Gwefan llywodraeth y DU

Bod yn gymwys i gael Pensiwn y Wladwriaeth

Rydych yn cronni eich hawl i Bensiwn llawn y Wladwriaeth a budd-daliadau nawdd cymdeithasol eraill drwy dalu Cyfraniadau Yswiriant Gwladol ar eich enillion. Mae angen i chi gronni digon o gyfraniadau YG 'blynyddoedd cymwys' cyn i chi gyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth.

Beth yw blwyddyn gymwys?

Mae angen ichi ennill isafswm (£4,680 y flwyddyn yn 2008-2009) er mwyn i'r flwyddyn fod yn flwyddyn gymwys.

Sawl blwyddyn gymwys y mae ei hangen arnoch?

Ar hyn o bryd, fel arfer, mae dynion angen 44 a menywod angen 39 blwyddyn gymwys i gael Pensiwn llawn y Wladwriaeth.

Fodd bynnag, os byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar 6 Ebrill 2010 neu ar ôl hynny bydd arnoch angen 30 blwyddyn gymwys i gael Pensiwn Sylfaenol y Wladwriaeth yn llawn.

Cewch wybod mwy am flynyddoedd cymwys a Phensiwn y Wladwriaeth yn y daflen: 'State Pensions - Your Guide'.

• Newidiadau i oedran Pensiwn y Wladwriaeth
• 'State pensions – Your guide' oddi ar wefan y Gwasanaeth Pensiwn Opens new window

Bylchau yn eich cofnod cyfraniadau YG

Efallai fod bylchau yn eich cofnod cyfraniadau YG am wahanol resymau. Er enghraifft, os ydych wedi bod:

• yn ddi-waith a heb hawlio budd-daliadau
• yn hunangyflogedig ac wedi'ch eithrio rhag talu cyfraniadau Dosbarth 2
  
• yn byw dramor

Gallai bylchau leihau nifer eich blynyddoedd cymwys

Beth sy'n digwydd os nad oes gennych ddigon o flynyddoedd cymwys?

Os nad oes gennych ddigon o flynyddoedd cymwys wrth ymddeol, efallai y cewch lai o Bensiwn y Wladwriaeth neu ddim o gwbl hyd yn oed:

Sut i weld eich cofnod cyfraniadau YG

Mae Cyllid a Thollau EM yn anfon llythyrau ('diffyg yn eich cofnod YG’) rhwng mis Medi a mis Ionawr bob blwyddyn os oes gennych unrhyw fylchau yn eich cofnod. Neu, gallwch wneud cais am ragolwg Pensiwn y Wladwriaeth ac edrych ar eich cofnod eich hun.

• Cael rhagolwg o Bensiwn y Wladwriaeth

Gwneud iawn am unrhyw ddiffyg yn eich cofnod Cyfraniadau YG

Chi sydd i benderfynu a ydych am wneud iawn am unrhyw ddiffyg. I’ch helpu i benderfynu, dylech gael rhagolwg Pensiwn y Wladwriaeth. Os ydych yn dal yn ansicr, holwch y gwasanaeth Cyngor Ar Bopeth neu cysylltwch ag ymgynghorydd ariannol

• Dod o hyd i'ch Swyddfa Cyngor ar Bopeth agosaf Opens new window
• Dewis a defnyddio ymgynghorydd pensiynau
• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Credydau Cyfraniadau YG

Os nad ydych yn talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol efallai y gallwch gael credydau Yswiriant Gwladol os nad ydych yn gallu gweithio, os oes gennych hawl i rai budd-daliadau neu mewn amgylchiadau penodol eraill, er enghraifft bod ar gwrs hyfforddiant cymeradwy neu wasanaeth rheithgor

Diogelwch Cyfrifoldebau Cartref

Os ydych yn gofalu am blentyn neu berson anabl neu wael, efallai y daw eich cofnod Yswiriant Gwladol o dan y cynllun Diogelwch Cyfrifoldebau Cartref

• Diogelwch Cyfrifoldebau Cartref

Cyfraniadau gwirfoddol

Os nad oes gennych gredydau Yswiriant Gwladol ac os nad ydych yn cael eich gwarchod gan y cynllun Diogelwch Cyfrifoldebau Cartref, efallai y gallwch dalu cyfraniadau gwirfoddol (Dosbarth 3) ar gyfer yr wythnosau sydd ar goll yn eich cofnod. Y gyfradd yw £8.10 yr wythnos (2008-2009).

Os ydych yn hunangyflogedig ond wedi'ch eithrio rhag talu cyfraniadau Dosbarth 2, gallwch gynnal eich cofnod cyfraniadau YG drwy dalu cyfraniadau Dosbarth 2 gwirfoddol. Mae'r rhain gryn dipyn yn rhatach na chyfraniadau Dosbarth 3 (£2.30 yr wythnos yw’r gyfradd ar gyfer 2008-2009) ac maent yn diogelu eich hawl i ragor o fudd-daliadau. Ond dim ond os ydych yn hunangyflogedig y gallwch dalu cyfraniadau Dosbarth 2 gwirfoddol.

Os ydych chi ar hyn o bryd yn talu cyfraniadau YG Dosbarth 2 neu 3, neu'n meddwl am wneud hynny, ac y byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar 6 Ebrill 2010 neu ar ôl hynny, efallai y bydd newidiadau yn y gyfraith bensiynau a all effeithio ar eich cyfraniadau gwirfoddol.

• Talu cyfriniadau YG gwirfoddol ar wefan Cyllid a Thollau EM Opens new window

Sut mae talu

Os yw Cyllid a Thollau EM wedi ysgrifennu atoch ynghylch bylchau yn eich cofnod cyfraniadau YG, bydd y llythyr yn dweud wrthych faint y gallwch ei dalu os ydych am lenwi'r bylchau. Bydd slip talu ynghlwm.

Fel arall, gallwch ofyn i'r Swyddfa Cyfraniadau Yswiriant Gwladol gael golwg ar eich cofnod a dweud wrthych faint y gallwch ei dalu.

• Manylion cysylltu ar gyfer Swyddfa Cyfraniadau Yswiriant Gwladol

Mae dwy brif ffordd o dalu cyfraniadau YG Dosbarth 3, y ddwy ar sail ôl-ddyled:

• yn fisol gyda debyd uniongyrchol
• yn chwarterol drwy gael bil bob 13 wythnos (os ydych yn byw yn y DU) – gallwch dalu'r bil yn y banc, Swyddfa'r Post neu drwy Girobanc

Gallwch lwytho taflen a ffurflen gais debyd uniongyrchol oddi ar wefan Cyllid a Thollau EM.

• taflen debyd uniongyrchol a ffurflen gais (dogfen PDF, 215K) Opens new window
• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Pryd i dalu

Fel arfer rhaid i chi dalu'r diffyg yn eich cyfraniadau YG o fewn chwe blynedd. Er enghraifft, rhaid talu cyfraniadau Dosbarth 3 ar gyfer 2007-2008 erbyn 5 Ebrill 2014. Does dim rhaid i chi dalu dim tan hynny, ond mae'n bosib y gall y gyfradd godi ac felly fe all fod yn rhatach i chi ei wneud yn awr.

Ar gyfer blynyddoedd 1996-1997 a 2001-2002 yn unig, ceir terfynau estynedig arbennig sy’n golygu y gallwch barhau i dalu Cyfraniadau YG Dosbarth 3 ar gyfer yr holl flynyddoedd hynny cyn belled â'ch bod yn talu:

• erbyn 5 Ebrill 2009 os byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar 24 Hydref 2004 neu ar ôl hynny
• erbyn 5 Ebrill 2010 os byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth cyn 24 Hydref 2004

Bydd unrhyw Gyfraniadau YG Dosbarth 3 a delir o fewn y terfynau estynedig hyn hefyd yn daladwy ar gyfradd wreiddiol y flwyddyn berthnasol

Cadw'ch taliadau i fynd yn y dyfodol

Os nad ydych yn gweithio nac yn cael credydau cyfraniadau YG, efallai y byddwch yn penderfynu gwneud cyfraniadau gwirfoddol rheolaidd o hyn ymlaen, er mwyn sicrhau eich bod yn cael Pensiwn y Wladwriaeth yn llawn pan fyddwch yn ymddeol. Cewch ofyn am ffurflen CA5603 gan Swyddfa Cyfraniadau Yswiriant Gwladol Cyllid a Thollau EM neu lawrlwytho un isod

• Llwytho ffurflen CA5503 oddi ar y we i dalu Cyfraniadau Yswiriant Gwladol gwirfoddol Opens new window