Gwefan llywodraeth y DU

Newid yn eich gofynion o ran bwyd

Y prif reswm dros ennill pwysau a hynny'n gysylltiedig ag oedran yw bod y gyfradd llosgi calorïau mewn bwyd a diod, sef eich cyfradd fetabolig, yn arafu gydag oedran. Bydd y calorïau ychwanegol yn troi'n fraster ychwanegol dros amser oni wnewch chi newid eich deiet neu wneud mwy o ymarfer.

Faint o fwyd ddylech chi ei fwyta?

Mae ennill pwysau’n ymwneud â faint o egni a gymerwch i’ch corff a faint o egni y bydd eich corff yn ei ddefnyddio. Er mwyn colli pwysau, bydd angen i chi gymryd llai o egni (calorïau) i’ch corff o fwyd a diod nag a ddefnyddir gan eich corff mewn gweithgareddau corfforol. Cofiwch y bydd angen llai o galorïau arnoch yn eich 50au a’ch 60au o’i gymharu â’ch 30au.

Mae faint o fwyd y gallwch ei fwyta heb roi pwysau ymlaen yn gysylltiedig hefyd â faint o ymarfer yr ydych yn ei wneud. Mae gweithgareddau corfforol yn llosgi calorïau, felly gall hyn eich helpu i golli pwysau

• Bwyta'n iach (adran iechyd a lles - cyffredinol)

Rheoli eich pwysau gyda deiet cytbwys

Efallai y bydd yn rhaid ichi gymryd llai o galorïau a sicrhau eich bod yn aros yn gorfforol weithgar. Nid yw'n syniad da mynd ar ddeiet gwirion. Gall hynny wneud y gwaith o reoli'ch pwysau yn galetach byth yn yr hirdymor.

I gael y gorau allan o'ch deiet:

• bwytewch bum dogn o ffrwythau a llysiau bob dydd o leiaf
• seiliwch eich prydau ar fwydydd starts megis bara, tatws, reis neu basta
• yfwch ddigon o ddŵr a pheidiwch ag yfed diodydd melys llawn siwgr – byddwch yn wyliadwrus am y siwgr cudd a ychwanegir at nifer o ddiodydd meddal
• bwytewch lai o fwydydd a diodydd sy’n cynnwys llawer o siwgr, neu frasterau dirlawn – fel menyn
• dewiswch gig, dofednod a chynnyrch llaeth braster is
• bwytewch fwy o bysgod – anelwch am ddau ddogn yr wythnos, gan gynnwys un dogn o bysgod olewog megis eog, tiwna ffres, macrell, sardinau neu frithyll
• yfwch lai o alcohol
• peidiwch â bwyta mwy na 6g o halen y dydd – ceisiwch beidio â'i ychwanegu at eich bwyd a gwyliwch allan am halen ychwanegol mewn bwydydd wedi'u prosesu a phrydau parod
• ceisiwch beidio â hepgor prydau bwyd, yn enwedig brecwast
• bwytewch amrywiaeth o fwydydd i sicrhau eich bod yn cael yr holl faetholion y mae eu hangen ar eich corff

• Pwysau iach (adran iechyd a lles - cyffredinol)

Cysylltiadau rhwng deiet, ymarfer ac iechyd

Gwneud mwy o weithgarwch corfforol o bosibl yw'r allwedd i reoli eich pwysau wrth ichi heneiddio. Mae bwyta deiet cytbwys, peidio â gorfwyta a bwyta'r bwydydd iawn yn bwysig.

Mae ymchwil yn dangos, er enghraifft, bod cysylltiad rhwng deiet a llawer o glefydau difrifol, megis canser a chlefyd coronaidd y galon. Trwy gerdded yn rheolaidd, rydych yn lleihau cyfradd eich dirywiad corfforol 50 y cant.

Mae'r arbenigwyr yn argymell hanner awr o ymarfer cymedrol bum gwaith yr wythnos. Gall yr holl ymarfer gael ei wneud mewn un hanner awr, neu ei rannu'n gyfnodau byrrach o weithgarwch drwy gydol y diwrnod.

Cofiwch, cyn newid eich deiet neu ddechrau ar drefn ymarfer newydd, mae'n syniad da siarad â'ch meddyg.

• Aros yn gorfforol weithgar

Darllen defnyddiol

Mae’r Adran Iechyd yn cyhoeddi llyfryn ‘Eich pwysau, Eich iechyd’ sy’n cynnwys gwybodaeth am sut i reoli eich pwysau.

• llyfryn ‘Eich pwysau, Eich iechyd oddi ar y we' Opens new window

Mae Sefydliad Prydeinig y Galon yn cyhoeddi cyfres o daflenni a llyfrynnau, gan gynnwys 'Eating for Your Heart', 'So You Want to Lose Weight for Good', 'Get Active' a 'Put Your Heart into Walking'.

Cysylltwch â'r llinell gymorth i gael manylion ar 0845 708 070, o 9.00 am i 5.00 pm ar ddydd Llun, dydd Mawrth a dydd Gwener; o 8.00 am i 6.00 pm ar ddydd Mercher a dydd Iau.

• Sefydliad Prydeinig y Galon Opens new window

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Bwyta'n dda i bobl hŷn ar wefan yr Asiantaeth Safonau Bwyd Opens new window