Os ceir bwlch yng nghofnod eich cyfraniadau Yswiriant Gwladol (YG), mae'n bosib y bydd hyn yn effeithio ar eich hawl i Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth a rhai budd-daliadau profedigaeth. Mae'n bosib yr hoffech chi ystyried llenwi'r bylchau drwy dalu Cyfraniadau YG gwirfoddol. Bydd a yw'n gwneud synnwyr i chi wneud hynny ai peidio yn dibynnu ar nifer o ffactorau, gan gynnwys faint o gyfraniadau yr ydych wedi'u gwneud yn barod a phryd y byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth.
Mae faint o Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth (a rhai budd-daliadau eraill y wladwriaeth) y mae gennych hawl iddo yn seiliedig ar gofnod eich Cyfraniadau YG yn ystod eich bywyd gwaith o'r adeg pan oeddech yn 16 oed nes byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth. Mae'r cofnod hwn yn cynnwys manylion y Cyfraniadau YG sydd wedi'u talu neu wedi'u credydu i chi ym mhob blwyddyn dreth. Mae angen cael lleiafswm o gyfraniadau er mwyn i flwyddyn gyfrif fel 'blwyddyn gymwys' at gofnod eich cyfraniadau.
Efallai fod bylchau yng nghofnod eich Cyfraniadau YG am amrywiol resymau. Er enghraifft, efallai i chi fod:
Mae hyn yn dibynnu ar pryd y byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth. Os byddwch yn cyrraedd yr oed ar 6 Ebrill 2010 neu ar ôl hynny bydd angen llai o flynyddoedd cymwys arnoch na'r hyn y mae ei angen ar hyn o bryd. Hefyd, o'r dyddiad hwnnw ymlaen, bydd nifer y blynyddoedd cymwys y mae eu hangen i gael Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth yn llawn yr un fath i ddynion ac i fenywod - maent yn wahanol ar hyn o bryd. Gweler y tabl isod.
Cofiwch y gallech gael Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth yn llawn gyda llai o flynyddoedd cymwys os byddwch yn cael Diogelwch Cyfrifoldebau Cartref am y blynyddoedd nad oeddech yn gweithio neu pan oedd eich enillion yn rhy isel i gael blwyddyn gymwys a chithau â chyfrifoldebau gofalu.
| Nifer y blynyddoedd cymwys | Dynion | Menywod |
|---|---|---|
| Os byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2010 | 44 fel arfer | 39 fel arfer |
| Os byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar 6 Ebrill 2010 neu ar ôl hynny | 30 | 30 |
Os nad yw'r nifer lawn o flynyddoedd cymwys gennych pan fyddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth, bydd y swm a gewch yn dibynnu ar y dyddiad y gwnaethoch gyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ac ar nifer y blynyddoedd cymwys yr ydych wedi'u cronni.
Yr effaith ar Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth os nad oes gennych ddigon o flynyddoedd cymwys a'ch bod yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2010
| Nifer y blynyddoedd cymwys | Faint o Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth gewch chi (cyfraddau 2008-09) |
|---|---|
|
Dynion: 11-44 Menywod: 10-39 |
Rhwng yr isafswm o £23.81 yr wythnos a'r uchafswm o £95.25 yr wythnos |
|
Dynion: 0-10 Menywod: 0-9 |
Chewch chi ddim Pensiwn gan y Wladwriaeth ar sail cofnod eich Cyfraniadau YG chi (efallai y cewch rywfaint ar sail cofnod eich partner priod neu bartner sifil os ydynt hwy wedi talu digon o Gyfraniadau YG) |
O 6 Ebrill 2010 ymlaen bydd nifer y blynyddoedd cymwys y mae eu hangen yr un fath i ddynion ac i fenywod.
Cewch 1/30 o'r swm uchaf posibl y gellir ei gael o Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth ar gyfer pob blwyddyn gymwys sydd gennych. Yn ymarferol, mae hyn yn golygu y bydd unrhyw nifer o flynyddoedd cymwys yn rhoi hawl i chi gael rhywfaint o leiaf o Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth.
Felly, petai gennych, er enghraifft, 10 o flynyddoedd cymwys byddai gennych hawl i 10/30 o swm llawn Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth.
Mae nifer o ffyrdd o ganfod a oes gennych ddigon o Gyfraniadau YG ai peidio:
Os oes gennych unrhyw fylchau yn eich cofnod, efallai y cewch lythyr gan Gyllid a Thollau EM rhwng mis Medi a mis Ionawr bob blwyddyn. Nid gorchymyn yw'r llythyr - ond fe fydd yn dweud wrthych faint y gallwch ei dalu os oes arnoch eisiau llenwi'r bylchau a sut y gallwch dalu os penderfynwch wneud hynny.
Gallwch weld a yw'n debygol y bydd gennych ddiffyg cyfraniadau Yswiriant Gwladol drwy ofyn am ragolwg Pensiwn y Wladwriaeth gan y Gwasanaeth Pensiwn.
Gallwch hefyd holi Llinell Ymholiadau am Yswiriant Gwladol Cyllid a Thollau EM ar 0845 915 5996 i weld cofnod eich Cyfraniadau Yswiriant Gwladol. Byddant yn dweud wrthych faint yw'r diffyg, os oes diffyg o gwbl, ac yn rhoi gwybod i chi sut y gallwch ychwanegu at y cyfraniadau er mwyn lleihau'r diffyg.
Os ydych chi wedi byw dramor ewch i'r adran 'Talu cyfraniadau gwirfoddol am gyfnodau a dreuliwyd dramor' yn nes ymlaen ar ôl darllen gweddill yr erthygl hon.
Chi sydd i benderfynu a ydych am ychwanegu at unrhyw ddiffyg. Dylech gofio, fodd bynnag, bydd nifer y blynyddoedd cymwys y bydd eu hangen arnoch i gael Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth yn llawn yn lleihau i 30 ar gyfer pobl sy'n cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar 6 Ebrill 2010 neu ar ôl hynny, felly mae angen i chi feddwl yn ofalus a oes angen i chi ychwanegu at eich cyfraniadau ai peidio. Ar yr un pryd, bydd angen i chi gofio am yr effaith a gaiff peidio ag ychwanegu at eich cyfraniadau ar rai budd-daliadau profedigaeth - gweler yr adran nesaf ar hyn am fwy o wybodaeth.
Os nad ydych yn siŵr, efallai y gall Cyngor Ar Bopeth neu nifer o gyrff eraill sy'n cynnig eu gwasanaeth am ddim eich helpu - neu fe allech gysylltu ag ymgynghorydd ariannol (ond dylech gofio y gall y rhain godi tâl).
Os byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar 6 Ebrill 2010 neu ar ôl hynny, mae'n bwysig cofio y bydd eich hawl i fudd-daliadau profedigaeth (sy'n cael eu talu i briod neu i bartner sifil y sawl sydd wedi marw os yw dan oed Pensiwn y Wladwriaeth, ac yn seiliedig ar gyfraniadau Yswiriant Gwladol yr ymadawedig) yn aros yr un fath, sef hyd at 39 o flynyddoedd cymwys i fenywod a hyd at 44 o flynyddoedd cymwys i ddynion. Efallai y byddwch am gofio hyn wrth ystyried a ydych am ychwanegu at eich cyfraniadau Yswiriant Gwladol ai peidio.
Fel arfer, os nad oes gennych ddigon o Gyfraniadau YG rhaid i chi ychwanegu atynt o fewn chwe blynedd i ddiwedd y flwyddyn dreth y maent yn cael eu talu ar ei chyfer - a gallwch wneud hyn hyd yn oed os ydych eisoes wedi cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth.
Er enghraifft, rhaid talu Cyfraniadau YG Dosbarth 3 gwirfoddol ar gyfer blwyddyn 2008-09 erbyn 5 Ebrill 2015. Ond efallai y bydd y gyfradd yn cynyddu os byddwch yn talu fwy na dwy flynedd ar ôl i'r flwyddyn dreth berthnasol ddod i ben.
Fodd bynnag, ceir rhai eithriadau, fel y disgrifir isod.
Ar gyfer blynyddoedd 1996-97 a 2001-02, ceir terfynau estynedig arbennig sy’n golygu y gallwch barhau i dalu Cyfraniadau YG Dosbarth 3 ar gyfer yr holl flynyddoedd hynny - a hynny ar y gyfradd wreiddiol a oedd yn berthnasol i'r flwyddyn honno - cyn belled â'ch bod yn talu:
Os byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar 6 Ebrill 2010 neu ar ôl hynny a'ch bod yn dymuno talu Cyfraniadau YG Dosbarth 2 neu Dosbarth 3 gwirfoddol ar gyfer blwyddyn dreth 2006-07, gallwch wneud hynny ar y cyfraddau gwreiddiol hyd at a chan gynnwys y dyddiad olaf ar gyfer talu, sef 5 Ebrill 2013.
Os nad ydych yn gweithio nac yn cael credydau Cyfraniadau YG gallwch benderfynu gwneud cyfraniadau gwirfoddol rheolaidd er mwyn sicrhau y cewch well Pensiwn y Wladwriaeth neu Bensiwn y Wladwriaeth yn llawn pan fyddwch yn ymddeol.
Mae dwy brif ffordd o dalu Cyfraniadau YG Dosbarth 3, y ddwy ar sail ôl-ddyled:
Gallwch lwytho'r ffurflenni priodol i lawr isod.
Os ydych chi'n byw dramor ac yn dymuno talu Cyfraniadau YG gwirfoddol neu'n dymuno talu cyfraniadau YG am gyfnod yn y gorffennol pan oeddech chi dramor, ceir rheolau arbennig.