Gwefan llywodraeth y DU

Cyfraniadau YG a Phensiwn y Wladwriaeth

Mae faint o Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth (a rhai budd-daliadau eraill y wladwriaeth) y mae gennych hawl iddo yn seiliedig ar gofnod eich Cyfraniadau YG yn ystod eich bywyd gwaith o'r adeg pan oeddech yn 16 oed nes byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth. Mae'r cofnod hwn yn cynnwys manylion y Cyfraniadau YG sydd wedi'u talu neu wedi'u credydu i chi ym mhob blwyddyn dreth. Mae angen cael lleiafswm o gyfraniadau er mwyn i flwyddyn gyfrif fel 'blwyddyn gymwys' at gofnod eich cyfraniadau.

• Deall Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth

Sut y gall bylchau ymddangos yng nghofnod eich Cyfraniadau Yswiriant Gwladol

Efallai fod bylchau yng nghofnod eich Cyfraniadau YG am amrywiol resymau. Er enghraifft, efallai i chi fod:

• yn gyflogedig a'ch enillion yn isel (yn is na'r terfyn enillion is o £95 yr wythnos (cyfraddau 2009-10)
• yn ddi-waith a ddim yn hawlio budd-daliadau
• yn hunangyflogedig ac wedi'ch eithrio rhag talu cyfraniadau Dosbarth 2 oherwydd eich bod wedi gwneud cais am Dystysgrif Eithrio ac wedi cael un
• yn byw dramor

Faint o flynyddoedd cymwys y mae eu hangen arnoch i gael Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth yn llawn?

Mae hyn yn dibynnu ar pryd y byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth. Os byddwch yn cyrraedd yr oed ar 6 Ebrill 2010 neu ar ôl hynny bydd angen llai o flynyddoedd cymwys arnoch na'r hyn y mae ei angen ar hyn o bryd. Hefyd, o'r dyddiad hwnnw ymlaen, bydd nifer y blynyddoedd cymwys y mae eu hangen i gael Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth yn llawn yr un fath i ddynion ac i fenywod - maent yn wahanol ar hyn o bryd. Gweler y tabl isod.

Cofiwch y gallech gael Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth yn llawn gyda llai o flynyddoedd cymwys os byddwch yn cael Diogelwch Cyfrifoldebau Cartref am y blynyddoedd nad oeddech yn gweithio neu pan oedd eich enillion yn rhy isel i gael blwyddyn gymwys a chithau â chyfrifoldebau gofalu.

• Diogelwch Cyfrifoldebau Cartref
• Newidiadau i Ddiogelwch Cyfrifoldebau Cartref o fis Ebrill 2010 ymlaen - gwefan y Gwasanaeth Pensiwn Opens new window

Sut y gwyddoch os nad oes gennych ddigon o Gyfraniadau YG?

Mae nifer o ffyrdd o ganfod a oes gennych ddigon o Gyfraniadau YG ai peidio:

• Cael rhagolwg o Bensiwn y Wladwriaeth

Penderfynu a ydych am ychwanegu at eich Cyfraniadau YG os nad oes gennych ddigon ohonynt

Chi sydd i benderfynu a ydych am ychwanegu at unrhyw ddiffyg. Dylech gofio, fodd bynnag, bydd nifer y blynyddoedd cymwys y bydd eu hangen arnoch i gael Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth yn llawn yn lleihau i 30 ar gyfer pobl sy'n cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar 6 Ebrill 2010 neu ar ôl hynny, felly mae angen i chi feddwl yn ofalus a oes angen i chi ychwanegu at eich cyfraniadau ai peidio. Ar yr un pryd, bydd angen i chi gofio am yr effaith a gaiff peidio ag ychwanegu at eich cyfraniadau ar rai budd-daliadau profedigaeth - gweler yr adran nesaf ar hyn am fwy o wybodaeth.

Os nad ydych yn siŵr, efallai y gall Cyngor Ar Bopeth neu nifer o gyrff eraill sy'n cynnig eu gwasanaeth am ddim eich helpu - neu fe allech gysylltu ag ymgynghorydd ariannol (ond dylech gofio y gall y rhain godi tâl).

• Dod o hyd i'ch Swyddfa Cyngor ar Bopeth agosaf Opens new window
• Cael help a gwybodaeth am bensiynau

Budd-daliadau profedigaeth a blynyddoedd cymwys

Os byddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar 6 Ebrill 2010 neu ar ôl hynny, mae'n bwysig cofio y bydd eich hawl i fudd-daliadau profedigaeth (sy'n cael eu talu i briod neu i bartner sifil y sawl sydd wedi marw os yw dan oed Pensiwn y Wladwriaeth, ac yn seiliedig ar gyfraniadau Yswiriant Gwladol yr ymadawedig) yn aros yr un fath, sef hyd at 39 o flynyddoedd cymwys i fenywod a hyd at 44 o flynyddoedd cymwys i ddynion. Efallai y byddwch am gofio hyn wrth ystyried a ydych am ychwanegu at eich cyfraniadau Yswiriant Gwladol ai peidio.

• Budd-daliadau Profedigaeth

Dyddiadau cau ar gyfer ychwanegu at eich Cyfraniadau YG os nad oes gennych ddigon ohonynt

Fel arfer, os nad oes gennych ddigon o Gyfraniadau YG rhaid i chi ychwanegu atynt o fewn chwe blynedd i ddiwedd y flwyddyn dreth y maent yn cael eu talu ar ei chyfer - a gallwch wneud hyn hyd yn oed os ydych eisoes wedi cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth.

Er enghraifft, rhaid talu Cyfraniadau YG Dosbarth 3 gwirfoddol ar gyfer blwyddyn 2008-09 erbyn 5 Ebrill 2015. Ond efallai y bydd y gyfradd yn cynyddu os byddwch yn talu fwy na dwy flynedd ar ôl i'r flwyddyn dreth berthnasol ddod i ben.

Fodd bynnag, ceir rhai eithriadau, fel y disgrifir isod.

Cadw'ch taliadau i fynd yn y dyfodol

Os nad ydych yn gweithio nac yn cael credydau Cyfraniadau YG gallwch benderfynu gwneud cyfraniadau gwirfoddol rheolaidd er mwyn sicrhau y cewch well Pensiwn y Wladwriaeth neu Bensiwn y Wladwriaeth yn llawn pan fyddwch yn ymddeol.

Mae dwy brif ffordd o dalu Cyfraniadau YG Dosbarth 3, y ddwy ar sail ôl-ddyled:

• yn fisol gyda debyd uniongyrchol
• yn chwarterol drwy gael bil bob 13 wythnos (os ydych yn byw yn y DU) – gallwch dalu'r bil hwn yn y banc, yn Swyddfa'r Post neu drwy Girobanc
  

Gallwch lwytho'r ffurflenni priodol i lawr isod.

• Mynd i ffurflen CA5603 i dalu Cyfraniadau Yswiriant Gwladol gwirfoddol Opens new window
• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Talu cyfraniadau gwirfoddol am gyfnodau a dreuliwyd dramor

Os ydych chi'n byw dramor ac yn dymuno talu Cyfraniadau YG gwirfoddol neu'n dymuno talu cyfraniadau YG am gyfnod yn y gorffennol pan oeddech chi dramor, ceir rheolau arbennig.

• Ychwanegu at Gyfraniadau Yswiriant Gwladol os ydych chi'n byw dramor neu os ydych wedi byw dramor Opens new window

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Newidiadau i Bensiwn y Wladwriaeth o Ebrill 2010 ymlaen
• Newidiadau i Pensiwn y Wladwriaeth ar wefan y Gwasanaeth Pensiwn Opens new window
• Gwneud yn siur eich bod wedi rhoi'r gorau i dalu Yswiriant Gwladol