Gwefan llywodraeth y DU

Pryd y mae angen HOS

Mae HOS yn berthnasol i bob dosbarth treth, gan gynnwys cerbydau hanesyddol a cherbydau i bobl anabl.

Bydd angen i chi wneud datganiad HOS:

• os yw’ch cerbyd yn cael ei gadw oddi ar y ffordd oherwydd ei fod yn cael ei drwsio neu ei fod wedi methu’r prawf MOT, neu am nad yw'n cael ei ddefnyddio
• os nad ydych yn adnewyddu'ch treth a'ch bod yn cadw'r cerbyd oddi ar y ffordd
• os ydych yn gwneud cais am ad-daliad treth cerbyd ac yn cadw’r cerbyd oddi ar y ffordd
• bob 12 mis os ydych yn parhau i gadw’ch cerbyd oddi ar y ffordd
• ymlaen llaw os yw’ch cerbyd yn mynd i gael ei gadw oddi ar y ffordd ym Mhrydain Fawr pan fyddwch chi dramor

Pryd i wneud cais

Gwnewch ddatganiad HOS cyn gynted ag y bydd eich cerbyd yn cael ei dynnu oddi ar y ffordd. Cewch wneud datganiad HOS o’r pumed diwrnod yn y mis y daw’ch disg treth gyfredol neu’r HOS i ben. Ni ellir ôl-ddyddio HOS.

• Sut i wneud datganiad HOS

Pan nad oes angen HOS

Nid oes angen HOS:

• os ydych yn gwerthu’r cerbyd
• os ydych yn sgrapio’r cerbyd neu’n ei roi i ddeliwr sgrap
• os yw’ch cwmni yswiriant wedi penderfynu bod y cerbyd y tu hwnt i'w adfer
• os ydych yn mynd â’r cerbyd dramor am byth
• os byddwch yn gwneud cais am ad-daliad treth cerbyd a ddim yn cadw’r cerbyd
• os cafodd eich cerbyd ei drethu ddiwethaf cyn 31 Ionawr 1998

Edrych pryd y mae eich HOS yn dod i ben

Gallwch holi am y dyddiad y bydd eich HOS yn dod i ben drwy ddefnyddio'r gwasanaeth 'ymholiad am gerbyd' ar-lein. Nodwch rif cofrestru a gwneuthuriad eich cerbyd.

• Gwneud ymholiad am gerbyd ar-lein Opens new window

Gyrru'r cerbyd i gael prawf MOT pan fydd HOS mewn grym

Gallwch yrru'ch cerbyd i orsaf brofi MOT ac oddi yno ar gyfer prawf sydd wedi ei drefnu ymlaen llaw, ar yr amod ei fod wedi ei yswirio’n ddigonol.

Y ceidwad cofrestredig wedi marw

Os yw’r cerbyd yn cael ei dynnu oddi ar y ffordd, gall y sawl sy’n gyfrifol am faterion yr ymadawedig wneud datganiad HOS.

• Rhoi gwybod i DVLA am brofedigaeth

Y cerbyd wedi bod mewn damwain - beth y mae'r cwmni yswiriant yn bwriadu'i wneud?

Os yw’n debygol y bydd y cerbyd yn cael ei drwsio, efallai y byddwch am adael y ddisg treth arno. Os yw'n debygol na fydd yn bosib adfer y cerbyd, dylech drefnu â'r cwmni yswiriant ble caiff y cerbyd ei gadw.

Os caiff y cerbyd ei gadw ar y ffordd gyhoeddus, bydd yn rhaid parhau i drethu'r cerbyd ac arddangos disg treth ddilys arno.

Er mwyn clirio'ch hun rhag unrhyw atebolrwydd ar gyfer y cerbyd, bydd yn rhaid i chi lenwi ffurflen V5C/3.

Defnyddio neu gadw cerbyd ar ffordd gyhoeddus

Ffordd a gynhelir gan arian cyhoeddus yw ffordd gyhoeddus, gan gynnwys y lleiniau glas a’r tir sy’n ffinio â’r ffordd. Cysylltwch â’ch awdurdod lleol os oes gennych unrhyw amheuaeth am ardal lle rydych am barcio’ch cerbyd.

• Cynghorau lleol

Newid cyfeiriad

Does dim angen cyfeiriad ar yr Asiantaeth Trwyddedu Gyrwyr a Cherbydau at ddibenion HOS. Ond, gwnewch yn siŵr bod eich tystysgrif cofrestru (V5C) yn cynnwys yr wybodaeth ddiweddaraf i sicrhau y cewch ffurflen atgoffa pan fo'ch HOS ar fin dod i ben.

• Newid eich enw a'ch cyfeiriad ar eich tystysgrif gofrestru

Cerbyd dramor dros dro

Allwch chi ddim gwneud datganiad HOS os yw’ch cerbyd y tu allan i Brydain Fawr. Bydd angen i’r cerbyd arddangos disg treth ddilys.

• Sut i drethu eich cerbyd

• Mynd a cherbyd allan o'r DU dros dro neu'n barhaol