Gwefan llywodraeth y DU

Faint y gallwch chi ei gael?

Gallwch gael hyd at 80 y cant o'r hyn yr ydych yn ei dalu mewn gofal plant, at uchafswm o:

• £175 yr wythnos ar gyfer un plentyn
• £300 yr wythnos ar gyfer dau o blant neu fwy

Bydd y swm a gewch yn dibynnu ar eich incwm. Os bydd eich incwm yn isel, byddwch yn cael mwy o gredydau treth

Pa ofal plant sy'n gymwys?

Mae'n rhaid i chi ddefnyddio gofal plant cofrestredig neu gymeradwy y gellir ei ddarparu gan:

• warchodwr plant, meithrinfa, cynllun chwarae neu glwb sydd wedi'i gofrestru neu ei gymeradwyo
• ysgol, y tu allan i oriau ysgol ac ar safle'r ysgol
• gweithiwr cymdeithasol neu nyrs o asiantaeth
• gofalwr maeth cymeradwy

Sut i gael gwybod os yw eich darparwr gofal plant wedi'i gofrestru neu wedi'i gymeradwyo

Mae'n rhaid i chi sicrhau bod eich darparwr gofal plant wedi'i gofrestru neu wedi'i gymeradwyo gan un o'r canlynol:

• Ofsted yn Lloegr
• yr Arolygiaeth Safonau Gofal yng Nghymru
• y Comisiwn Rheoleiddio Gofal yn yr Alban
• Bwrdd neu Ymddiriedolaeth Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon

Dylech ofyn am gael gweld eu tystysgrif cofrestru.

Gellir cael rhagor o wybodaeth am yr hyn y mae Cyllid a Thollau EM yn ei olygu gyda gofal plant cymeradwy a chofrestredig yn y daflen 'Cymorth gyda chostau gofal plant'.

• llyfryn Cyllid a Thollau EM, 'Cymorth gyda chostau gofal plant' (WTC5) (PDF, 86K) Opens new window
• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Os mai perthynas sy'n gofalu am eich plentyn

Fel arfer ni allwch hawlio credydau treth ar gyfer gofal plant a ddarperir gan berthnasau hyd yn oed os ydynt wedi'u cofrestru neu wedi'u cymeradwyo. Gall perthynas fod yn un o'r canlynol i'ch plentyn:

• rhiant
• nain neu daid
• modryb neu ewythr
• brawd neu chwaer
• llys-riant

Yr eithriad i'r rheol hon yw pan fydd eich plentyn yn cael gofal gan berthynas sydd naill ai:

• yn warchodwr plant cofrestredig neu gymeradwy ac yn gofalu am eich plentyn y tu allan i gartref y plentyn
• neu'n ddarparwr gofal plant, wedi'i gymeradwyo o dan Gynllun Cymeradwyo Darparwyr Gofal Plant yn y Cartref yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon, sy'n gofalu am eich plentyn y tu allan i gartref y plentyn a'u bod hefyd yn gofalu am o leiaf un plentyn arall nad yw'n perthyn iddynt

Talebau gofal plant

Ni allwch wneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant:

• yr ydych yn eu talu gyda thalebau y mae eich cyflogwr yn eu rhoi i chi tuag at gost eich gofal plant
• y mae eich cyflogwr yn eu talu
• y mae eich awdurdod addysg lleol yn talu amdanynt fel sesiynau cyn-ysgol

Os yw eich cyflogwr yn cynnig talebau gofal plant i chi ac yr hoffech wybod a fyddai'n fanteisiol i chi gael y talebau neu wneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant drwy gredydau treth, gallwch ddefnyddio'r gyfrifiannell ar wefan Cyllid a Thollau EM. Ni fydd y canlyniadau'n hollol gywir bob amser, ond dylent roi syniad bras i chi p'un a fyddai'n fanteisiol i chi gyda'r talebau ai peidio.

• Cyfrifiannell talebau gofal plant yn erbyn credydau treth Opens new window

A allwch hawlio os nad ydych yn gweithio 16 awr yr wythnos?

Os ydych yn rhiant unigol

Os ydych yn rhiant sengl mae'n rhaid i chi weithio 16 awr neu fwy yr wythnos i wneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant.

Os ydych yn rhan o gwpl

Yn gyffredinol mae'n rhaid i chi a'ch partner weithio 16 awr neu fwy yr wythnos i wneud cais am gymorth. Dim ond un ohonoch sy'n gorfod gweithio 16 awr neu fwy os oes un ohonoch:

• yn sâl neu'n anabl ac yn hawlio budd-daliadau anabledd
• yn yr ysbyty
• yn y carchar - ar ganol dedfryd o garchar neu wedi'ch cadw mewn carchar yn aros prawf neu ddedfryd

Os ydych chi ar absenoldeb mamolaeth, tadolaeth neu absenoldeb mabwysiadu

Gallwch wneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant os ydych ar absenoldeb mamolaeth neu fabwysiadu am 39 wythnos neu lai a'ch bod yn arfer gweithio 16 awr yr wythnos neu fwy cyn mynd ar yr absenoldeb.

Oni fyddwch yn dychwelyd i weithio ar ôl 39 wythnos ni fyddwch yn gymwys mwyach. Mae'n bwysig eich bod yn dweud wrth Gyllid a Thollau EM oni fyddwch yn mynd yn ôl i weithio ar ôl 39 wythnos.

Gallwch hefyd wneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant am y pythefnos y byddwch ar absenoldeb tadolaeth.

• Sut mae absenoldeb mamolaeth, tadolaeth a mabwysiadu yn effeithio ar eich credydau treth Opens new window

Os ydych yn absennol oherwydd salwch

Gallwch wneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant os ydych yn absennol oherwydd salwch am 28 wythnos neu lai. Ond mae'n rhaid i chi fod wedi gweithio am o leiaf 16 awr yr wythnos cyn i chi fod yn absennol.

Oni fyddwch yn dychwelyd i weithio ar ôl 28 wythnos ni fyddwch yn gymwys mwyach. Mae'n bwysig eich bod yn dweud wrth Gyllid a Thollau EM oni fyddwch yn mynd yn ôl i weithio ar ôl 28 wythnos.

Sut i wneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant

Dim ond os ydych eisoes wedi trefnu eich gofal plant y gallwch wneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant. Ni chewch hawlio ymlaen llaw.

Os ydych yn gwneud cais newydd

Os ydych yn gwneud cais newydd am help gyda chostau gofal plant bydd angen i chi lenwi tudalen pedwar o'r ffurflen hawlio credydau treth.

Os ydych eisoes yn cael credydau treth

Efallai bydd eich amgylchiadau'n newid ac yn eich caniatáu i wneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant. Er enghraifft, efallai y cewch:

• ddychwelyd i weithio a dechrau talu am ofal plant
• newid eich darparwr gofal plant i un sydd wedi'i gymeradwyo neu wedi'i gofrestru

Ffoniwch Gyllid a Thollau EM i roi gwybod iddynt os bydd hyn yn digwydd.

Cysylltu â Chyllid a Thollau EM

Gallwch gysylltu â'r Llinell Gymorth Credydau Treth ar 0845 300 3900 neu ffôn testun 0845 300 3909 (ar agor rhwng 8.00 am a 8.00 pm, saith diwrnod yr wythnos ac eithrio ar Ddydd Nadolig, Gŵyl San Steffan a Dydd Calan).

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Cyfrifo costau gofal plant Opens new window
• Newidiadau i drefniadau gofal plant a chredydau treth Opens new window
• Mwy o wybodaeth am ofal plant