Gwefan llywodraeth y DU

Sut ydych yn talu treth ar incwm o gynilion

Mae incwm o gynilion yn cael ei ychwanegu at eich incwm arall a'i drethu (ar ôl rhoi cyfrif am eich lwfansau) fel a ganlyn:

• mae incwm o gynilion sy'n dod o fewn band y gyfradd ddechreuol o £2, 230 ar gyfer Treth Incwm yn cael ei drethu ar 10 y cant (er yn y rhan fwyaf o achosion mae'n debyg y bydd uwchben y terfyn hwn gan ei fod yn cael ei ychwanegu at eich incwm arall)
• mae incwm o gynilion sydd yn uwch na therfyn y gyfradd gychwyn o £2,230 ar gyfer Treth Incwm ond o fewn y band cyfradd sylfaenol o £34,600 yn cael ei drethu ar 20 y cant
• mae incwm o gynilion sy'n uwch na'r band Treth Incwm o £34,600 yn cael ei drethu ar 40 y cant
• os yw'n dod ar y naill ochr i fand treth, bydd y symiau perthnasol yn cael eu trethu yn ôl y cyfraddau ar gyfer pob band treth

Mae’r ffigyrau i gyd uchod yn gymwys i’r flwyddyn treth 2007-2008.

Treth a ddidynnir o'r llog cyn ichi ei dderbyn

Fel arfer mae treth ar gyfradd o 20 y cant wedi'i didynnu o incwm o gynilion cyn ichi ei dderbyn. Cadarnheir hyn gan y cofnod 'llog net' ar eich datganiad banc neu gymdeithas adeiladu.

Os yw'r cofnod yn dangos 'llog gros' yn unig (a dim 'llog net'), does dim treth wedi'i didynnu. Fel arfer rhaid ichi gofrestru i dderbyn llog gros - i gael mwy o wybodaeth am hyn darllenwch 'Os nad ydych yn talu treth' yn yr adran isod.

Hawlio treth yn ôl neu dalu treth ychwanegol ar log ar gynilion

Os nad ydych yn talu treth

Os yw lefel eich incwm yn golygu nad oes angen ichi dalu treth, gallwch lenwi ffurflen R85 i dderbyn llog heb fod y dreth wedi'i didynnu ohono. Os oes treth wedi'i didynnu o'ch llog, byddwch yn gallu ei hawlio'n ôl.

Os ydych yn talu treth ar y gyfradd gychwyn (10 y cant)

Byddwch wedi talu 20 y cant o dreth ar eich llog ac felly byddwch yn gallu hawlio rhywfaint o'r dreth yn ôl.

• Mwy am gael llog di-dreth ar gynilion a hawlio treth yn ôl

Os ydych yn talu treth ar y gyfradd sylfaenol (22 y cant)

Os ydych yn talu treth ar y gyfradd sylfaenol, does dim angen ichi wneud unrhyw beth. Does dim rhagor o dreth yn ddyledus er mai dim ond ar 20 y cant y didynnwyd treth.

Os ydych yn talu treth ar y gyfradd uwch

Os ydych yn talu treth ar y gyfradd uwch, rhaid ichi ddweud wrth eich Swyddfa Dreth faint o log yr ydych wedi'i dderbyn er mwyn iddynt allu casglu'r dreth ychwanegol sy'n ddyledus:

• os ydych yn llenwi ffurflen dreth Hunanasesiad fel arfer, bydd angen ichi ddatgan eich incwm o gynilion ar eich ffurflen
• os cwblhawyd ffurflen dreth gennych yn ystod blwyddyn dreth 2006-2007, ond eich bod yn awr yn talu'ch treth ar y gyfradd uwch trwy TWE (Talu Wrth Ennill - PAYE), bydd y dreth ychwanegol sy'n ddyledus ar eich cynilion hefyd yn cael ei chasglu drwy TWE yn seiliedig ar y wybodaeth ddiweddaraf sydd gan Gyllid a Thollau EM
• os nad ydych yn llenwi ffurflenni treth mwyach, efallai y bydd Cyllid a Thollau EM yn anfon Ffurflen Adolygu Treth (P810) atoch, a ddarperir fel arfer bob tair blynedd, i weld beth yw lefel eich cynilion ac unrhyw incwm arall nad yw'n cael ei drethu, ac wedyn yn addasu'ch cod treth (neu byddant yn gofyn ichi lenwi ffurflen dreth os oes raid)
• os nad ydych fel arfer yn llenwi ffurflen dreth ond wedi symud yn ddiweddar i'r band treth cyfradd uwch, rhaid ichi gysylltu â'ch Swyddfa Dreth a rhoi gwybod iddynt faint o incwm yr ydych yn ei gael o gynilion - byddant naill ai'n dweud wrthych am lenwi ffurflen dreth neu (os ydych yn gyflogedig neu'n derbyn pensiwn) efallai y byddant yn trefnu i gasglu'r dreth ychwanegol drwy TWE ac wedyn yn anfon y Ffurflen Adolygu Treth P810 atoch
  

• Deall Hunanasesiad

Os bydd eich cynilion neu incwm arall yn newid yn sylweddol

Ym mha fand treth bynnag yr ydych, os nad ydych fel arfer yn llenwi ffurflen dreth a bod newid sylweddol yn eich cynilion neu incwm arall, rhaid ichi gysylltu'n syth â'ch Swyddfa Dreth er mwyn iddynt weld a oes angen ichi dalu mwy neu lai o dreth. Trwy gysylltu â hwy yn gynnar:

• Manylion cyswllt ar gyfer pob Swyddfa Dreth Opens new window

Datgan incwm o gynilion ar eich ffurflen dreth

Os ydych yn llenwi ffurflen dreth Hunanasesiad bydd angen ichi ddangos (ar gyfer eich holl gynilion mewn banciau a chymdeithasau adeiladu):

• faint o log a gawsoch ar ôl didynnu treth - y swm 'net'
• faint o dreth a ddidynnwyd 'yn y ffynhonnell' cyn ichi dderbyn y taliad
• swm y ddau uchod - y swm 'gros' (cyn treth)

 Mae tri blwch gwahanol ar gyfer y wybodaeth hon.

Mae blwch arall i'w llenwi hefyd ar gyfer unrhyw log a gawsoch heb fod treth wedi'i didynnu.

Efallai y bydd eich banc/cymdeithas adeiladu yn anfon 'Tystysgrif o'r Dreth a Ddidynnwyd' neu gyfriflen atoch sy'n cynnwys y wybodaeth hon ar ddiwedd pob blwyddyn dreth (Ebrill 5). Os bydd angen hon arnoch a chithau heb ei derbyn, cofiwch ofyn. Yn aml hefyd gallwch gael y ffigurau y byddwch eu hangen o'ch paslyfr neu o ddatganiadau eich cyfrif.

(Os oes gennych gyfrif ar y cyd gyda phartner priod neu bartner sifil dylech ddatgan hanner yr incwm fel eich incwm chi. Dylai'r ail hanner gyfrif tuag at eu hincwm hwy.)

• Llenwi ffurflen dreth

Llog di-dreth ar gynilion mewn ISAs

Mae llog a geir o ISAs arian yn ddi-dreth. O ganlyniad, does dim treth yn cael ei didynnu yn y ffynhonnell.

• Buddsoddi gydag ISAs

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Cael gwybod a oes angen i chi lenwi ffurflen dreth Hunanasesiad
• Sut mae ffeilio eich ffurflen dreth ar-lein
• Cynlluniau cynilo arian a chyfrifon i blant
• Rheoli arian