Gwefan llywodraeth y DU

Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU

Gwasanaethau cyhoeddus i gyd yn un lle

Trefn llywio pennaf

Arian, treth a budd-daliadau

Arian, treth a budd-daliadau

Ydych chi wedi talu gormod o dreth drwy Dalu Wrth Ennill?

Talu Wrth Ennill (PAYE - TWE) yw'r system a ddefnyddir gan gyflogwyr a darparwyr pensiwn i ddidynnu treth o'ch cyflog neu'ch pensiwn. Os ydych yn meddwl eich bod wedi talu gormod o Dreth Incwm drwy TWE, gallwch gymryd camau syml i gael ad-daliad.

Pryd y gallech chi fod wedi talu gormod o dreth drwy Dalu Wrth Ennill?

Mae Cyllid a Thollau EM yn rhoi cod treth i chi sy'n dangos i'ch cyflogwr neu'ch darparwr pensiwn faint o dreth i'w didynnu o'ch cyflog neu bensiwn cyn i chi gael eich talu. Fe welwch eich cod treth ar eich Hysbysiad Cod P2 (a anfonir atoch fel arfer ar ddechrau bob blwyddyn dreth), eich P45 neu ar eich slip cyflog neu bensiwn.

Efallai y byddwch wedi talu gormod o dreth:

  • os ydych wedi dechrau swydd newydd ac wedi cael cod treth brys am gyfnod
  • os oedd eich cyflogwr yn defnyddio'r cod treth anghywir
  • os oeddech yn gyflogedig am ran o'r flwyddyn yn unig
  • os ydych yn fyfyriwr ac ond wedi gweithio rhan o'r flwyddyn a heb lenwi ffurflen P38S
  • os oedd gennych fwy nag un swydd ar yr un pryd
  • os didynwyd arian o incwm arall (y codir treth arno fel arfer drwy eich cod TWE), er enghraifft, os oeddem ni wedi ceisio casglu'r dreth sy'n ddyledus ar gynilion neu incwm rhent drwy eich cod TWE ond roedd y swm a godwyd yn y cod yn rhy uchel
  • os oeddech wedi rhoi'r gorau i weithio a heb gael unrhyw enillion na budd-daliadau trethadwy am weddill y flwyddyn
  • os bu newid yn eich amgylchiadau - er enghraifft, os oeddech wedi ymddeol, wedi colli'ch swydd neu wedi mynd yn hunangyflogedig
  • os oeddech chi wedi codi eich pensiwn ar ffurf taliad unswm yn hytrach na swm bychan misol (gelwir hyn yn 'gymudo pensiynau bach'), gall cyfradd y dreth a dalwch ar y taliad unswm fod yn uwch na'r gyfradd sylfaenol a dalwch dros y flwyddyn, ac fe all hyn achosi gordaliad

Os ydych yn meddwl eich bod wedi talu gormod o dreth eleni

Bydd y modd y byddwch yn adhawlio treth eleni yn dibynnu ar eich amgylchiadau.

Os ydych yn gyflogedig

Dywedwch wrth swyddfa dreth eich cyflogwr pam eich bod yn meddwl eich bod wedi talu gormod o dreth drwy Dalu Wrth Ennill. Efallai y bydd popeth sydd arnynt ei angen i wirio'ch hawliad ganddynt yn barod. Os na, cewch wybod pa ddogfennau i'w hanfon. Efallai y cewch god treth newydd, a bydd unrhyw ad-daliad yn cael ei dalu gyda'ch cyflog.

Lwfans Ceisio Gwaith neu Fudd-dal Analluogrwydd trethadwy

Os ydych yn hawlio Lwfans Ceisio Gwaith neu Fudd-dal Analluogrwydd trethadwy:

  • ewch â Rhan 2 a Rhan 3 eich P45 i'ch Canolfan Byd Gwaith leol
  • cadwch ran 1A fel cofnod o'ch incwm

Os ydych yn hawlio Lwfans Ceisio Gwaith, bydd eich Canolfan Byd Gwaith yn talu'r ad-daliad ar ôl 5 Ebrill neu pan fyddwch yn stopio hawlio (pa un bynnag fydd gynharaf). Os ydych yn cael Budd-dal Analluogrwydd, cewch ad-daliad gan eich swyddfa dreth ar ôl 5 Ebrill.

Os ydych yn ddi-waith ond ddim yn hawlio Lwfans Ceisio Gwaith na Budd-dal Analluogrwydd trethadwy

Os ydych yn ôl yn y gwaith o fewn pedair wythnos:

  • rhowch Ran 2 a Rhan 3 eich P45 i'ch cyflogwr newydd
  • cadwch ran 1A fel cofnod o'ch incwm

Telir unrhyw ad-daliad gyda'ch cyflog.

Os ydych wedi bod yn ddi-waith am bedair wythnos, neu os ydych wedi ymddeol:

  • llenwch rannau perthnasol ffurflen P50 'Hawlio ad-daliad treth incwm'
  • anfonwch y ffurflen i'ch Swyddfa Dreth gyda Rhan 2 a Rhan 3 eich P45
  • cadwch ran 1A fel cofnod o'ch incwm

Bydd y swyddfa dreth yn anfon unrhyw ad-daliad atoch yn y post, ynghyd â P45 newydd os oes angen.

Os ydych chi wedi codi pensiwn ar ffurf taliad unswm (cymudo pensiynau bach)

Efallai y byddwch yn dewis codi eich pensiwn/pensiynau ar ffurf taliad unswm yn hytrach na swm bychan bob mis. Gelwir hyn yn 'gymudo pensiynau bach', a dim ond ar gyfer pensiynau bach y mae ar gael (ychydig o filoedd o bunnoedd). Gall cyfradd y dreth y byddwch yn ei thalu am y taliad unswm fod yn uwch na chyfradd sylfaenol y dreth byddwch yn ei thalu dros y flwyddyn.

Os ydych chi am wneud cais bydd angen i chi ddilyn y camau canlynol:

  • gofynnwch i'ch swyddfa dreth am ffurflen P53
  • llenwch y ffurflen gyda manylion eich amcangyfrif o incwm ar gyfer y flwyddyn
  • anfonwch y ffurflen i'ch swyddfa dreth gyda Rhan 2 a Rhan 3 eich P45
  • cadwch ran 1A fel cofnod o'ch incwm

Bydd y swyddfa dreth yn anfon unrhyw ad-daliad atoch yn y post.

Os ydych yn meddwl eich bod wedi talu gormod o dreth mewn blynyddoedd blaenorol

Gallwch ysgrifennu at eich swyddfa dreth leol. Dylech gynnwys dogfennau perthnasol am eich enillion yn ystod y flwyddyn dreth yr ydych yn hawlio ar ei chyfer, megis:

  • slipiau cyflog
  • P45, P60
  • gwybodaeth am hanes eich cyflogaeth a budd-daliadau

Bydd y Swyddfa Dreth yn ymchwilio i'ch ymholiad, yn cyfrifo faint sy'n ddyledus i chi ac yn anfon ad-daliad atoch yn y post neu drwy drosglwyddiad banc. Gallwch hawlio trethi a ordalwyd ar gyfer hyd at uchafswm o chwe blynedd cyn y flwyddyn dreth bresennol.

Mwy o ddolenni defnyddiol

Yn yr adran hon...

Additional links

Allweddumynediad llywodraeth y DU