Gwefan llywodraeth y DU
Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU
Trefn llywio pennaf
dolenni i dudalennau eraill yn yr adran hon
Arian, treth a budd-daliadau
Cael cyngor ar eich cynilion a'ch buddsoddiadau
Pan fyddwch yn cael cyngor ar eich cynilion a'ch buddsoddiadau, mae'n bwysig gwybod pa fath yr ydych yn ei gael a holi a yw'ch ymgynghorydd wedi'i awdurdodi gan yr Awdurdodau Gwasanaethau Ariannol (FSA). Mae angen i chi ddeall hefyd a ydych yn cael cyngor neu 'wybodaeth' yn unig.
Y gwahaniaeth rhwng gwybodaeth a chyngor
Os ydych yn chwilio am gyngor ar gynilion neu fuddsoddiadau mae'n bwysig ystyried rhai pwyntiau allweddol:
- rhaid i unrhyw un sy'n gwerthu buddsoddiadau neu forgeisi, neu sy'n rhoi cyngor amdanynt (ee yswiriant bywyd, pensiynau, cyfranddaliadau a buddsoddiadau drwy unedau) gael ei awdurdodi gan yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol (FSA) i wneud hynny
- mae rhai cwmnïau wedi'u hawdurdodi i gynnig gwasanaeth 'cyngor', tra bo eraill yn gallu darparu 'gwybodaeth' yn unig - rhaid i gwmnïau roi dogfennau i chi sy'n esbonio'r math o wasanaeth y maent yn ei gynnig (darllenwch fwy am hyn yn yr adran 'Cael cyngor am fuddsoddiadau')
- mae prynu gyda chyngor yn eich rhoi mewn gwell sefyllfa os canfyddwch yn ddiweddarach i'r buddsoddiad fod yn anaddas
- nid yw'r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol yn rheoleiddio gwerthiant cynnych cynilion, ond gall ymgynghorydd ariannol eich helpu i ddewis os ydynt eisoes yn eich cynghori am fuddsoddiadau
Cael cyngor am fuddsoddiadau
Gall buddsoddiadau dyfu, ond nid yw hyn yn sicr - gallai eu gwerth ostwng neu gallech golli'ch arian i gyd. Oherwydd y risgiau hyn mae'n bwysig felly ystyried cael cyngor ariannol cyn prynu buddsoddiad. Bydd ymgynghorydd yn edrych ar eich amgylchiadau a'ch anghenion unigol cyn gwneud argymhelliad a bydd yn esbonio unrhyw risgiau wrth fuddsoddi.
Awdurdodiad gan yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol
Gall ymgynghorwyr ariannol fod wedi'u hawdurdodi i gynnig cyngor mewn un maes neu fwy, megis pensiynau, yswiriant bywyd/unrhyw yswiriant ar wahân i yswiriant bywyd, buddsoddiadau cyffredinol a/neu morgeisi.
Cyn gwneud argymhelliad, rhaid i ymgynghorwyr ariannol fod wedi:
- gofyn i chi'n fanwl am eich anghenion a'ch sefyllfa ariannol
- egluro pam fod y cynnyrch y maent yn ei argymell yn addas
- rhoi gwybodaeth glir i chi am y costau
Cymharu'r gwasanaeth a'r cynnyrch sydd ar gael
Dan reolau'r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol, rhaid i ymgynghorwyr ariannol roi dogfennau i chi sydd â'r arwydd 'Ffeithiau allweddol' arnynt. Mae'r rhain mewn fformat safonol ac wedi'u cynllunio i'w gwneud yn haws i chi gymharu'r hyn a gynigir i chi drwy egluro:
- y math o wasanaeth y maent yn ei gynnig (gwybodaeth neu gyngor)
- cynnyrch o blith pwy y maent yn ei gynnig (y farchnad gyfan, ystod gyfyngedig neu un darparwr yn unig)
- sut y codir ffi arnoch am y gwasanaeth (ffioedd a/neu gomisiwn).
(Dim ond os yw cwmnïau'n argymell cynnyrch o'r farchnad gyfan y gallant ddweud eu bod yn cynnig 'cyngor annibynnol' a hefyd yn cynnig yr opsiwn i chi dalu ffi yn hytrach na chomisiwn.)
Rhaid i ymgynghorydd ariannol hefyd roi dogfen 'nodweddion allweddol' i chi cyn i chi brynu unrhyw gynnyrch buddsoddi (a elwir weithiau'n 'ddatganiad nodweddion allweddol' ar gyfer morgeisi). Bydd hon yn esbonio natur, nodau a risgiau'r cynllun mewn fformat safonol i'ch helpu chi i ddeall y cynnyrch a'i gymharu â chynnyrch eraill. Bydd hefyd yn cadarnhau sut y bydd eich ymgynghorydd yn cael ei dalu.
Cynnyrch cynilo
Oherwydd mai 'risg isel' yw cynnyrch cynilo (fel arfer byddwch yn cael yr hyn yr ydych wedi'i roi yn y cynnyrch yn ôl, a llog fel arfer ar ben hynny), does dim rhaid i ymgynghorwyr ariannol fod wedi'u hawdurdodi'n benodol gan yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol i roi cyngor amdanynt. Ond, os yw ymgynghorydd eisoes yn rhoi cyngor i chi am fuddsoddiadau, gallant eich helpu i ddewis cynnyrch cynilo'n seiliedig ar y wybodaeth sydd ar gael.
Yn yr un modd, bydd banciau, cymdeithasau adeiladu a Chynilion a Buddsoddiadau Cenedlaethol (NS&I) yn rhoi 'gwybodaeth' i chi a fydd yn eich helpu i ddewis o'u cynnyrch cynilo eu hunain, a gallant roi cyngor i chi ond chi fydd yn gwneud y penderfyniad terfynol bob amser.
Wrth gwrs, does dim rhaid i chi gymryd cyngor gan unrhyw un ynghylch eich penderfyniadau am gynilo: gallwch chi eich hun gymharu'r hyn sydd ar gael, gan ddefnyddio tablau mewn cylchgronau arbenigol, y papurau dydd Sul ac ar-lein (gan gynnwys tablau cymharu'r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol) ac wedyn gwneud eich penderfyniad eich hun.
Sut i ddod o hyd i ymgynghorydd ariannol
Mae ymgynghorwyr ariannol wedi'u rhestru mewn llyfrau ffôn a thudalennau busnes, ac ar y rhyngrwyd (mae'r ddolen isod i'r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol yn fan cychwyn da). Gallwch hefyd ofyn i ffrindiau am argymhellion personol.
Mae gan y rhan fwyaf o fanciau a chymdeithasau adeiladu ymgynghorwyr ariannol hefyd. Cofiwch eu bod yn aml wedi eu clymu i werthu cynnyrch eu cwmni, neu ystod gyfyngedig o gynnyrch eraill.
All brocer stoc roi cyngor i chi?
Mae broceriaid stoc yn cael eu hawdurdodi a'u rheoleiddio gan yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol. Awdurdodir rhai i roi 'gwasanaeth gweithredu yn unig' (maent yn prynu ac yn gwerthu cyfranddaliadau ar eich rhan am ffi ond nid ydynt yn rhoi cyngor). Awdurdodir eraill i gynnig cyngor am beth i'w brynu neu beth i'w werthu. Fel arfer byddant yn codi ffi ychwanegol am roi cyngor.
Mwy o ddolenni defnyddiol
Additional links
Gweler hefyd...
Ei wneud ar y we
Cysylltiadau defnyddiol
Allweddumynediad llywodraeth y DU
