Gwefan llywodraeth y DU

Oed ymddeol a hawlio'ch pensiwn

Pan gyrhaeddwch oed Pensiwn y Wladwriaeth, gallwch ddewis peidio â chymryd y pensiwn yn syth. Ar hyn o bryd yw 65 ar gyfer dynion a 60 ar gyfer merched a anwyd ar neu ar ôl 5 Ebrill 1950; bydd oed Pensiwn y Wladwriaeth i ferched yn codi o 60 i 65 rhwng 2010 a 2020. Bydd oed Pensiwn y Wladwriaeth yn cynyddu i ddynion a merched o 65 i 68 oed rhwng 2024 a 2046.

Ar hyn o bryd, y cynharaf y gallwch dderbyn pensiwn cwmni neu bersonol yw 50 – ond mae hyn yn dibynnu ar eich rheolau cynllun pensiwn. O 2010, mae’r oed hwn yn codi i 55.
Os ydych yn dioddef o iechyd gwael ac nad oes disgwyl i chi fyw yn hwy na blwyddyn, gallwch ymddeol ar unrhyw amser a chymryd i fyny at 100 y ganran o’ch cronfa pensiwn fel swm un-taliad am ddim. Er hyn, os ydych yn briod neu bod gennych bartner sifil, bydd rhaid i’r cynllun gadw 50 y ganran o’r gronfa pensiwn i ddarparu ar gyfer pensiwn y goroeswr/wraig.

Effaith ymddeol yn gynnar ar Bensiwn y Wladwriaeth

Os ydych yn ymddeol cyn oed derbyn Pensiwn y Wladwriaeth, ni fyddwch yn derbyn Pensiwn y Wladwriaeth yn syth ac efallai y byddwch yn derbyn llai pan fyddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth na phetaech wedi parhau i weithio. Y rheswm dros hyn yw eich bod yn cael Pensiwn y Wladwriaeth sylfaenol trwy gronni digon o 'flynyddoedd cymwys'. Blwyddyn gymwys yw blwyddyn dreth lle rydych wedi talu digon o gyfraniadau Yswiriant Gwladol (YG) neu lle rydych yn cael eich trin fel petaech wedi talu cyfraniadau YG neu wedi cael eich credydu gyda chyfraniadau YG. Os ydych yn ymddeol yn gynnar, ni fydd gennych gymaint o flynyddoedd cymwys.

Cynyddu'ch cyfraniadau YG

Ar hyn o bryd gallwch roi hwb i'ch cofnod Cyfraniadau YG mewn sawl ffordd:

• os ydych o dan 60, gallwch dalu cyfraniadau YG gwirfoddol
• os ydych yn ddyn dros 60 efallai fod gennych hawl i gredydau cyfraniadau YG hyd nes ichi gyrraedd 65
• os byddwch yn gwneud gwaith rhan amser neu waith achlysurol ac yn talu cyfraniadau YG arno, efallai y bydd hwn yn ychwanegu at eich cofnod o gyfraniadau.

Gall eich swyddfa treth leol eich cynghori am gyfraniadau YG.

• Dod o hyd i'ch swyddfa dreth Opens new window

Cael rhagolwg o'r Pensiwn gewch chi gan y Wladwriaeth

I gael gwybod faint y byddwch yn ei dderbyn os byddwch yn ymddeol yn gynnar, gallwch gael rhagolwg o'r Pensiwn a gewch gan y Wladwriaeth. Gall hyn fod o gymorth i chi benderfynu beth i'w wneud ynghylch eich Cyfraniadau Yswiriant Gwladol.

• Mwy am gael rhagolwg o'r Pensiwn gewch chi gan y Wladwriaeth

Pryd y gallaf gymryd fy mhensiwn personol neu gwmni?

Bydd angen ichi holi ynghylch eich dewisiadau ar gyfer ymddeol yn gynnar gyda chynllun pensiwn eich cwmni, eich cynllun pensiwn personol neu eich cynllun pensiwn cyfranddeiliaid - mae'r rheolau'n amrywio o ran a allwch chi a phryd y gallwch chi ymddeol.  Er enghraifft, mae nifer o gynlluniau yn galluogi am ymddeoliad cynnar ar sail iechyd gwael neu os nad ydych yn gallu cario ymlaen â’ch swydd oherwydd nam meddyliol neu gorfforol.

Effaith ymddeol yn gynnar ar drefniadau 'pwrcasu arian'

Os ydych yn aelod o gynllun pensiwn personol, cynllun pensiwn cyfranddeiliaid neu gynllun pwrcasu arian pensiwn galwedigaethol (cwmni), dyma'r prif bwyntiau i'w cofio:

Enghraifft

Os dechreuoch dalu i mewn i'ch pensiwn yn 35 oed a chyda disgwyliad oes o 85 yna:

Fodd bynnag, os ydych yn ymddeol yn gynnar oherwydd afiechyd a'ch salwch yn debygol o gael effaith ar eich disgwyliad oes, mae rhai darparwyr yn fodlon cynyddu'ch pensiwn i roi ystyriaeth i'ch salwch.

Effaith ymddeol yn gynnar ar gynlluniau 'cyflog terfynol'

Gyda'r cynlluniau hyn, mae'r pensiwn a gewch wrth ymddeol wedi'i seilio fel arfer ar ffracsiwn o'ch cyflog wedi'i luosi gan nifer y blynyddoedd yr oeddech yn aelod o'r cynllun. Felly, os ydych yn ystyried ymddeol yn gynnar, byddwch mae'n debyg yn derbyn llai o bensiwn.

Enghraifft os ydych yn ymddeol yn gynnar

Os dechreuoch chi dalu i mewn i'ch pensiwn yn 35, a'r pensiwn yn seiliedig ar 1/80 o'ch cyflog terfynol, yna:

Pwyntiau i'w hystyried am eich pensiwn cwmni

Mae'r rhain yn faterion cymhleth ac efallai y byddai o fudd ichi gael cyngor annibynnol.

• Ble i gael cyngor am bensiynau

Diffyg yn y pensiwn - yr opsiynau a chael cyngor

Os na fydd eich pensiwn yn ddigon ar eich cyfer ar ôl ymddeol, dyma rai opsiynau i feddwl amdanynt:

Yn y sefyllfa hon, mae'n bwysig cael cyngor yn gynnar gan gynghorydd ariannol cymeradwy.

• Mwy am ddelio â diffyg mewn pensiwn
• Cael gwybod sut i olrhain eich hawliau pensiwn Opens new window
• Dewis a defnyddio ymgynghorydd pensiynau

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Rheolau pensiwn newydd o fis Ebrill 2006
• Esbonio rheolau ymddeol yn gynnar Opens new window
• Gweithio'n rhan-amser ar ôl i chi ymddeol
• Cynllunio ar gyfer ymddeol - gwybodaeth gan y Gwasanaeth Pensiwn Opens new window
• Taflenni ffeithiau budd-daliadau - wedi ymddeol