Gwefan llywodraeth y DU

Pryd y mae angen HOS

Dylech wneud datganiad HOS:

• os yw’ch cerbyd yn cael ei gadw oddi ar y ffordd oherwydd ei fod yn cael ei drwsio neu ei fod wedi methu’r prawf MOT neu am nad yw'n cael ei ddefnyddio
• os nad ydych yn adnewyddu'ch disg treth a'ch bod yn cadw'r cerbyd oddi ar y ffordd
• os ydych yn gwneud cais am ad-daliad ac yn cadw’r cerbyd oddi ar y ffordd
• bob 12 mis os ydych yn parhau i gadw’ch cerbyd oddi ar y ffordd
• ymlaen llaw os yw’ch cerbyd yn mynd i gael ei gadw oddi ar y ffordd ym Mhrydain Fawr pan fyddwch chi dramor

Mae HOS yn berthnasol i bob dosbarth treth gan gynnwys cerbydau hanesyddol a cherbydau i bobl anabl.

Pryd i wneud cais

Gwnewch ddatganiad HOS cyn gynted ag y bydd eich cerbyd yn cael ei dynnu oddi ar y ffordd.

Os yw eich treth neu HOS yn dod i ben ddiwedd y mis, gwnewch HOS o’r pumed o’r mis ymlaen.

Ni ellir ôl-ddyddio HOS.

• Sut i wneud datganiad HOS

Pan nad oes angen HOS

Nid oes angen HOS:

• os ydych yn gwerthu’r cerbyd
• os ydych yn sgrapio’r cerbyd neu’n ei roi i ddeliwr sgrap
• os yw’ch cwmni yswiriant yn dweud bod y cerbyd wedi’i ddifrodi’n llwyr
• os ewch â’r cerbyd dramor am byth
• os byddwch yn gwneud cais am ad-daliad treth cerbyd a ddim yn cadw’r cerbyd
• os cafodd eich cerbyd ei drethu ddiwethaf cyn 31 Ionawr 1998

Edrychwch pryd y mae eich HOS yn dod i ben

Gallwch holi am y dyddiad y bydd eich HOS yn dod i ben drwy wneud 'ymholiad am gerbyd' ar-lein. Nodwch rif cofrestru a gwneuthuriad eich cerbyd.

• Gwneud ymholiad am gerbyd ar-lein Opens new window

Y cerbyd wedi methu’r prawf MOT neu’r dystysgrif yswiriant heb gyrraedd

Os ydych yn bwriadu adnewyddu eich treth cerbyd, dylech wneud hynny cyn i’ch disg treth gyfredol ddod i ben. Ond, nid yw hyn bob amser yn bosib os ydych yn aros am yswiriant neu os yw’ch cerbyd wedi methu'r MOT.

Byddwch yn cyflawni trosedd os byddwch yn defnyddio’ch cerbyd neu'n ei gadw ar y ffordd gyhoeddus heb ddisg treth gyfredol. Os na allwch gael disg treth, rhaid i chi dynnu'ch cerbyd oddi ar y ffordd.

Tra bydd eich cerbyd oddi ar y ffordd, bydd gennych 14 diwrnod i gael disg treth neu wneud datganiad HOS.

Gyrru'r cerbyd i gael prawf MOT pan fydd HOS mewn grym

Gallwch yrru'ch cerbyd yn ôl ac ymlaen i orsaf brofi MOT am brawf sydd wedi ei drefnu ymlaen llaw gyhyd â'i fod wedi ei yswirio’n ddigonol.

Y ceidwad cofrestredig wedi marw

Gall y person sy’n gyfrifol am faterion yr ymadawedig wneud datganiad HOS os yw’r cerbyd yn cael ei dynnu oddi ar y ffordd.

• Rhoi gwybod i DVLA am brofedigaeth

Y cerbyd wedi bod mewn damwain - yn ansicr beth y mae'r cwmni yswiriant yn bwriadu'i wneud

Efallai y byddwch am adael y disg treth ar y cerbyd os yw’n debygol y bydd yn cael ei drwsio. Os yw’n debygol y bydd y cwmni yswiriant yn dweud nad oes modd adfer y cerbyd, y cwmni yswiriant fydd yn gyfrifol am wneud datganiad HOS pan fydd yn cymryd meddiant o'r cerbyd. Gallwch hawlio ad-daliad am unrhyw fisoedd llawn sydd ar ôl ar y dreth cerbyd.

• Sut i wneud cais am ad-daliad ar dreth cerbyd

Prynu cerbyd sydd â datganiad HOS arno

Os byddwch yn cadw’r cerbyd oddi ar y ffordd, bydd angen i chi wneud datganiad HOS unwaith mai chi fydd y ceidwad cofrestredig. Bydd yr HOS blaenorol yn dod i ben ar y dyddiad pan fyddwch yn prynu’r cerbyd.

Defnyddio neu gadw cerbyd ar ffordd gyhoeddus

Ffordd a gynhelir gan arian cyhoeddus yw ffordd gyhoeddus, gan gynnwys y lleiniau glas a’r tir sy’n ffinio â’r ffordd. Cysylltwch â’ch awdurdod lleol os oes gennych unrhyw amheuaeth am ardal lle rydych am barcio’ch cerbyd.

Newid cyfeiriad

Does dim angen cyfeiriad ar yr Asiantaeth Trwyddedu Gyrwyr a Cherbydau at ddibenion HOS. Ond, gwnewch yn siŵr bod eich tystysgrif cofrestru (V5C) yn cynnwys yr wybodaeth ddiweddaraf i sicrhau eich bod yn cael ffurflen atgoffa pan fo'ch HOS ar fin dod i ben.

• Newid eich enw a'ch cyfeiriad ar eich tystysgrif gofrestru

Cerbyd dramor dros dro

Allwch chi ddim gwneud datganiad HOS os yw’ch cerbyd y tu allan i Brydain Fawr. Bydd angen i’r cerbyd arddangos disg treth ddilys.

• Sut i drethu
• Mynd a cherbyd allan o'r DU dros dro neu'n barhaol