Gwefan llywodraeth y DU

Gweld y cerbyd am y tro cyntaf

Gwnewch yn siŵr fod y gwerthwr naill ai'n berchen ar y cerbyd neu fod ganddo hawl i'w werthu, gan ystyried y canlynol:

• byddwch yn wyliadwrus o rifau ffôn symudol – mae'n anodd iawn dod o hyd i'w perchnogion
• cadwch lygad am hysbysebion sy'n cynnig rhif ffôn ac amser penodol i chi ffonio – gallai fod yn flwch ffôn
• trefnwch i gael gweld y cerbyd yng ngolau dydd yng nghartref y gwerthwr ac nid mewn man cyhoeddus
• sicrhewch fod y gwerthwr yn gyfarwydd â'r cerbyd ac yn gwybod sut mae popeth yn gweithio

Beth i chwilio amdano wrth archwilio'r cerbyd

Sicrhewch fod dogfennau a manylion y cerbyd yn gywir. Gwnewch yn siŵr eich bod yn fodlon bod popeth fel y dylai fod.

Y cerbyd

Edrychwch yn fanwl ar y cerbyd a gwnewch yn siŵr eich bod yn fodlon â'i gyflwr. Meddyliwch am y canlynol:

• a yw'r injan wedi cael ei newid mewn unrhyw fodd
• gwnewch yn siŵr bod y cloeon i gyd yn agor gyda'r un allwedd – bydd lladron yn newid cloeon sydd wedi cael eu difrodi
• chwiliwch am arwyddion o fynediad drwy rym
• edrychwch a yw'r cap sy'n cloi'r twll petrol wedi cael ei orfodi ar agor, neu a oes un newydd wedi'i osod yn lle'r hen un

Manylion y cerbyd

Ar ôl penderfynu pa fath o gerbyd a pha fodel y mae gennych ddiddordeb ynddo, canfyddwch ble mae rhif adnabod y cerbyd (VIN) ar y cerbyd hwnnw. O wneud hynny byddwch yn gwybod ble i edrych i weld a yw'r rhif yn gywir. Cofiwch hefyd:

• wneud yn siŵr bod rhif adnabod y cerbyd yn cyfateb i'r rhif ar dystysgrif cofrestru'r cerbyd (V5C)
• chwilio am arwyddion o ddifrod neu addasiadau o gwmpas y rhif
• gwneud yn siŵr bod rhif adnabod y cerbyd neu'r rhif cofrestru sydd wedi'i ysgythru ar y ffenestr yn cyfateb i'r rhif ar y dystysgrif cofrestru a'r platiau rhif
• edrych a yw'r holl ysgythriadau ar y ffenestr yr un fath â'i gilydd, gan gynnwys y goleuadau blaen, y goleuadau ôl a'r to haul
• sicrhau bod rhif yr injan yn cyfateb i'r rhif ar y dystysgrif cofrestru
• tynnu unrhyw sticeri yn rhydd, os oes rhai – gellir eu defnyddio i guddio ysgythriad

Os nad yw'r rhif ar y cerbyd, gofynnwch pam.

Mae gan y cerbyd rif cofrestru 'Q'

Mae rhif cofrestru 'Q' yn golygu:

• nad yw oedran neu fanylion y cerbyd yn hysbys
• ei bod yn bosib bod y cerbyd wedi cael ei ailadeiladu o hen ddarnau neu ddarnau newydd
• ei bod yn bosib bod y cerbyd wedi'i fewnforio heb brawf o oedran y cerbyd

Dylai'r dystysgrif cofrestru ddweud pam mae'r cerbyd wedi'i gofrestru â rhif cofrestru 'Q'.

Tystysgrif cofrestru'r cerbyd

Os byddwch yn penderfynu prynu cerbyd gwnewch yn siŵr fod gan y sawl sy'n ei werthu hawl i wneud hynny, gan nad yw'r dystysgrif cofrestru yn brawf eu bod yn berchen ar y cerbyd.

Gwnewch yn siŵr fod gennych y dystysgrif cofrestru a'i bod yn cyfateb i fanylion y cerbyd.

Darllenwch y dystysgrif cofrestru a gwneud yn siŵr eich bod yn fodlon bod y dystysgrif yn ddilys. Gallwch weld marc dŵr DVLA ar y dystysgrif drwy ei dal at y golau. Gallwch hefyd ffonio DVLA ar 0870 241 1878 cyn i chi brynu'r cerbyd i wneud yn siŵr bod y dystysgrif cofrestru yn ddilys.

Cadwch lygad am dystysgrifau cofrestru sydd wedi'u dwyn. Mae DVLA wedi darparu ystod o rifau cyfresol tystysgrifau cofrestru y mae'n gwybod sydd wedi cael eu dwyn. Os dewch ar draws tystysgrif â rhif cyfresol rhwng BG8229501 a BG9999030 neu rhwng BI2305501 a BI2800000, peidiwch â phrynu'r cerbyd a chysylltwch â'r heddlu.

Os na allwch ddod o hyd i rif cyfresol neu os yw'n edrych fel petai rhywun wedi'i addasu neu ei newid, neu os mai dim ond rhan o'r dystysgrif cofrestru a gynigir gyda'r cerbyd, ni ddylech brynu'r cerbyd.

Gofyn i rywun arall archwilio'ch cerbyd ar eich rhan

I'ch helpu i benderfynu a ddylech brynu'r cerbyd, gallwch hefyd ystyried:

• mynd ag archwilydd annibynnol cymwys gyda chi i archwilio'r cerbyd
• ffonio DVLA ar 0870 241 1878 i wneud yn siŵr bod manylion y cerbyd yn gywir
• gwneud ymholiadau gyda chwmnïau preifat sy'n archwilio cerbydau i wneud yn siŵr nad oes arian yn ddyledus ar y cerbyd

• Gwasanaethau archwilio cerbyd