Gallwch brynu yswiriant yn seiliedig ar wybodaeth yn unig neu ar ôl cael cyngor. Mae'r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol yn rheoli'r rhan fwyaf o werthiannau yswiriant yn y DU. Dim ond polisi yswiriant sy'n addas ar eich cyfer y caiff cynghorwyr yswiriant ei argymell i chi.
Pan fyddwch yn cael cyngor am yswiriant, bydd y brocer neu'r ymgynghorydd ariannol yn edrych ar eich anghenion a'ch amgylchiadau unigol ac yn argymell polisi a fydd yn eu diwallu. Mae hyn yn aml yn golygu cyfarfod wyneb-yn-wyneb, ond gallwch gael cyngor mewn ffyrdd eraill, er enghraifft dros y ffôn, e-bost neu drwy'r post. Yn unol â rheolau'r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol, os daw'n amlwg na chawsoch gyngor addas bydd gennych yr hawl i gwyno ac, mewn rhai amgylchiadau, i hawlio iawndal.
Rhaid i gwmnïau yn y DU sy'n gwerthu yswiriant heb gyngor gadw at reolau'r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol, er enghraifft drwy ddarparu gwybodaeth benodol i chi am eu gwasanaethau a'u cynnyrch (gweler yr adran nesaf). Ond os prynwch yswiriant heb gael cyngor chi sy'n penderfynu a ydy'r polisi'n addas ar eich cyfer ai peidio. Os aiff pethau o chwith efallai y bydd yn anoddach i chi gwyno.
Rhaid i gwmnïau sydd wedi'u hawdurdodi gan yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol ddilyn rheolau a safonau penodol, gan gynnwys rhoi gwybodaeth benodol i chi.
Cyn i chi brynu polisi yswiriant rhaid i'r brocer neu'r cwmni y byddwch yn delio â hwy roi dogfen 'Ffeithiau Allweddol' safonol i chi yn disgrifio'r math o wasanaeth y maent yn ei gynnig. Bydd y ddogfen hon, ymysg pethau eraill, yn cadarnhau'r canlynol:
Ar gyfer yswiriant cyffredinol (y math nad yw'n ymwneud â buddsoddi) rhaid iddynt hefyd roi 'dogfen ffeithiau allweddol' i chi yn crynhoi prif nodweddion a chostau'r polisi cyn i chi ei brynu.
Ar gyfer yswiriant sy'n ymwneud â buddsoddi rhaid iddynt roi dogfen 'nodweddion allweddol' fanylach i chi yn cynnwys darlun o sut y bydd eich buddsoddiad yn perfformio dros gyfnod o amser.
Dilynwch y dolenni er mwyn cael gwybod mwy am ddogfennau yswiriant ffeithiau allweddol a nodweddion allweddol.
Gallwch ganfod a yw cwmni neu unigolyn wedi'u hawdurdodi gan yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol drwy ddefnyddio'r gwasanaeth gwirio cwmnïau ar-lein.
Mae'r rhan fwyaf o gynghorwyr yswiriant Ewropeaidd yn cael eu rheoleiddio yn eu gwledydd eu hunain, ond bydd angen i chi gadarnhau hyn - a gweld beth yw eich hawliau pe baech yn sylweddoli bod y cynnyrch yn anaddas. Mae'n bosib nad ydy cwmnïau sy'n gweithredu y tu allan i'r Ardal Economaidd Ewrop (neu weithiau o fewn yr ardal honno, ond y tu allan i'r DU) sy'n defnyddio canolfan alw dramor, wedi'u rheoleiddio o gwbl.