Gwefan llywodraeth y DU

Asid ffolig

Os ydych yn feichiog neu'n bwriadu cael babi, argymhellir eich bod yn dechrau cymryd 400 microgram (mcg) o asid ffolig bob dydd, mor fuan â phosib. Dylech barhau i wneud hyn nes byddwch wedi bod yn feichiog am 12 wythnos. Dywedir bod y fitamin hwn yn lleihau'r risg o spina bifida.

Os oes gennych ddiabetes, epilepsi neu glefyd coeliag mae'n bosib y bydd angen i chi gael dogn uwch o asid ffolig. Bydd eich meddyg neu'ch bydwraig yn gallu eich cynghori.

• Mwy o wybodaeth am asid ffolig gan NHS Choices Opens new window
• Gwefan Cymdeithas Spina Bifida a Hydrocephalus Opens new window

Beth i'w fwyta

Pan fyddwch yn feichiog, neu'n ceisio beichiogi, dylai eich deiet gynnwys digon o brotein, ffeibr, calsiwm, haearn a mineralau a fitaminau eraill. Gellir dod o hyd i'r rhain yn y bwydydd canlynol:

• ffrwythau a llysiau (dylech geisio bwyta o leiaf pum dogn o ffrwythau a llysiau bob dydd)
• bwydydd starts megis bara, pasta, reis a thatws
  
• cynnyrch llaeth megis llaeth, caws a iogwrt
  
• cyw iâr a chig heb ormod o fraster
  
• bara grawn cyflawn a chorbys
  
• pysgod - ddwywaith yr wythnos (ceisiwch gynnwys pysgod olewog fel sardîns, macrell a thiwna)

Peidiwch â bwyta pysgod olewog fwy na dwywaith yr wythnos, yn enwedig tiwna ffres, sy'n uchel mewn mercwri ac sy'n gallu niweidio system nerfol y babi.

Diffyg haearn - sut mae ei osgoi

Gall menywod beichiog ddioddef o ddiffyg haearn felly mae'n bwysig bwyta digon o fwydydd sy'n llawn haearn. Bydd cael digon o fitamin C drwy fwyta ffrwythau a llysiau ac yfed sudd yn cynorthwyo'ch corff i amsugno haearn. Os ydy'ch lefelau haearn yn isel, bydd eich meddyg neu'ch bydwraig yn eich cynghori i gymryd haearn atodol. Bydd y bwydydd canlynol yn eich helpu i gadw'ch lefelau haearn yn arferol:

• cig coch
  
• corbys
  
• bara
  
• llysiau deiliog gwyrdd tywyll
  
• bwydydd sitrws
  
• grawnfwydydd brecwast gyda fitaminau a mineralau ychwanegol
  

Bwydydd a diodydd i'w hosgoi

Gall rhai bwydydd na fydd fel arfer yn gwneud niwed arwain at broblemau yn ystod beichiogrwydd. I fod yn siŵr, dylech osgoi'r canlynol:

• pâté (gan gynnwys pâté llysiau)
• cawsiau meddal wedi'u haeddfedu gan lwydni (Brie, Camembert, caws gafr, ayb)
  
• llaeth heb ei basteureiddio (sy'n gallu cynnwys salmonela)
  
• iau/afu neu gynhyrchion sy'n cynnwys iau/afu (oherwydd ei fod yn uchel mewn Fitamin A)
  
• siarc, pysgodyn cleddyf a marlin (maent yn cynnwys lefelau uchel o fercwri)
  
• gormod o gaffein (dim mwy na tair cwpanaid o goffi, neu chwe chwpanaid o de bob dydd - mae caffein yn ymyrryd â'r modd y mae haearn yn cael ei amsugno o fwyd)
  
• alcohol (os byddwch yn yfed alcohol, yna dim mwy na 1 neu 2 uned, unwaith neu ddwy yr wythnos)
  
• wyau amrwd a bwydydd sy'n cynnwys wyau amrwd neu wyau sydd heb eu coginio'n llwyr (eto i osgoi salmonela)
  
• os oes gennych chi neu dad y babi hanes teuluol o alergedd megis clwy'r gwair, asthma neu ecsema, yna dylech osgoi bwyta cnau daear a chynhyrchion cnau daear

Er bod iau/afu yn ffynhonnell dda o haearn, dylai menywod beichiog osgoi ei fwyta oherwydd ei fod yn uchel mewn Fitamin A.

• Alcohol ac ysmygu yn ystod beichiogrwydd

Ymarfer corff yn ystod beichiogrwydd

Mae'n syniad da gwneud ymarfer corff ysgafn yn ystod eich beichiogrwydd gan fod rhoi genedigaeth yn waith corfforol a byddwch mewn gwell sefyllfa i ddelio â hynny os ydych wedi bod yn cadw'n heini. Bydd ymarfer corff hefyd yn gwella eich cylchrediad, sy'n dda i chi ac i'r babi.

Mae nofio'n ffordd dda o gadw'n heini yn ystod beichiogrwydd, ac mae hynny'n wir am gerdded hefyd. Byddai nofio am ddim ond deg munud yn eich pwll nofio lleol neu gerdded am 30 munud yn ddelfrydol.

Fodd bynnag, cymrwch ofal rhag ei gorwneud hi. Ni ddylai curiad eich calon byth fynd yn uwch na 140 curiad y funud, a dylech yfed digon o ddŵr er mwyn osgoi mynd yn ddadhydredig. Dylech hefyd osgoi gwneud ymarfer corff mewn tywydd poeth iawn, oherwydd nid oes gan eich babi ffordd o gael gwared ar wres diangen.

Os ydych chi'n dymuno gwneud ymarfer corff yn ystod eich beichiogrwydd, holwch eich meddyg yn gyntaf.

Cyswllt ag anifeiliaid yn ystod beichiogrwydd

Dylech osgoi rhai anifeiliaid ac ambell gynnyrch sy'n gysylltiedig ag anifeiliaid pan fyddwch yn feichiog.

Mae carthion cathod yn gallu cynnwys clefyd a allai niweidio eich babi, felly:

• dylech osgoi gwagio bocs baw'r gath, ond os oes rhaid i chi wneud hynny dylech wisgo menig rwber y gellir eu taflu ar ôl eu defnyddio
  
• glanhewch focs baw'r gath drwy ei roi i socian mewn dŵr berwedig am ddeg munud
  
• dylech osgoi dod i gysylltiad agos â chathod sâl
  
• gwisgwch fenig wrth arddio - hyd yn oed os nad oes gennych chi gath - rhag ofn fod y pridd wedi ei halogi gan garthion

Dylech hefyd osgoi wyna, mamogiaid sy'n bwydo ac ŵyn newydd-anedig

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Bwyta'n iach (adran iechyd a lles)