall Cymorth Rhodd fod yn berthnasol i roddion unwaith ac-am-byth neu i gyfres o roddion rheolaidd.

Datganiadau cymorth rhodd

Er mwyn i rodd fod yn gymwys o dan Gymorth Rhodd bydd angen i'r rhoddwr roi datganiad yn nodi ei fod am roi rhodd drwy gynllun Cymorth Rhodd a chadarnhau ei fod wedi talu digon o dreth i dalu am arian y mae'r elusen wedi'i hawlio. Gall yr elusen ofyn am ddatganiad ysgrifenedig neu mae'n bosib y byddant yn derbyn datganiadau ar lafar.

Gall datganiad Cymorth Rhodd fod yn berthnasol i:

• rodd unigol
• pob rhodd i'r un elusen yn y dyfodol
• rhoddion a wnaed i'r elusen yn ystod y chwe blynedd diwethaf neu
• cyfuniad o’r opsiynau hyn.

Bydd yr elusen yn gofyn pa fath o ddatganiad y mae'r rhoddwr am ei wneud.

Pwy sy’n cael rhoi arian drwy Cymorth Rhodd?

Gall rhoddwr ddefnyddio Cymorth Rhodd os yw swm y dreth maent wedi'i dalu yn ystod blwyddyn dreth y rhodd yn ddigon i dalu am swm y dreth y bydd yr elusen yn ei adhawlio yn erbyn y rhodd. Gall i dretha dalwyd gan y rhoddwr fod yn Dreth Incwm, Treth Enillion Cyfalaf neu'n gredydau treth ar ddifidendau cwmni yn y DU. Mae blynyddoedd treth yn dechrau ar 6 Ebrill ac yn parhau tan 5 Ebrill y flwyddyn ganlynol.

Trethdalwyr ar y gyfradd uwch

Gall trethdalwr sy'n cyfrannu arian ar gyfradd uwch drwy Cymorth Rhodd hawlio'r gwahaniaeth rhwng y gyfradd dreth uwch o 40 y cant a'r gyfradd sylfaenol o 20 y cant ar gyfanswm gwerth y cyfraniad i'r elusen/CASC (y rhodd 'gros').

Gall y rhoddwr ddewis rhoi rhywfaint o'r gwahaniaeth neu'r cyfan ohono i elusen.

Bydd gan roddwyr sy'n cwblhau ffurflen dreth Hunan-Asesu ddewis i hawlio cyfradd uwch y gostyngiad treth ar unrhyw roddion a roddir i elusen. Gall rhoddwyr nad ydynt yn cwblhau ffurflen dreth Hunan-Asesu ffonio eu swyddfa dreth leol a chael y gostyngiad cyfradd uwch wedi'i adlewyrchu yn eu cod treth PAYE.

SA Donate

Mae SA Donate yn gynllun i roddwyr sy'n cwblhau ffurflen dreth Hunan-Asesu ac mae'n galluogi rhoddwyr i roi unrhyw ad-daliad treth y mae ganddynt hawl iddo yn uniongyrchol i elusen.

• Darllen mwy am SA Donate ar wefan Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi (yn agor ffenestr newydd)

Pobl nad ydynt yn talu treth

Os nad ydych yn talu treth, ni ddylech ddefnyddio Cymorth Rhodd.

Cael gwybod mwy am gyfrannu drwy Cymorth Rhodd

• Canllawiau i roddwyr ar Cymorth Rhodd (yn agor ffenestr newydd)
• Mwy o wybodaeth am gyfrannu a helpu'r Trydydd Sector (yn agor ffenestr newydd)

Cael gwybod mwy am dderbyn cyfraniadau drwy Cymorth Rhodd

Cyllid a Thollau EM yw'r arweiniad a'r cymorth mwyaf cynhwysfawr i elusennau ar gyfer hawlio Cymorth Rhodd. Drwy eu harweiniad ar-lein a'u llinell gymorth dros y ffôn, bydd CTEM yn gallu rhoi cyngor ar hawlio Cymorth Rhodd yn unol â'ch amgylchiadau penodol.

• Canllawiau manwl ar Cymorth Rhodd gan Gyllid a Thollau EM (yn agor ffenestr newydd)

Mae gan y Llywodraeth ymrwymiad tymor hir i gefnogi elusennau a galluogi pobl i roi arian at achosion da. Yn draddodiadol, mae hyn wedi digwydd drwy gymhellion treth, sy'n ddull pwysig i elusennau, ond nid dyma'r ateb yn llwyr. Mae Swyddfa'r Trydydd sector yn darparu gwybodaeth am ffyrdd eraill o gefnogi elusennau

• Mwy o ganllawiau ar roi treth yn effeithiol gan y Sefydliad Codi Arian (yn agor ffenestr newydd)

Cael rhagor o wybodaeth am gyfleoedd hyfforddiant i elusennau llai

Mae'r Sefydliad Codi Arian yn rhedeg Rhaglen Hyfforddiant Elusennau Bach. Mae ei weithdy rhad yn rhoi awgrymiadau a syniadau i elusennau ar sut i roi hwb i'w dulliau codi arian drwy eu gwneud yn fwy treth-effeithiol

• Dysgu mwy am gyfleoedd hyfforddi i elusennau bach (yn agor ffenestr newydd)

Cael rhagor o wybodaeth am Gymorth Rhodd gan elusennau a chodwyr arian eraill

Gall elusennau hefyd ddysgu mwy am Gymorth Rhodd gan godwyr arian eraill drwy fforwm mentora Cymorth Rhodd. Mae'r fforwm yn galluogi ymarferwyr Cymorth Rhodd i rannu eu profiadau a'u cyngor yn anffurfiol ar-lein.

• Cael gafael ar gyngor ac arweiniad mwy personol drwy Fforwm Mentora Cymorth Rhodd (yn agor ffenestr newydd)

Cael rhagor o wybodaeth am Gymorth Rhodd a chodwyr arian cymunedol

Gall grwpiau cymunedol a gwirfoddol lleol nad ydynt yn elusennau eu hunain ond bod ganddynt ddiben elusennol hawlio mantais Cymorth Rhodd pan gaiff rhoddion gan gefnogwyr eu rhoi drwy elusen gofrestredig

• Gellir cael arweiniad pellach ar y cynllun hwn gan Swyddfa'r Cabinet (yn agor ffenestr newydd)

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Rhagor o wybodaeth am sut i gofrestru elusen yng Nghymru a Lloegr (yn agor ffenestr newydd)
• Rhagor o wybodaeth am sut i gofrestru elusen yn yr Alban (yn agor ffenestr newydd)
• Elusennau yng Ngogledd Iwerddon (yn agor ffenestr newydd)