Mae Hunanasesu yn golygu llenwi ffurflen dreth ar-lein neu ar bapur er mwyn rhoi gwybod i ni am eich incwm ac am eich enillion cyfalaf (elw ar werthu rhai asedau), neu i hawlio gostyngiadau neu lwfansau treth yn erbyn eich bil treth. Bydd Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi yn defnyddio'r ffigurau ar y ffurflen dreth i gyfrifo'ch bil treth, neu fe allwch chi ei gyfrifo eich hun.
Ceir gwahanol fathau o ffurflenni treth a gwahanol 'dudalennau atodol' y mae'n bosib y bydd angen i chi eu llenwi, yn dibynnu ar eich amgylchiadau. Ceir hefyd ddyddiadau cau ar gyfer anfon eich ffurflen dreth - a cheir taliadau cosb a llog os bydd yn cyrraedd yn hwyr.
Gallwch ffeilio'r rhan fwyaf o ffurflenni treth ar-lein - mae'r adran 'Manteision ffeilio ar-lein' yn egluro manteision y dull hwn.
Os ydych chi'n talu treth ar eich enillion neu ar eich pensiynau drwy Dalu Wrth Ennill bydd eich cyflogwr neu'ch darparwr pensiwn yn tynnu treth ar ran Cyllid a Thollau EM ac ni fydd yn rhaid i chi lenwi ffurflen dreth fel arfer. Yn yr achosion hyn, bydd Cyllid a Thollau EM fel arfer yn gofyn iddynt ddefnyddio'r system Talu Wrth Ennill i dynnu unrhyw dreth y gall fod yn ddyledus gennych ar Bensiwn y Wladwriaeth neu incwm trethadwy arall (ee incwm rhent a buddsoddiadau) hyd at lefel benodol.
Ond os yw'ch materion treth yn fwy cymhleth efallai y bydd angen i chi lenwi ffurflen dreth. Ceir hefyd rai amgylchiadau lle bydd angen i chi bob amser lenwi ffurflen dreth - er enghraifft os ydych chi'n hunangyflogedig, yn gyfarwyddwr cwmni neu'n ymddiriedolwr neu os byddwch yn cael incwm o dramor.
Dilynwch y ddolen isod i ddarllen y manylion llawn ynghylch pwy sy'n gorfod llenwi ffurflen dreth ac i gael gwybod mwy am y gwahanol fathau o ffurflenni treth.
Fel arfer, anfonir ffurflenni treth Hunanasesu ym mis Ebrill bob blwyddyn (neu rybudd i lenwi ffurflen dreth os byddwch yn ffeilio ar-lein). Os nad ydych wedi derbyn ffurflen ond yn meddwl y dylech fod yn llenwi un, cysylltwch â'ch Swyddfa Dreth. Cewch y manylion gan eich cyflogwr neu'ch darparwr pensiwn, neu gallwch chwilio ar-lein.
Gallwch ofyn am gael llenwi ffurflen dreth unrhyw bryd - er enghraifft, os oes arnoch eisiau hawlio gostyngiad neu eithriad treth penodol. Bydd Cyllid a Thollau EM yn anfon ffurflen atoch os oes angen. (Chewch chi ddim anfon ffurflen Hunanasesu heb gysylltu â Chyllid a Thollau EM yn gyntaf).
Os ydych chi newydd ddod yn hunangyflogedig, mae gan Gyllid a Thollau EM wybodaeth fanwl ar gael. Mae 'Ffurflenni treth os ydych chi'n hunangyflogedig neu mewn partneriaeth' yn dweud wrthych sut mae mynd ati i gofrestru'n hunangyflogedig - yna fe anfonir ffurflen dreth Hunanasesu atoch os oes angen.
Mae llawer o fanteision i ffeilio ar-lein - er enghraifft, bydd y meddalwedd yn cyfrifo unrhyw dreth sy'n daladwy yn awtomatig. Bydd gennych hefyd dri mis yn hwy i ffeilio'r ffurflen na phetaech yn defnyddio ffurflen bapur - bydd gennych tan 31 Ionawr ar ôl diwedd y flwyddyn dreth yn hytrach na'r 31 Hydref cyn hynny.
I gael mwy o wybodaeth am ffurflenni treth ar gyfer grwpiau penodol dilynwch y dolenni isod.