Gwefan llywodraeth y DU

Cyfraith traffig y ffordd fawr

Mae’r rhestr isod i’w gweld ar ffurf byrfoddau ledled y Rheolau. Nid yw wedi’i bwriadu i fod yn arweiniad cynhwysfawr ond, yn hytrach, fel canllaw i rai o bwyntiau pwysig y gyfraith. I gael union eiriad y gyfraith, dylid cyfeirio at y gwahanol Ddeddfau a’r Rheoliadau (fel y’u diwygiwyd) a nodir yn y Rheolau. Rhestrir y byrfoddau ar y dudalen ganlynol.

Mae’r rhan fwyaf o’r darpariaethau yn berthnasol i bob ffordd ar hyd a lled Prydain Fawr, er bod rhai eithriadau. Y diffiniad o ffordd yng Nghymru a Lloegr yw ‘unrhyw ffordd fawr ac unrhyw ffordd arall y mae gan y cyhoedd fynediad iddi gan gynnwys pontydd y bydd ffordd yn mynd drostynt’ (RTA 1988 adran 192(1)). Yn yr Alban ceir diffiniad tebyg sydd wedi ei ehangu i gynnwys unrhyw ffordd lle mae gan y cyhoedd hawl tramwy (R(S)A 1984 adran 151(1)).

Mae’n bwysig nodi fod cyfeiriadau at ‘ffordd’, felly, yn gyffredinol yn cynnwys llwybrau troed, llwybrau ceffyl a llwybrau beiciau a llawer iawn o ffyrdd a rhodfeydd ar dir preifat (yn cynnwys llawer iawn o feysydd parcio). Yn y rhan fwyaf o achosion, bydd y gyfraith yn berthnasol iddynt a gallai fod rheolau ychwanegol ar gyfer llwybrau neu ffyrdd arbennig. Mae rhai troseddau gyrru difrifol, yn cynnwys yfed a gyrru, yn berthnasol i bob man cyhoeddus, er enghraifft meysydd parcio cyhoeddus.

Deddfau a rheoliadau [byrfoddau mewn cromfachau]

Gallwch weld deddfau a rheoliadau ers 1988 ar wefan Swyddfa Gwybodaeth y Sector Cyhoeddus. Dim ond yn eu fformat print gwreiddiol y mae deddfau a rheoliadau cyn 1988 ar gael ond fe ellir gael copïau ohonynt gan y Llyfrfa. Am ragor o wybodaeth ymwelwch â wefan y Llyfrfa.

• Gwefan Swyddfa Gwybodaeth y Sector Cyhoeddus (yn agor ffenestr newydd)
• Gwefan y Llyfrfa (yn agor ffenestr newydd)

Deddfau a rheoliadau cyn 1988

Ddeddf Cleifion Cronig a Phobl Anabl 1970   [CSDPA]

Gorchymyn Swyddogaethau Wardeiniaid Traffig 1970   [FTWO]

Deddf Llundain Fwyaf (Pwerau Cyffredinol) 1974   [GL(GP)A]

Deddf Priffyrdd 1835 neu 1980 (fel a nodir)   [HA]

Rheoliadau Beiciau Modur (Helmedau Amddiffyn) 1980   [MC(PH)R]

Rheoliadau Traffig ar Draffyrdd (Cymru a Lloegr) 1982   [MT(E&W)R]

Rheoliadau Diwygiedig Traffig ar Draffyrdd (Cymru a Lloegr)   [MT(E&W)(A)R]

Rheoliadau Beiciau (Gwneuthuriad a Defnydd) 1983   [PCUR]

Deddf Cerbydau Teithwyr Cyhoeddus 1981  [PPVA]

Deddf Traffig y Ffyrdd 1984, 1988 neu 1991 (fel a nodir)   [RTA] 

Deddf Rheoliad Traffig y Ffyrdd 1984   [RTRA]

Rheoliadau Cerbydau’r Ffordd (Gwneuthuriad a Defnydd) 1986   [CUR]

Deddf Ffyrdd (Yr Alban) 1984   [R(S)A]

Deddfau a rheoliadau ers 1988

• Deddf Ceffylau (Helmed Ddiogelwch ar gyfer Marchogion Ifanc) 1990 [H(PHYR)A] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Ceffylau (Helmed Ddiogelwch ar gyfer Marchogion Ifanc) 1992 [H(PHYR)R] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Beiciau Modur (Amddiffynwyr Llygaid) 1999 [MC(EP)R] (PDF, 40K) (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Traffig ar Draffyrdd (Yr Alban) 1995 [MT(S)R] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Cerbydau Modur (Trwyddedau Gyrru) 1999 [MV(DL)R] (PDF, 353K) (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Cerbydau Modur (Gwisgo Gwregysau Diogelwch) 1993 [MV(WSB)R] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Cerbydau Modur (Gwisgo Gwregysau Diogelwch) (Diwygio) 2006 [MV(WSB)(A)R] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Cerbydau Modur (Plant yn y seddi Blaen yn Gwisgo Gwregysau Diogelwch) 1993 [MV(WSBCFS)R] (yn agor ffenestr newydd)
• Deddf Ffyrdd Newydd a Gwaith Stryd 1991 [NRSWA] (yn agor ffenestr newydd)
• Deddf Pwerau’r Llysoedd Troseddol (Dedfrydu) 2000 [PCC(S)A] (yn agor ffenestr newydd)
• Deddf Diwygio’r Heddlu 2002 [PRA] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Gwahardd Smygu mewn Mangreoedd Penodol (Yr Alban) 2006 (Os rhif 90) [PSCP(S)R]* (PDF, 63K) (yn agor ffenestr newydd)
• Deddf Diogelwch ar y Ffyrdd 2006 [RSA] (PDF, 547K) (yn agor ffenestr newydd)
• Deddf Traffig y Ffyrdd 1988 [RTA] (yn agor ffenestr newydd)
• Deddf Traffig y Ffyrdd 1991 [RTA] (yn agor ffenestr newydd)
• Deddf Traffig y Ffyrdd (Gyrwyr Newydd) 1995 [RT(ND)A] (yn agor ffenestr newydd)
• Deddf Troseddwyr Traffig y Ffyrdd 1988 [RTOA] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Cerbydau’r Ffordd (Arddangos Rhifau Cofrestru) 2001 [RV(DRM)R] (PDF, 146K) (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Goleuadau Cerbydau’r Ffordd 1989 [RVLR] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Cerbydau’r Ffordd (Cofrestru a Thrwyddedu) 2002 [RV(R&L)R] (PDF, 45K) (yn agor ffenestr newydd)
• Deddf Rheoli Traffig 2004 [TMA] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau a Chyfarwyddiadau Cyffredinol Arwyddion Traffig 2002 [TSRGD] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau Defnyddio Cerbydau i Bobl Anabl ar Briffyrdd 1988 [UICHR] (yn agor ffenestr newydd)
• Deddf Trethu a Chofrestru Cerbydau 1994 [VERA] (yn agor ffenestr newydd)
• Rheoliadau a Chyfarwyddiadau Cyffredinol Croesfannau Sebra, Pelican ac Aderyn Pâl i Gerddwyr 1997 [ZPPPCRGD] (yn agor ffenestr newydd)

Cymorth gyda ffeiliau PDF

• Cymorth gyda ffeiliau PDF

* Ceir ddedfwriaeth benodol sy’n ymwneud ag ysmygu mewn cerbydau sy’n gyfystyr â mannau gwaith. Am fwy o wybodaeth, ymwelwch â'r dolenni isod:

• Smokefree England (yn agor ffenestr newydd)
• Clearing the Air Scotland (yn agor ffenestr newydd)
• Gwahardd Smygu Cymru (yn agor ffenestr newydd)