Gwefan llywodraeth y DU

Beth sy'n incwm trethadwy?

Mae incwm trethadwy'n cynnwys:

• enillion o weithio
• enillion o hunangyflogaeth
• y rhan fwyaf o incwm pensiynau (pensiynau'r Wladwriaeth, pensiynau cwmni a phersonol)
• llog ar y rhan fwyaf o gynilion
• incwm o gyfranddaliadau (difidendau)
• incwm rhent
• incwm a delir i chi o ymddiriedolaeth

Incwm anhrethadwy

Mae rhai mathau o incwm nad ydych byth yn talu treth arnynt. Mae'r rhain yn cynnwys rhai budd-daliadau penodol, incwm o gyfrifon di-dreth, Credyd Treth Gwaith ac enillion bond premiwm. Anwybyddir y ffynonellau hyn o incwm pan gyfrifir faint o Dreth Incwm y bydd yn rhaid i chi ei thalu.

• Manylion incwm trethadwy ac incwm anhrethadwy

Lwfansau di-dreth

Mae pawb, bron, sy'n byw yn y DU at ddibenion treth yn derbyn 'Lwfans Personol', sef swm o incwm trethadwy y gallwch ei ennill neu ei dderbyn bob blwyddyn yn ddi-dreth.

Yn y flwyddyn dreth gyfredol (2008-2009), y Lwfans Personol sylfaenol - neu'r swm di-dreth - yw £5,435. Efallai bod hawl gennych i lwfans personol uwch os ydych yn 65 oed neu'n hŷn.

Os ydych wedi'ch cofrestru'n ddall, neu yn methu gwneud unrhyw waith y mae gallu gweld yn hanfodol ar ei gyfer, gallwch hefyd hawlio'r Lwfans Person Dall di-dreth.

Dim ond ar yr incwm trethadwy sydd ar ben eich lwfansau di-dreth y mae Treth Incwm yn ddyledus.

• Gwybodaeth am Lwfansau Personol

• Cael gwybod am Lwfans Person Dall

Gostyngiadau a lwfansau sy'n gallu lleihau eich bil Treth Incwm

Os ydych yn gorfod talu Treth Incwm, mae nifer o lwfansau a gostyngiadau y gellir eu didynnu sy'n gallu lleihau eich bil treth. Maent yn cynnwys y canlynol:

• y Lwfans Pâr Priod - rhaid i'r gŵr, y wraig neu'r partner sifil fod wedi'u geni cyn 6 Ebrill 1935
• Gostyngiad Taliad Cynhaliaeth - rhaid i chi neu eich cyn gymar neu'ch cyn bartner sifil fod wedi'ch geni cyn 6 Ebrill 1935

Yn wahanol i lwfansau di-dreth, nid symiau o incwm y gallwch eu derbyn yn ddi-dreth mo'r rhain. Yn hytrach, symiau ydynt sy'n gallu gostwng eich bil treth.

Gostyngiadau a lwfansau treth i weithwyr neu gyfarwyddwyr

Os ydych chi'n weithiwr neu'n gyfarwyddwr efallai y gallech gael gostyngiad treth ar gostau yr ydych chi wedi eu talu

Treth ar fuddion cwmni

Os ydych chi'n gweithio ac yn derbyn buddion anariannol gan eich cyflogwr, efallai y bydd rhaid i chi dalu treth arnynt.

Buddion trethadwy

Mae buddion y bydd angen ichi dalu treth arnynt o bosibl yn cynnwys:

• ceir neu faniau'r cwmni
• tanwydd sy'n cael ei ddarparu ar gyfer eich cerbyd
• yswiriant meddygol
• lle i fyw
• benthyciadau ar gyfraddau llog isel

Faint o Dreth Incwm y byddwch yn ei thalu

Unwaith y bydd eich costau a ganiateir ac unrhyw lwfansau di-dreth wedi'u hystyried, cyfrifir faint o dreth y byddwch yn ei thalu trwy ddefnyddio gwahanol gyfraddau treth a chyfres o fandiau treth.

Band Treth Incwm	Cyfradd Treth Incwm ar incwm nad yw'n dod o gynilion	Cyfradd Treth Incwm ar gynilion	Cyfradd Treth Incwm ar ddifidendau
Cyfradd gychwynnol £1 i 32,320:	Ddim ar gael	10%	amh - gweler y band cyfradd sylfaenol
Cyfradd sylfaenol £1 i 36,000:	20%	20%	10%
Cyfradd uwch £36,001 ac uwch:	40%	40%	32.5%

Oherwydd bod y gyfradd Treth Incwm y byddwch yn ei thalu ar gynilion yn cael ei chyfrifo ar ôl i unrhyw incwm nad yw'n dod o gynilion gael ei ystyried, os yw'ch incwm nad yw'n dod o gynilion yn llai na'r gyfradd gychwynnol ar gyfer y terfyn cynilo (£2,320) - neu os mai cynilion a buddsoddiadau yw'ch unig ffynhonnell o incwm - trethir eich incwm cynilion ar y gyfradd gychwynnol o 10 y cant hyd at y terfyn.
Ond os oes gennych chi incwm nad yw'n cynnwys cynilion sy'n eich rhoi uwchben y gyfradd gychwynnol yn barod, caiff eich cynilion i gyd eu trethu ar y gyfradd sylfaenol o 20 y cant.

Cofiwch, mae'r band treth yn berthnasol i'ch incwm ar ôl i'ch lwfansau treth ac unrhyw ostyngiadau gael eu hystyried - chewch chi mo'ch trethu ar eich holl incwm. Mae 'incwm nad yw'n dod o gynilion' yn cynnwys incwm o gael eich cyflogi neu fod yn hunangyflogedig, incwm o'r rhan fwyaf o bensiynau ac incwm rhent.

Mae 'difidendau' yn golygu incwm o gyfranddaliadau mewn cwmnïau yn y DU.
Ychwanegir incwm o gynilion a difidendau at weddill eich incwm trethadwy ac fe'i trethir yn olaf. Golyga hyn eich bod yn talu treth ar y mathau hyn o incwm yn ôl eich band Treth Incwm uchaf.

Sut rydych yn talu Treth Incwm

Cesglir Treth Incwm drwy wahanol ffyrdd, yn dibynnu ar fath eich incwm a ph'un ai a ydych yn gyflogedig, yn hunangyflogedig neu'n ddi-waith. Dyma rai o'r ffyrdd y gellir casglu Treth Incwm:

• Talu Wrth Ennill (PAYE)
• Hunan Asesiad
• treth a ddidynnir 'yn y ffynhonnell' pan fydd treth yn cael ei didynnu o log eich banc/cymdeithas adeiladu cyn i'r llog gael ei dalu i chi
• mewn rhai achosion, taliadau untro

Os ydych chi'n gweithio, bydd eich cyflogwr yn tynnu treth drwy PAYE. Os ydych yn hunangyflogedig, byddwch yn gyfrifol am lenwi ffurflen dreth Hunanasesu a thalu eich treth eich hun.

• Ffyrdd o dalu Treth Incwm

Talu'r swm cywir o Dreth Incwm

Mae'n bwysig gwneud yn siŵr eich bod yn talu'r swm cywir o dreth incwm. Gallwch wneud hyn drwy edrych ar:

• gyfanswm eich incwm trethadwy
• eich gostyngiadau a lwfansau di-dreth
• eich cod treth cyfredol

Os ydych chi'n talu gormod o dreth, gallwch hawlio'r arian hwn yn ôl. Os ydych chi'n credu nad ydych chi'n talu digon, bydd angen i chi gysylltu â ni er mwyn newid eich cod treth.

• Rhagor o wybodaeth am godau treth

• Cael eich Treth Incwm yn gywir

Yswiriant Gwladol

Yn ogystal â thalu Treth Incwm ar eich cyflog, bydd yn rhaid i chi dalu cyfraniadau Yswiriant Gwladol (YG) hefyd. Mae cyfraniadau Yswiriant Gwladol yn cronni'ch hawl i rai budd-daliadau nawdd cymdeithasol penodol, gan gynnwys Pensiwn y Wladwriaeth. Mae'r nifer o gyfraniadau YG yr ydych yn eu talu'n dibynnu ar faint yr ydych yn ei ennill ac a ydych yn gyflogedig neu'n hunangyflogedig. Byddwch yn rhoi'r gorau i dalu cyfraniadau YG pan gyrhaeddwch oed ymddeol.

• Rhagor o wybodaeth am Yswiriant Gwladol

• Cael gwybodaeth am dreth ar enillion o gyflogaeth

• Manylion treth ar gyfer yr hunangyflogedig

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Gweld cyfraddau a lwfansau Treth Incwm hanesyddol Opens new window

• Canfod ai cyflogedig ynteu hunangyflogedig ydych chi

• Oes rhaid i chi dalu treth ar ol ymddeol?