Gwefan llywodraeth y DU

Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU

Gwasanaethau cyhoeddus i gyd yn un lle

Trefn llywio pennaf

Arian, treth a budd-daliadau

Arian, treth a budd-daliadau

Cynllunio'ch etifeddiaeth

Bydd cynllunio'ch materion ariannol o flaen llaw yn eich helpu i sicrhau y bydd y cyfan sydd gennych pan fyddwch yn marw yn mynd i ble bynnag yr ydych chi am iddo fynd. Gallai hyn eich helpu i ddarparu dyfodol ariannol sicr i'ch teulu

Gwneud ewyllys

Gwneud ewyllys yw'r cam cyntaf i sicrhau y bydd eich ystad yn cael ei rhannu yn unol â'ch dymuniadau.

Oni wnewch hynny, mae rheolau ar gyfer rhannu'ch ystad - sef Cyfraith Diewyllysedd - a allai olygu y gallai eich arian fynd i aelodau'r teulu nad oes mo'i angen, neu eich partner di- briod, neu bartner nad oes gennych bartneriaeth sifil ag ef/hi, yn derbyn dim.

Os gadewch bopeth i'ch partner priod neu bartner sifil, does dim Treth Etifeddu i'w thalu oherwydd fe'u hystyrir yn fuddiolwyr eithriedig.

Neu efallai y penderfynwch ddefnyddio'ch lwfans di-dreth i roi rhywfaint o'ch ystad i rywun arall, neu i ymddiriedolaeth deuluol (gweler yr adran ar 'Ymddiriedolaethau' isod).

Cydberchnogaeth a pherchnogaeth ar y cyd ar eiddo

Os ydych chi a'ch partner priod neu bartner sifil yn berchen ar eich cartref fel 'cyd-denantiaid' (joint tenants) bydd y partner a adewir ar ôl yn etifeddu'r cyfan o'r eiddo'n awtomatig.

Os ydych yn 'denantiaid ar y cyd' (tenants in common) mae'r ddau ohonoch yn berchen ar gyfran (hanner fel arfer) o'r eiddo a gallwch drosglwyddo'r hanner hwnnw fel y mynnoch.

Os ydych am newid y ffordd yr ydych yn berchen ar eich eiddo, bydd cyfreithiwr yn gallu rhoi cymorth ichi.

Rhoi eich cartref i'ch plant

Os ydych am roi eich cartref i'ch plant a chithau'n dal yn fyw, dylech gofio:

  • nad yw rhoddion i'ch plant - yn wahanol i roddion i'ch partner priod neu bartner sifil - wedi'u heithrio o'r Dreth Etifeddu oni fyddwch yn byw am saith mlynedd ar ôl eu rhoi
  • os byddwch yn parhau i fyw yno heb dalu rhent y farchnad yn llawn (y bydd eich plant yn talu treth arno), nid yw'n 'rhodd lawn' ond yn 'rhodd gyda budd amodol', a bydd yn parhau i gael ei drin fel rhan o'ch ystad, ac felly bydd rhaid talu Treth Etifeddu arno
  • o 6 Ebrill 2005 ymlaen efallai y bydd yn rhaid ichi dalu Treth Incwm ar y 'budd' a gewch o ddefnyddio'r eiddo yr oeddech yn berchen arno'n flaenorol (neu y rhoddoch yr arian i'w brynu) am ddim neu am bris isel
  • unwaith y byddwch wedi rhoi'ch cartref i'ch plant, nhw fydd yn berchen arno, mae'n dod yn rhan o'u hasedau nhw ac felly, os byddant yn ysgaru neu'n cael eu gwneud yn fethdalwyr, efallai y bydd yn rhaid ei werthu i dalu'r credydwyr neu i ariannu rhan o setliad yr ysgariad
  • os bydd eich plant yn gwerthu'ch cartref, a hwnnw heb fod yn brif gartref iddynt, bydd rhaid iddynt dalu Treth Enillion Cyfalaf ar unrhyw gynnydd yn ei werth

Symud i eiddo llai

Os penderfynwch symud i eiddo llai a rhoi'r elw a wnaethoch o werthu'r eiddo mwy i ffwrdd, gellir ystyried y rhoddion hyn yn:

  • 'drosglwyddiadau y gellid eu heithrio' (PETs) fel na fyddent yn drethadwy oni fyddwch yn marw o fewn saith mlynedd
  • rhan o'ch eithriad blynyddol mewn sypiau o £3,000 bob blwyddyn

Er enghraifft, os byddwch yn rhoi £10,000 i ffwrdd, bydd £3,000 wedi'i eithrio dan eich eithriad blynyddol a bydd £7,000 yn drosglwyddiad y gellid ei eithrio.

Ymddiriedolaethau

Efallai y byddwch yn penderfynu defnyddio ymddiriedolaeth i drosglwyddo asedau i fuddiolwyr, yn arbennig y rhai na allant ofalu am eu materion eu hunain ar y pryd.

Os penderfynwch ddefnyddio ymddiriedolaeth i roi rhywbeth i ffwrdd, mae hyn yn ei dynnu o'ch ystad, dim ond ichi beidio â'i ddefnyddio neu gael unrhyw fudd ohono. Ond cofiwch y byddwch o bosib yn gorfod talu Treth Etifeddu ar roddion i ymddiriedolaethau. Mae ymddiriedolaethau'n gymhleth ac mae'n werth cael cyngor proffesiynol arbenigol.

Rhyddhau ecwiti

Ffordd o ddefnyddio gwerth eich cartref i godi arian yw cynllun rhyddhau ecwiti masnachol. Mae hyn yn ddigon tebyg i gael morgais ar eich eiddo ond, yn hytrach na gwneud ad-daliadau misol, rydych yn ad-dalu'r arian pan fydd eich cartref yn cael ei werthu. Gallwch ddefnyddio'r cynlluniau hyn i wneud y canlynol:

  • prynu blwydd-dal i roi incwm rheolaidd ichi am oes
  • rhyddhau arian i fuddsoddi neu wario fel y mynnoch chi

Cyn defnyddio cynllun rhyddhau ecwiti masnachol, bydd angen cael cyngor arbenigol oherwydd mae peryglon ynghlwm:

  • pennir y gyfradd llog ar yr adeg yr ydych yn rhyddhau'r arian - os bydd gwerth eich cartref yn disgyn neu os na fydd yn codi digon, gallech fod mewn sefyllfa lle nad oes gennych unrhyw ecwiti yn eich cartref
  • os byddwch yn newid eich meddwl ar ôl cymryd y benthyciad, gallech wynebu cosbau sylweddol

Mwy o ddolenni defnyddiol

Yn yr adran hon...

Additional links

Allweddumynediad llywodraeth y DU