Gwefan llywodraeth y DU

Pwy sy’n cael Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth?

Gallwch gronni Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth os ydych yn iau nag oedran Pensiwn y Wladwriaeth ac os ydych:

• yn gyflogedig ac yn ennill dros £5,304 (o unrhyw un swydd)
• yn gofalu am blant dan 12 oed ac yn hawlio budd-dal plant
• yn gofalu am unigolyn sâl neu anabl am fwy nag 21 awr yr wythnos ac yn hawlio Credyd Gofalwyr
• yn ofalwr maeth cofrestredig ac yn hawlio Credyd Gofalwyr
• yn cael budd-daliadau penodol eraill oherwydd salwch neu anabledd

Os ydych yn gyflogedig a bod gennych bensiwn, efallai y cewch eich contractio allan o Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth. O ganlyniad, mae’n debygol nad ydych yn cronni Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth. Cewch fwy o wybodaeth isod yn ‘Contractio allan o Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth’.

SERPS ac Ail Bensiwn y Wladwriaeth

Mae Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth wedi cael ei adnabod wrth enwau gwahanol yn y gorffennol. Roeddech chi’n arfer cael Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth drwy’r Cynllun Pensiwn y Wladwriaeth ar Sail Enillion (SERPS).

Hyd nes i chi gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth caiff eich SERPS ac Ail Bensiwn y Wladwriaeth eu hadbrisio bob blwyddyn yn unol â’r cynnydd yn yr enillion cyfartalog. Unwaith i chi gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth bydd hyn fel arfer yn cynyddu’n unol â phrisiau.

Gweler ‘SERPS ac Ail Bensiwn y Wladwriaeth’ i gael gwybod mwy.

• SERPS ac Ail Bensiwn y Wladwriaeth

Etifeddu Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth

Os bydd eich priod neu’ch partner sifil yn marw, efallai y gallwch etifeddu rhywfaint o’u Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth. Gweler ‘SERPS ac Ail Bensiwn y Wladwriaeth’ i gael gwybod faint o Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth y gellir etifeddu.

• SERPS ac Ail Bensiwn y Wladwriaeth

Contractio allan o Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth

Os ydych yn gyflogedig a bod gennych bensiwn cwmni, pensiwn rhanddeiliaid neu bensiwn personol, efallai y gallai’r pensiwn hwn gael ei gontractio allan o Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth. Pan benderfynir na fydd cynllun pensiwn yn cyfrannu at Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth, gelwir hyn yn ‘gontractio allan’.

Tra byddwch chi wedi’ch contractio allan, gan amlaf ni fyddwch yn cronni Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth, ond cewch eich digolledu am hyn. Bydd sut y byddwch yn cael eich digolledu’n dibynnu ar y math o bensiwn sydd gennych:

Pensiwn cwmni

Os oes gennych bensiwn cwmni neu bensiwn galwedigaethol, byddwch chi a’ch cyflogwr yn talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol ar gyfradd is.

Pensiwn personol neu bensiwn rhanddeiliaid

Os oes gennych bensiwn personol neu bensiwn rhanddeiliaid, byddwch yn talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol ar y gyfradd lawn. Ond bydd y llywodraeth yn talu cyfran o’r cyfraniadau hynny i’ch cynllun pensiwn ar eich rhan.

Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth a chontractio allan

Os byddwch yn contractio allan o Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth, ni fydd hynny’n effeithio ar Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth. Does dim modd contractio allan o Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth.

• Download Pensiynau wedi’u contractio allan – Eich arweiniad (PM7) (PDF, 392K)

• Cymorth gyda ffeiliau PDF

Newidiadau mewn trefniadau contractio allan o 6 Ebrill 2012 ymlaen

O 6 Ebrill 2012 ymlaen, ni fydd modd contractio allan o Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth ar gyfer rhai mathau o bensiynau. O'r dyddiad hwn, ni fyddwch yn gallu contractio allan o Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth mwyach drwy'r canlynol:

• cynllun pensiwn personol neu bensiwn rhanddeiliaid
• cynllun pensiwn cwmni neu bensiwn galwedigaethol sy'n cael ei gontractio allan ar sail ‘pwrcasu arian’ neu ‘gyfraniad diffiniedig’

Os byddwch chi’n cael eich contractio allan drwy un o’r cynlluniau hyn ar 6 Ebrill 2012, byddwch yn ailymuno â Phensiwn ychwanegol y Wladwriaeth yn awtomatig. Byddwch yn dechrau cronni Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth o hynny ymlaen. Llwythwch ‘Pensiynau wedi’u contractio allan’ i gael gwybod rhagor. I gael gwybod beth yw ystyr pensiwn cyfraniad diffiniedig a phensiwn pwrcasu arian, gweler ‘Beth sy'n digwydd i'ch pensiwn cwmni pan fyddwch chi’n marw’.

• Download ‘Pensiynau wedi’u contractio allan’ (PDF, 133K)

• Cymorth gyda ffeiliau PDF

• Beth sy'n digwydd i'ch pensiwn cwmni pan fyddwch chi'n marw

• Contractio allan o Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth

Canfod a yw'ch pensiwn wedi cael ei gontractio allan

Os oes gennych bensiwn cwmni, dylai’ch cyflogwr ddweud wrthych a yw wedi cael ei gontractio allan.

Olrhain hen bensiwn

Os ydych chi’n meddwl bod gennych chi hen bensiwn ond na allwch gofio’r manylion, efallai y gall y Gwasanaeth Olrhain Pensiynau eich helpu.

• Gwasanaeth Olrhain Pensiynau – olrhain cynllun pensiwn personol neu bensiwn cwmni

Pwy sydd ddim yn cael Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth?

Nid ydych yn cronni Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth os oes un o’r canlynol yn berthnasol i chi:

• rydych yn hunangyflogedig (oherwydd eich bod yn talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol ar y gyfradd is)
• rydych yn ddi-waith
• rydych yn dilyn hyfforddiant amser llawn

Mae’n bosib y cewch chi gredydau tuag at Bensiwn sylfaenol y Wladwriaeth pan nad ydych yn gweithio, ond ni fyddwch yn cronni Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth.

Mewn rhai achosion, os nad ydych yn gallu gweithio oherwydd salwch neu anabledd, ni fyddwch yn cronni Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth.

Sut mae hawlio Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth

Os ydych wedi ennill yr hawl i gael Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth, dylech ei gael wrth hawlio Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth. Gweler ‘Hawlio Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth’ i gael mwy o wybodaeth am sut y gallwch chi hawlio Pensiwn y Wladwriaeth.

Pryd y gallaf hawlio Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth?

Os oes gennych hawl i gael Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth, gallwch ei hawlio pan fyddwch yn cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth. Gweler ‘Cyfrifo eich oedran Pensiwn y Wladwriaeth’ i gael gwybod pryd y byddwch chi'n cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth.

Gallwch hefyd ddewis hawlio Pensiwn y Wladwriaeth yn nes ymlaen. Gweler 'Gohirio Pensiwn y Wladwriaeth' i gael gwybod mwy.

• Hawlio Pensiwn y Wladwriaeth

• Cyfrifo eich oedran Pensiwn y Wladwriaeth

• Gohirio Pensiwn y Wladwriaeth – hawlio’ch Pensiwn yn nes ymlaen

• Ffonio'r Gwasanaeth Pensiwn

Sut y mae Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth yn cynyddu   

Mae rhannau ychwanegol Pensiwn y Wladwriaeth yn codi’n unol â’r cynnydd. Mae'r rhain yn cynnwys:

• Ail Bensiwn y Wladwriaeth (S2P)
• Cynllun Pensiwn y Wladwriaeth ar Sail Enillion (SERPS)
• Budd-dal Ymddeoliad Graddedig
• Pensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth a dderbynnir am ohirio’ch hawl Pensiwn y Wladwriaeth (elwir hefyd yn ‘ychwanegiadau’)

Hyd nes i chi gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth, bydd yr Ail Bensiwn y Wladwriaeth neu Gynllun Pensiwn y Wladwriaeth ar Sail Enillion yr ydych wedi cronni yn cynyddu’n raddol gyda’r cynnydd mewn enillion cyfartalog. Mae hwn hefyd yn cael ei hadnabod fel ailbrisio.

Rhoi gwybod i’r Gwasanaeth Pensiwn am newid mewn amgylchiadau

Yma cewch wybod beth y mae angen i chi roi gwybod amdano, megis newid cyfeiriad neu fanylion banc.

• Rhoi gwybod am newid cyfeiriad, manylion banc neu amgylchiadau eraill i’r Gwasanaeth Pensiwn

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Mathau o bensiynau

• Dechrau cynllunio ar gyfer pensiwn